Katarzyna Trzpioła

Sprawozdania finansowe za 2020 r. zaczynają być na finiszu. Jednak zobowiązani do ich przygotowania mają ciągle mnóstwo pytań -począwszy od treści raportu, a skończywszy wykrytych błędach z lat poprzednich. Nie brakuje też innych wątpliwości, dotyczących chociażby leasingu.

Ze względu na pandemię termin na przygotowanie sprawozdań finansowych za 2020 r. także w tym roku został przedłużony o trzy miesiące. Dlatego do końca czerwca biura mają czas na dopełnienie tego obowiązku w imieniu swoich klientów.

Dokument ten jest powiązany ze sprawozdaniem finansowym i je uzupełnia, ale nie jest jego częścią. Sprawozdanie z działalności jest trudne do przygotowania, bo nie ma nawet jego wzoru czy powszechnie stosowanego układu. Musi jednak zawierać dodatkowe, użyteczne informacje ilościowe i jakościowe na temat działalności, wyników, aktualnej sytuacji oraz perspektyw rozwoju. Jest sporządzane z perspektywy kierownictwa jednostki i ma pokazać istotne aspekty z punktu widzenia zarządzania podmiotem. Termin przygotowania obu tych dokumentów upływa w tym roku 30 czerwca. W dzisiejszym dodatku specjalnym nie tylko wskazujemy na najważniejsze elementy sprawozdania z działalności, lecz także podajemy w przykładach prawidłowe jego zapisy.

Prawo bilansowe dzieli organizacje pozarządowe (ang. non-government organization, dalej: NGO) na dwie grupy – te, które prowadzą księgi rachunkowe, i te, które prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. Te z pierwszej grupy muszą pamiętać, że już za miesiąc upływa termin przygotowania sprawozdania finansowego, który został przesunięty w tym roku właśnie na koniec czerwca. Dlatego warto sprawdzić, czy zostało ono przygotowane w odpowiedni sposób i na jakie obszary zwrócić uwagę, by nie popełnić błędów, a zwłaszcza z jakich uproszczeń można skorzystać.

Choć terminy przygotowania sprawozdań finansowych za 2020 r. zostały przesunięte, nie oznacza to jednak, że każda jednostka mogła wydłużyć proces sporządzania swojego raportu rocznego. Jednostki należące do grup kapitałowych powinny przygotować informacje finansowe za 2020 r. wcześniej, aby umożliwić przygotowanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego przez jednostkę dominującą. Termin minął 31 marca, ale sprawozdania grup kapitałowych, tak jak i innych podmiotów, mogą, a czasem nawet powinny być zmienione zanim zostaną zatwierdzone.

W kwietniu 2021 r. została opublikowana opinia zabezpieczająca dotycząca podatkowych skutków podwyższenia kapitału zakładowego po przystąpieniu nowego wspólnika, a następnie umorzeniu udziałów. Wskazuje ona podatkowe aspekty, ale jest też dobrą okazją do przypomnienia zasad ujmowania takich zdarzeń w rachunkowości. W opinii DKP3.8011.27.2020 z 16 lutego 2021 r. szef KAS odniósł się do podatkowych korzyści planowanej zmiany struktury właścicielskiej w grupie kapitałowej. Ma ona zgodnie z wnioskiem polegać na: • podwyższeniu kapitału zakładowego w spółce D (sp. z o.o.), • przystąpieniu do spółki D wspólnika w postaci osoby fizycznej X oraz objęciu nowych udziałów przez spółkę J (sp. z o.o.) – aktualnego wspólnika, • umorzeniu udziałów posiadanych przez osobę fizyczną w spółce J oraz udziałów posiadanych przez spółkę J w spółce D. Każde z tych zdarzeń musi być ujęte w księgach rachunkowych wspólników i spółek, które to księgi są prowadzone zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Podpowiadamy, jak należy poszczególne czynności zaewidencjonować.

W tamtym roku dokonaliśmy zakupu gruntu za 10 mln zł, ale na razie zapłaciliśmy tylko 2 mln zł. Pozostała zapłata będzie w 2021 r. i 2022 r. Jak ująć to zdarzenie w sprawozdaniu (w tym w rachunku przepływów pieniężnych)?

W sprawozdaniach finansowych są popełniane błędy. Czasem wynikają one z niedostatecznego przepływu informacji pomiędzy klientem a pracownikami biura rachunkowego, którzy mają dostęp jedynie do dokumentacji księgowej. A to może być niekiedy za mało. Zdarza się też, że przyczyną jest zbyt krotki czas na przygotowanie danych i natłok innych prac. Podpowiemy, na co należy zwrócić szczególną uwagę, by tych nieprawidłowości uniknąć.

Trwają bardzo pracowite tygodnie dla działów księgowych, które muszą przed przygotowaniem sprawozdania finansowego przeprowadzić wiele czynności o charakterze weryfikacyjnym i rozliczeniowym. Wiąże się to ze sprawdzeniem poprawności zapisów na kontach, a także wyceną i analizą szacunków. Wszystkie te prace muszą być przeprowadzone i zakończone przed terminem przygotowania zestawienia obrotów i sald za 2020 r., tj. do 26 marca 2021 r. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.