Dla branży motoryzacyjnej to był rok przyspieszenia

Branża motoryzacyjna wciąż zlicza ostateczne wyniki za 2014 r. Większość firm już jednak wie, że był bardzo dobry. - Ponad 50 proc. dystrybutorów części zamiennych ocenia, że w 2014 r. ich przychody wzrosły powyżej 10 proc. Na takie same wzrosty liczy też ponad 41 proc. producentów - ujawnia Alfred Franke, prezes Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych.

W 2013 r. wartość wyprodukowanych w naszym kraju części osiągnęła wartość 59,1 mld zł wobec 53,8 mld zł w 2012 r. Przychody dystrybutorów części w zeszłym roku wyniosły ponad 10 mld zł.

Wzrost w kratkę

Sprzedawcy samochodów osobowych, jak też dostawczych o masie do 3,5 tony, też nie mają powodów do narzekań. Do końca listopada 2014 r. zarejestrowano w naszym kraju 338,4 tys. samochodów osobowych i dostawczych (12,4 proc. więcej niż rok wcześniej). Dealerzy nie kryją, że pomogło tzw. okienko derogacyjne, które umożliwiło pełny odpis VAT w I kw. 2014 r.

- W I kw. dzięki kratce do naszych salonów przyciągnęliśmy znacznie więcej klientów, oferując im korzyści, które przewyższały nawet 23-proc. odliczenie VAT - mówi Kinga Lisowska, rzecznik MMC Car Poland, oficjalnego importera Mitsubishi.

Leszek Kempiński, który w Volkswagen Group Polska odpowiada za PR Audi, idzie dalej i twierdzi, że nowe przepisy obowiązujące od kilku miesięcy i dotyczące zasad odliczania VAT od środków transportu stoją za wzrostami w całym roku. - Przepisy spotkały się z dobrym przyjęciem ze strony klientów. Przekłada się to oczywiście na wzrost zainteresowania zakupami nowych pojazdów, a tym samym następuje wzrost sprzedaży - mówi.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT w przypadku samochodów osobowych do 3,5 tony wykorzystywanych przez przedsiębiorców wysokość odliczenia zależy od sposobu użytkowania pojazdu. W całości podatek można odliczyć wówczas, gdy samochód jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Ci, którzy korzystają w mieszanym trybie, czyli w części wykorzystują samochody do celów prywatnych, a w części do celów prowadzenia działalności gospodarczej, mogą odliczyć połowę VAT.

- Obawialiśmy się, że skumulowanie sprzedaży w I kw. spowoduje dołek sprzedażowy w II i III kw., ale tak się nie stało, spadek był mniejszy niż oczekiwaliśmy. Dzięki zmianom i zamieszaniu na rynku pojawiło się większe zainteresowanie zakupami samochodów przez firmy, udział sprzedaży aut do firm w tym roku to blisko 62 proc. całej sprzedaży samochodów osobowych - wskazuje Monika Krzesak z Kia Motors Polska.

Zmiany dotyczące VAT miały pozytywny wpływ na całoroczny wynik sprzedaży także w segmencie premium.

- W 2014 r. osiągnęliśmy najlepszy wynik sprzedaży od początku naszej działalności w Polsce. Przewidujemy, że 2015 r. będzie dla nas jeszcze lepszy. Wprawdzie nie będzie kratki, ale wprowadzamy nowe modele: XC90 i V60 Cross Country - mówi Mariusz Nycz, dyrektor sprzedaży i marketingu Volvo Auto Polska.

Także Monika Krzesak jest optymistką. - Generalnie widać małą iskierkę nadziei na wzrost w kolejnych latach, lecz zależy to od kolejnych regulacji na rynku, szczególnie w zakresie norm emisji spalin i regulacji importu aut używanych - zaznacza przedstawicielka Kia. Chodzi zarówno o wprowadzenie legislacyjnych rozwiązań promujących nowe auta oraz zmniejszających chęć Polaków do kupowania używanych aut z importu.

Hamowanie na koniec roku

Analitycy Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego, grupującego producentów i sprzedawców nowych samochodów w naszym kraju, wyjaśniają, że ożywienie na rynku samochodowym wzmacniają spadające ceny ropy i ogólnie pozytywne nastroje w handlu detalicznym. - W grupie osobowych sprzedaż podbudowywały również oferty mijającego roku produkcji - czytamy w raporcie PZPM.

Jednak ci sami analitycy przypominają, że pod koniec 2014 r. w grupie samochodów osobowych skończyły się spektakularne wzrosty. W listopadzie zarejestrowano 24,3 tys. nowych osobówek - o 1 proc. więcej niż rok wcześniej. PZPM zwraca uwagę również na wyhamowanie dynamiki w grupie samochodów dostawczych. W listopadzie w tej grupie samochodów, po czterech miesiącach wzrostów, liczba rejestracji spadła.

Z grupy sprzedawców samochodów ciężkich zadowoleni mogą być sprzedawcy autobusów, którym w zeszłym roku udało się utrzymać ponad 20-proc. wzrost rejestracji. Takimi wynikami nie mogą się już pochwalić sprzedawcy samochodów ciężarowych. Liczba rejestracji w tej kategorii była gorsza niż w 2013 r.

Nie samochody, a części

Gorzej było też w produkcji samochodów. - Trend spadkowy widoczny jest od wielu miesięcy i można się spodziewać, że produkcja w całym 2014 r. będzie nieco mniejsza od wyniku osiągniętego w 2013 r. (575,1 tys. sztuk - przyp. red.) - prognozuje Instytut Samar badający polski rynek motoryzacyjny.

Samochody osobowe i dostawcze produkują u nas trzy zagraniczne koncerny: Fiat w Tychach, Opel w Gliwicach oraz Volkswagen w Poznaniu. Oprócz nich samochody ciężarowe wytwarza MAN w Niepołomicach. Jesteśmy także istotnym producentem autobusów w Europie, by wspomnieć choćby polski Solaris. Jednak to produkcja aut osobowych i dostawczych kształtuje obraz rynku - zarówno pod względem zatrudnienia, jak i liczby wyprodukowanych aut.

Raport "Kierunki 2014 - sektor motoryzacyjny", opracowany przez DnB Bank Polska i firmę doradczą Deloitte, wskazuje jednak, że w Polsce od lat produkcja samochodów traci na znaczeniu. Z danych zebranych przez autorów opracowania wynika, że produkcja samochodów osobowych odpowiada za niecałe 26 proc. całej produkcji sektora motoryzacyjnego. Coraz większą rolę odgrywa wytwarzanie części i akcesoriów, które stanowią już prawie 53 proc. produkcji sprzedanej. Dynamicznie rośnie także rola handlu częściami samochodowymi i akcesoriami.

To właśnie tego typu produkcja sektora motoryzacyjnego w ogromnej większości trafia na eksport - w 2013 r. było to aż 18,7 mld euro, co stanowiło 12 proc. całego polskiego eksportu. Podsumowania całego 2014 r. jeszcze nie ma. Najświeższe dane opublikowane przez Rafała Orłowskiego i firmę AutomotiveSuppliers.pl obejmują trzy kwartały zeszłego roku. Ale okazuje się, że we wrześniu padł nowy rekord polskiego przemysłu motoryzacyjnego. Eksport w tym miesiącu wyniósł 1,76 mld euro i był o 7,1 proc. większy niż rok wcześniej. Ale cały kwartał nie był równie udany: po lipcowym blisko 12-proc. wzroście w sierpniu nastąpił niemal 26-proc. spadek. Zawdzięczaliśmy go w dużej mierze przerwie urlopowej w fabrykach.

Skąd wrześniowy rekord? - Przyczynia się do tego zarówno stabilna sytuacja u głównego partnera handlowego przemysłu motoryzacyjnego w Polsce, jakim są Niemcy, oraz rosnąca produkcja i kolejne inwestycje u dostawców części i akcesoriów - twierdzi Orłowski.

Tym niemniej po trzech kwartałach 2014 r. wartość eksportu była jedynie o 1 proc. wyższa niż przed rokiem (13,9 mld euro). Dlatego AutomotiveSuppliers.pl podtrzymuje wcześniejszą prognozę, zgodnie z którą w całym minionym roku wartość eksportu przemysłu motoryzacyjnego z Polski nie przekroczyła poziomu 18,6 mld euro.

Znikomy udział

- Jeśli chcemy, aby polski sektor motoryzacyjny rozwijał się w zrównoważony sposób, poprzez produkcję części do aut i akcesoriów, jak również samochodów, to należy podjąć walkę o inwestorów i wspierać nowoczesne inwestycje - mówi Artur Tomaszewski, prezes DnB Bank Polska.

Problem w tym, że w ostatnich latach inwestorzy z sektora motoryzacyjnego preferowali kraje inne niż Polska, pomimo m.in. dobrej oceny działających w naszym kraju specjalnych stref ekonomicznych, poprawy sieci transportowej i porównywalnych kosztów produkcji, w tym kosztów pracy. Potencjalnych inwestorów zniechęca m.in. słaby popyt wewnętrzny na nowe auta z powodu dużego importu samochodów używanych. Zdaniem specjalistów w Polsce budżet nie jest tak skuteczny jak w innych krajach we wspieraniu zakupów nowych i ograniczania importu starych aut.

Według Artura Tomaszewskiego, jeśli nie uda się zwiększyć popytu na samochody wytwarzane w Polsce, nasz kraj będzie dalej tracić pozycję na rzecz innych krajów w regionie. Obecnie udział Polski w światowej produkcji motoryzacyjnej (pod względem ilościowym) jest dziś znikomy (0,7 proc. w 2013 r.) i malał w ostatnich kilku latach - przede wszystkim z powodu spadku produkcji aut osobowych (w 2013 r. zaledwie 475 tys. sztuk, tj. o połowę mniej niż w 2008 r.).

Na razie pozostaje nam pocieszać się tym, że, jak wynika z modelu opracowanego przez Deloitte, są silne zależności pomiędzy eksportem polskich części a dynamiką produkcji sektora motoryzacyjnego u głównych partnerów handlowych Polski. A rynek motoryzacyjny w Unii Europejskiej, mimo lekkiej zadyszki w listopadzie, rośnie. Od stycznia do listopada 2014 r. zarejestrowano w Unii 11,6 mln samochodów osobowych - o 5,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Wszystkie najważniejsze rynki zbytu polskiej produkcji motoryzacyjnej są na plusie, a liczba rejestracji nowych samochodów w Niemczech, czyli u naszego głównego kontrahenta, zwiększyła się o prawie 3 proc. Wyższa niż w 2013 r. jest także liczba zeszłorocznych rejestracji samochodów użytkowych oraz autobusów.

- W tym kontekście dynamikę produkcji przemysłu motoryzacyjnego można postrzegać jako wskaźnik koniunktury w Polsce i Unii Europejskiej - mówi Rafał Antczak, członek zarządu Deloitte Business Consulting.

Według jego wyliczeń w wyniku jednorazowego wzrostu dynamiki PKB w Polsce o 1 pkt proc. i towarzyszącego mu podobnego wzrostu PKB w UE dynamika produkcji sektora motoryzacyjnego w Polsce w tym samym roku wzrośnie o około 6,7 pkt proc. Nie podejmuje się on jednak jednoznacznie ocenić, jaki będzie ten rok.

W ostatnich tygodniach nie było już dużych wzrostów sprzedaży

Sektor ważny dla gospodarki

Sektor motoryzacyjny, szeroko rozumiany jako produkcja pojazdów oraz handel i naprawy, stanowi 7,8 proc. polskiej gospodarki, z czego bezpośrednio przemysł motoryzacyjny to 4,4 proc., a reszta to dostawcy - powiązani poprzez łańcuch zaopatrzeniowy i dochodowy. Motoryzacja daje pracę około 800 tys. osób (ok. 6 proc. ogółu pracujących) - to niemal dwukrotnie więcej niż np. w sektorze energetycznym (3,3 proc. ogółu zatrudnionych) i długookresowo widać, że tendencja jest wzrostowa - pomimo skutków globalnego kryzysu finansowego.

Średnie zarobki w sektorze motoryzacyjnym są dość zróżnicowane - w zależności od poszczególnych segmentów tej branży. Najwięcej zarabiają zatrudnieni w segmencie produkcji samochodów osobowych i silników (odpowiednio 7,3 i 7,7 tys. zł, czyli zdecydowanie powyżej średniej w gospodarce). Wśród producentów części i akcesoriów zarobki są już niższe (3,7 tys. zł w przypadku wyposażenia elektrycznego i elektronicznego, 5,1 tys. zł - w przypadku pozostałych części). W działach handlowych najwięcej zarabiają handlujący pojazdami (5,2 tys. zł w przypadku samochodów osobowych, 6,5 tys. zł - dla pozostałych), mniej - sprzedawcy części (w handlu hurtowym: 4,8 tys. zł i 3,7 tys. zł w detalu). W ostatnich kilku latach najszybciej rosły wynagrodzenia w branżach notujących najlepszą koniunkturę, tj. produkującej silniki, a także części i akcesoria oraz w handlu hurtowym częściami.

cez

@RY1@i02/2015/003/i02.2015.003.00000120a.803.jpg@RY2@

Produkcja maleje, ale rejestracji nowych aut przybywa

Cezary Pytlos

cezary.pytlos@infor.pl