Społecznie ryzykowne opłaty za emisje

Nowy system opłat za emisje z transportu i sektora budynków, czyli przede wszystkim indywidualnych i lokalnych źródeł ciepła, to budzący największe wątpliwości element pakietu Fit for 55, który ma zapewnić UE realizację celów klimatycznych na 2030 r. Stworzenie tzw. mini-ETS dla transportu i mieszkań budzi kontrowersje, ponieważ - w przeciwieństwie do opłat w ramach istniejącego systemu dla energetyki i ciężkiego przemysłu - może obciążyć dodatkowymi kosztami bezpośrednio gospodarstwa domowe. Temu aspektowi projektowanego systemu przyjrzeli się eksperci w raporcie Fundacji Przyjazny Kraj (FPK).

Z przeprowadzonej przez nich symulacji, w której przyjęto, że średni koszt tony CO2 w mini-ETS wyniesie w 2030 r. 100 euro, wynika, że nowe koszty w niewielkim stopniu obciążą transport. Podwyżki cen benzyny związane z unijną polityką oszacowano na ok. 23 proc., co w obliczu prognozowanego wzrostu wynagrodzeń rzędu ponad 40 proc. oznaczać może nawet spadek udziału kosztów paliwa w budżetach domowych. Czynnikiem hamującym zmiany w tym sektorze będzie też brak dostępnych cenowo alternatywnych rozwiązań - aut elektrycznych bądź z napędem wodorowym. Jak oceniają eksperci, aby Polska zrealizowała redukcję emisji w transporcie, konieczne będzie wdrożenie innych rozwiązań, np. zwiększenie dostępności transportu publicznego, dopłaty do e-pojazdów czy ograniczenia w rejestrowaniu starych aut.