Kadry i płace

Wprowadzone od stycznia 2024 r. przepisy umożliwiające płacenie za godziny nadliczbowe w urzędach okazały się martwe. Dyrektorzy generalni wolą dać pracownikom wolne, zamiast zapłacić

Zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych są zawarte w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497; dalej: ustawa systemowa). W przypadku świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, których dotyczy duża część decyzji ZUS w sprawie nienależnie pobranych świadczeń (szczególnie zasiłku chorobowego i macierzyńskiego) regulowanych ustawą z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2780; dalej: ustawa zasiłkowa), do zwrotu równowartości pobranej kwoty może być zobowiązana osoba, która świadczenie pobrała, ale – w niektórych przypadkach – także płatnik składek. Będzie tak np. wtedy, gdy płatnik i ubezpieczony współpracowali przy próbie wyłudzenia świadczeń.Druga grupa świadczeń, do których zwrotu ZUS często zobowiązuje świadczeniobiorców, to świadczenia emerytalno-rentowe – w tym przypadku dzieje się tak zwłaszcza z powodu przekroczenia limitu przychodu przez emerytów i rencistów, którzy nie ukończyli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (60/65 lat). Zasady ich zwrotu zostały częściowo odrębnie uregulowane w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1429; dalej: ustawa emerytalna).

Skrytykowanie pracodawcy nie zawsze może być podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego pracownika, co potwierdza niedawny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Być może przepisy o sygnalistach wyeliminują znaczną część sporów tego typu

Procedury związane z zatrudnianiem cudzoziemców z każdym rokiem stają się coraz bardziej skomplikowane. Ogólne zasady są zawarte w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 519; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 547), ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 47) oraz licznych rozporządzeniach wykonawczych do tych ustaw. Zatrudnianie dużej grupy cudzoziemców – tj. obywateli Ukrainy – dodatkowo reguluje ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583; dalej: specustawa). Jednocześnie jeszcze kilka miesięcy temu obowiązywała ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 340; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1860), przewidująca specjalne udogodnienia w zatrudnianiu cudzoziemców podczas pandemii koronawirusa. Na ten zbiór skomplikowanych regulacji nakładają się wciąż niejednolite praktyki poszczególnych urzędów zajmujących się wydawaniem różnego rodzaju zezwoleń uprawniających cudzoziemców do pobytu i pracy w Polsce oraz egzekwowaniem przestrzegania obowiązujących przepisów.Aby ułatwić pracodawcom poruszanie się w tym gąszczu, przygotowaliśmy praktyczne opracowanie, w którym odpowiadamy na kilkanaście konkretnych pytań dotyczących zatrudniania cudzoziemców. W pierwszej części poruszamy kwestię zatrudniania obywateli Ukrainy, w drugiej omawiamy ogólne zasady dotyczące cudzoziemców także z pozostałych państw. Opracowanie uwzględnia stan prawny na 27 kwietnia 2024 r.