Aleksandra Kowalska

Nowelizacja ustawy zasiłkowej dopuszcza przekazywanie wymaganych formularzy także drogą cyfrową, a nie wyłącznie na papierze. Nowe rozwiązania mają uprościć procedurę i obowiązki płatników składek oraz ubezpieczonych.

Już za chwilę wchodzą w życie istotne zmiany w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Nowe przepisy doprecyzowują zasady utraty prawa do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku opiekuńczego oraz wynagrodzenia chorobowego. Jednoznacznie określają również reguły kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich.

Samo podjęcie zatrudnienia w czasie urlopu wychowawczego, nawet u podmiotu konkurencyjnego, nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, jeżeli pracodawca nie wykaże, że pracownica trwale zaprzestała osobistej opieki nad dzieckiem. W opisanej sytuacji zastosowanie art. 52 k.p. budzi poważne wątpliwości, ponieważ wezwanie do powrotu do pracy mogło okazać się przedwczesne.

Regulacje ustawy zasiłkowej, które wejdą w życie 13 kwietnia 2026 r., wprowadzają pojęcie pracy zarobkowej i doprecyzowują granice dopuszczalnej aktywności w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. Wyjaśniamy, czy tym czasie wykonywanie umowy zlecenia albo poleceń pracodawcy, wystawienie faktury lub nieobecność w domu podczas kontroli mogą skutkować zakwestionowaniem prawa do zasiłku.

Zmiany, które doprecyzują, jakie czynności podejmowane w okresie niezdolności do pracy lub sprawowania opieki będą dopuszczalne bez negatywnych skutków dla uprawnionych, zaczną obowiązywać 13 kwietnia 2026 r. Ustawodawca wyraźnie określił granice aktywności w czasie korzystania ze świadczeń.

Przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2027 r., wywołują wątpliwości nie tylko dotyczące samego wystawiania zwolnień lekarskich od pracy, lecz także ustalania okresu zasiłkowego i prawa do świadczeń. Dlatego odpowiadamy na pytania, czy pracownik będzie miał swobodę we wskazaniu, u którego pracodawcy będzie korzystał ze zwolnienia, a u którego wykonywał pracę.

Lekarz będzie mógł od początku 2027 r. wystawić pracownikowi zaświadczenie o niezdolności do pracy tylko dla jednego pracodawcy, podczas gdy u drugiego będzie on mógł wykonywać pracę. W takiej sytuacji ubezpieczony będzie musiał poinformować tego płatnika o okresie, na który zostało mu wystawione zwolnienie od pracy z jednej umowy.

Pytanie: Płatnik sam stwierdził, że nadpłacił składki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie informował go ani o istnieniu nadpłaty, ani o jej wysokości. Czy w takiej sytuacji płatnik może wystąpić z wnioskiem o zwrot nadpłaty?

W wyniku przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę doszło do przejęcia zatrudnionych w nim pracowników. W związku z reorganizacją konieczna była modyfikacja warunków pracy. Część pracowników, w terminie dwóch miesięcy od dnia przejścia zakładu pracy, rozwiązała umowy o pracę z własnej inicjatywy, jednocześnie domagając się wypłaty odpraw. Czy w takiej sytuacji przysługuje im prawo do odprawy?