Światowa energetyka stawia na gaz i czysty węgiel

Frost & Sullivan, globalna firma doradcza, przedstawiła ostatnio dziesięć najważniejszych trendów, które będą dominować na globalnym rynku energetycznym do roku 2020.

Główną tendencją jest wzrost zapotrzebowania na energię. Przewiduje się, że światowa jej konsumpcja wzrośnie na przestrzeni do 2030 r. o 44 proc. Według szacunków Frost & Sullivan, Europa, ze starzejącą się infrastrukturą i bazą elektrowni, będzie do roku 2020 potrzebowała około 25 GW dodatkowej mocy wytwórczej rocznie. Wzrośnie zapotrzebowanie na energię w Afryce, Chinach i Indiach wraz z elektryfikacją regionów wiejskich. Także kraje rozwinięte będą w znaczący sposób przyczyniać się do wzrostu zapotrzebowania na energię, głównie elektryczną, wspierając rozwój pojazdów elektrycznych i hybrydowych. Globalna elektryfikacja osiągnie do roku 2020 poziom 80 proc.

Ponadto dzięki większej dostępności LNG zbliża się nowa era gazu ziemnego.

- Bardzo ciekawym zjawiskiem jest szybki wzrost dostaw tzw. gazu niekonwencjonalnego. Stany Zjednoczone już w 2009 roku wyprzedziły Rosję i stały się największym światowym producentem gazu, dzięki rosnącemu wydobyciu gazu łupkowego i gazu ze złóż węgla. Poszukiwania niekonwencjonalnego gazu w Chinach i Europie rozwijają się, procedury jego wydobycia są wciąż analizowane - mówi Beatrice Shepherd, dyrektor regionalny Frost & Sullivan.

Kolejnym ważnym trendem zidentyfikowanym przez Frost & Sullivan jest komercjalizacja technologii czystego węgla.

- W ciągu kilku kolejnych lat technologie czystego węgla będą wciąż odgrywały ważną rolę w branży wytwarzania energii z tego surowca, zaś inwestycje w te technologie będą rosły - zauważa Beatrice Shepherd.

Technologie, które mają znaczący, długoterminowy potencjał, to wychwytywanie dwutlenku węgla oraz wykorzystywane przez elektrownie technologie zintegrowanej gazyfikacji paliwa (zazwyczaj węgla) lub pozostałości rafineryjnych (ang. Integrated Gasification Combined Cycle - IGCC).

Globalne ożywienie w sektorze jądrowym, inspirowane głównie przez Chiny, Indie i Rosję, jest kolejnym znaczącym trendem w przemyśle energetycznym. Energia jądrowa jest uznawana za jedną z najbardziej efektywnych kosztowo technologii, która pozwala zaspokoić stale rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną. Ponadto przyczynia się znacząco do zapewnienia niezależności energetycznej i bezpieczeństwa dostaw. Liczba porozumień i umów o współpracy w całym łańcuchu wartości energii jądrowej stale rośnie, aby sprostać tempu wzrostu globalnego zapotrzebowania.

Jak przypomina Frost & Sullivan, rządy z całego świata zadeklarowały wprowadzenie polityki wspierającej rozwój pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych (OZE): UE planuje osiągnąć poziom 20 proc. energii pozyskiwanej ze źródeł odnawialnych do roku 2020, 22 stany USA mają cele na poziomie 10 - 20 proc., zaś Chiny zamierzają wygenerować 100 GW energii odnawialnej do 2020 r. Starania te, w połączeniu z rozwojem technologii, doprowadzą w końcu do osiągnięcia tzw. grid parity - czyli punktu zrównania cen prądu elektrycznego z OZE z ceną prądu z tradycyjnych źródeł. Jest to prawdopodobne w krajach, w których odnawialne źródła energii stanowią ważną część rynku energetycznego. Gospodarki opierające się na wykorzystaniu paliw kopalnych osiągną ten punkt znacznie później.

Analitycy Frost & Sullivan podkreślają, że rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną przekracza możliwości istniejącej sieci energetycznej. Fakt ten w połączeniu z rosnącą liczbą zdecentralizowanych jednostek wytwarzania energii zmusił operatorów do udoskonalenia sposobów prowadzenia pomiarów i monitorowania struktury sieci poprzez wdrożenie inteligentnych technologii. Inteligentne liczniki (ang. smart meters) stanowią integralną część wprowadzania tzw. inteligentnej sieci energetycznej (ang. smart grid). USA i kraje europejskie już zaczęły wprowadzać inteligentne liczniki; prym wiodą tu Włochy.

- Inteligentna sieć staje się wartym miliardy dolarów rynkiem, który zgodnie z przewidywaniami może w najbliższej przyszłości rozwinąć się na ogromną skalę - dodaje Beatrice Shepherd.

W najbliższych latach będą się także rozwijać systemy magazynowania energii elektrycznej, które według Frost & Sullivan są kluczowymi technologiami obecnie w trakcie rozwoju. Największy potencjał dostrzega się w ogniwach paliwowych (wykorzystujących wodór), ze względu na ich elastyczność, oraz w bateriach litowych, ze względu na ich ciągle powiększaną pojemność i możliwość zapewnienia stabilizacji sieci elektrycznej w przyszłości. Globalny rynek magazynowania energii był w 2008 roku wart 43,5 mld dol. i ocenia się, że do roku 2013 osiągnie wartość 61 mld dol.

Ostatnim ważnym trendem jest liberalizacja rynku energetycznego, ograniczająca monopol i otwierająca rynek energetyczny dla konkurencji. Klient powinien mieć możliwość wybrania dostawcy energii elektrycznej. Idea międzynarodowego handlu energią, wspierana przez Komisję Europejską i wdrażana na całym świecie, może w rzeczywistości przetrzeć szlak dla kontynentalnej sieci energetycznej (ang. super grid) prądu stałego o wysokim napięciu (ang. high voltage direct current transmission line - HVDC), która będzie w stanie łatwo i efektywnie transportować energię odnawialną pomiędzy krajami.

Krzysztof Olszewski