Krok po kroku: jak podjąć mądrą i racjonalną decyzję o szukaniu dodatkowego finansowania

Zastanów się, czy na pewno musisz pożyczać pieniądze. Może za jakiś czas sfinansujesz potrzeby z własnych środków? A może tak naprawdę coś, na co cię nie stać, nie jest ci wcale potrzebne? To trudne, bo potrzeby chcemy zaspakajać szybko i nie lubimy czekać ani rezygnować z naszych planów. Tylko co czwarty z nas jest gotów odłożyć zakup lub zacisnąć pasa (23 proc.), by zachować swoją płynność finansową. Prawie tyle samo (24 proc.) osób deklaruje, że jest w stanie zrezygnować z zaplanowanego wydatku lub odłożyć go w czasie, jeśli w danym momencie ich na niego nie stać.

Krok 2 – Porównaj

Jeśli decydujesz się na kredyt czy pożyczkę, porównaj wszelkie możliwe oferty. Zbierz kilka propozycji z różnych instytucji. Masz szeroki katalog form pożyczania do wyboru (patrz str. xxx). Wybierz tę, która w twojej sytuacji wyda się najkorzystniejsza. Weź pod uwagę koszty, terminy spłat i możliwe zabezpieczenia.

Krok 3 – Zrozum

Upewnij się, że rozumiesz całą ofertę pożyczki i wszystkie zawarte w niej sformułowania. Przeczytaj wszystkie informacje zawarte na stronie internetowej potencjalnego pożyczkodawcy, w ulotkach i folderach. Porozmawiaj z pracownikiem firmy, dopytaj o detale. Dowiedz się, jak powinieneś udokumentować swoją zdolność kredytową (np. zaświadczenie o formie zatrudnienia, konieczność zgody współmałżonka), na jakie kwoty możesz liczyć, ile masz czasu na spłatę długu, ile cię to będzie kosztowało. Domagaj się symulacji:

• RRSO, czyli rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. To wartość procentowa w odniesieniu do kwoty kredytu łącząca nominalne oprocentowanie oraz wszystkie opłaty, marże i prowizje, jakie musisz zapłacić w skali roku. Pokazuje ona, ile pieniędzy musisz dorzucić do kwoty pożyczki, gdyby miała trwać ona przez rok (i każdy kolejny);
• wysokości rat miesięcznych przez cały okres spłaty kredytu;
• sumy wszystkich kwot, jakie będzie trzeba oddać przez cały okres umowy (kapitał, odsetki, wszystkie prowizje).

Zestaw wszystkie zebrane informacje, pamiętając, by miały one podobną formę i dały się łatwo porównać.

Krok 4 – Sprawdź

Sprawdź wiarygodność firmy. Jeśli decydujesz się na bank, możesz być względnie pewnym, że instytucja jako taka jest wiarygodna. Wszystkie banki w Polsce działają pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Jeśli chcesz skorzystać z innej instytucji – sprawdź, czy działa legalnie. Firma udzielająca pożyczek musi być zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym i ma mieć formę spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a jej kapitał zakładowy musi wynosić co najmniej 200 tys. zł. Zainteresuj się, czy firma nie znajduje się na czarnej liście KNF (patrz ramka) Przejrzyj też opinie o wybranej instytucji pożyczkowej na stronach internetowych i forach poświęconych finansom. Zachowaj przy tym rozsądek: entuzjastyczne wpisy na forach mogą być efektem opłaconej działalności marketingowej.

Branie pożyczek w nieznanych firmach bez uprzedniego sprawdzenia historii instytucji należy do pożyczkowych grzechów głównych. Do takich działań przyznaje się 10 proc. respondentów barometru Providenta. Najczęściej popełniają go osoby młode (do 24. roku życia), które być może jeszcze zbyt ufnie podchodzą do partnerów biznesowych oferujących im łatwą gotówkę.

Krok 5 – Przeczytaj

Zalecenie, by czytać wszystkie małe druczki, wydaje się truizmem, ale ciągle – niestety – mało kto to robi. Do nieczytania umów (także tych finansowych) przyznaje się aż 1/3 badanych. Co zaskakujące, częściej postępują tak osoby z wyższym wykształceniem (40 proc.), rodzice na urlopach wychowawczych i macierzyńskich (61 proc.), a najrzadziej przedsiębiorcy (12 proc.), którzy być może lepiej znają skutki nieodpowiedzialnych zachowań.

Przed podpisaniem umowy koniecznie trzeba przeczytać CAŁĄ jej treść i wszystkie należące do niej załączniki. Gdy coś wyda się niejasne lub niezrozumiałe – koniecznie trzeba to przedyskutować z kompetentnym pracownikiem firmy. Wszystkie informacje, foldery, ulotki, a przede wszystkim treść umowy warto wziąć do domu i spokojne je przeanalizować. Dobrze skonsultować się z rodziną, znajomymi. Jeśli decyzji nadal towarzyszyć będą wątpliwości, można poszukać porady powiatowego rzecznika konsumentów. Jedno warto mieć zawsze w tyle głowy: tłumaczenie, że nie przeczytałeś albo nie zrozumiałeś umowy, jest bez sensu. Umowa podpisana to umowa przeczytana i zrozumiana. Nawet jeśli wydaje się, że jest inaczej.

Krok 6 – Zabezpiecz

Niektóre pożyczki wymagają zabezpieczenia. Ale jego wartość powinna być adekwatna do wartości pożyczki. Niedopuszczalne jest więc np. zabezpieczenie pożyczki w kwocie 2 tys. zł hipoteką na nieruchomości lub zastawem nowego samochodu. Zabezpieczeniem umowy pożyczki może być poręczenie (zobowiązanie żyrantów), weksel, dobrowolne poddanie się egzekucji, zastaw albo zastaw rejestrowy. Dopilnuj, by zabezpieczenie nie przerastało wartości zobowiązania.

Krok 7 – Policz

Jeśli rozkładasz spłatę długu na raty, najczęściej możesz wybrać, czy będziesz płacić raty malejące czy stałe. Jeśli zdecydujesz się na malejące, będziesz spłacał kapitał w równych częściach i odsetki od pozostałej kwoty długu. Na początku kwoty do oddania będą więc wyższe, ale będą maleć z każdą kolejną spłatą. Raty stałe są takie same przez cały okres kredytowania. Tu potrzeba decyzji. Raty malejące w sumie są tańsze, ale trudniejsze do udźwignięcia (bo wyższe) na początku kredytu.

Krok 8 – Wycofaj się

Pamiętaj, że masz prawo do fanaberii. Możesz zrezygnować z pożyczki, czyli odstąpić od umowy o kredyt konsumencki bez podawania przyczyny i ponoszenia dodatkowych kosztów, w terminie 14 dni od daty jej zawarcia. Musisz tylko oddać kwotę długu i zapłacić określone w umowie odsetki za czas, gdy pieniądze były w twojej dyspozycji.

Krok 9 – Negocjuj

Gdyby się okazało, że masz kłopoty z terminową spłatą pożyczki czy kredytu, nie unikaj kontaktu z pożyczkodawcą. Rozmawiaj o zmianie warunków – możesz wynegocjować zmniejszenie rat np. przez wydłużenie okresu kredytowania itp.

Krok 10 – Unikaj

Pamiętaj, że w parabankach wszelkie zmiany umowy mogą być dość kosztowne. Nie daj się wpędzić w pętlę kredytową – złym pomysłem jest spłacanie jednej chwilówki drugą. ©℗