W razie zagrożenia nie ma utraty prawa do wynagrodzenia

Pracownik nie może ponosić niekorzystnych konsekwencji z powodu przerwania pracy w obliczu zagrożenia, a w razie zmiany stanowiska pracy ze względów zdrowotnych zachowuje prawo do wynagrodzenia na dotychczasowym poziomie.

Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących mu w obliczu zagrożenia albo zgłoszenie roszczeń związanych z ochroną jego zdrowia lub życia niekoniecznie spotyka się z aprobatą pracodawcy. Toteż ustawodawca przewiduje w takich sytuacjach określone gwarancje dla pracownika, który nie może ponosić ujemnych konsekwencji, jeżeli jego reakcja była uzasadniona i zgodna z przepisami prawa.

Zwolnienie pracownika z wykonywania pracy w obliczu zagrożenia zostało powiązane z gwarancjami płacowymi. Jeżeli chodzi o kwestię wynagrodzenia, to sytuacja pracownika jest zróżnicowana w zależności od powodów, które decydują o przerwaniu pracy. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia pracownik zachowuje prawo do pensji. W przypadku niedyspozycji, która jest przyczyną niewykonywania pracy leżącą po stronie pracownika, prawo do wynagrodzenia nie przysługuje.

Pracownik podlega jednak dalej idącej ochronie przed negatywnymi skutkami skorzystania przez niego z przysługującego mu prawa powstrzymania się od wykonywania pracy i oddalenia z miejsce zagrożenia. Do niedawna kodeks pracy regulował bowiem tylko kwestie związane z wynagrodzeniem za czas niewykonywania z tego powodu pracy. W obecnym stanie prawnym stwierdza się wprost, że pracownik nie może ponosić z tego tytułu jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji.

Dla pracodawcy oznacza to zakaz karania w jakikolwiek sposób pracownika za uzasadnioną troskę o swoje zdrowie lub życie albo zdrowie lub życie innych osób w razie powstania bezpośredniego zagrożenia. Pracodawca nie może więc z tego powodu wymierzyć pracownikowi kary porządkowej, umniejszyć jego uprawnień płacowych czy wypowiedzieć mu umowy o pracę.

Gwarancje płacowe dotyczą także pracownika przenoszonego na podstawie orzeczenia lekarskiego na inne stanowisko pracy z powodu utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej albo rozpoznania u niego objawów choroby zawodowej. Na wypadek takich sytuacji przepisy prawa przewidują rekompensatę obniżonego wynagrodzenia w postaci dodatku wyrównawczego.

Jeżeli więc przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy, który stanowi różnicę między wynagrodzeniem z okresu poprzedzającego przeniesienie a wynagrodzeniem po zatrudnieniu go przy innej pracy. Prawo do tego świadczenia limitowane jest jednak czasowo. Pracownikowi należy się bowiem wyrównanie przez okres nieprzekraczający sześć miesięcy.

Także dla pracownika, który dokonał rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu nieprzeniesienia go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej odpowiedniej pracy, ustawodawca przewidział korzystną sytuację. Wprawdzie jego oświadczenie woli prowadzi do natychmiastowego ustania zatrudnienia, to jednak pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

gp@infor.pl

Art. 55 par. 3, art. 210 par. 2¹ i par. 3, art. 230 i art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).