Katarzyna Trzpioła

Oficjalny termin na przygotowanie sprawozdania finansowego za rok 2021 został przesunięty, ale wielu klientów biur rachunkowych chce, aby były one przygotowane szybciej niż do 30 czerwca 2022 r. Właścicielom firm zależy na sprawozdaniach choćby ze względu na ich umowy z bankami czy możliwość podzielenia wyniku finansowego. Ale księgowi, przyspieszając, muszą pamiętać, aby przy sporządzaniu sprawozdania stale przestrzegać określonych zasad. Przypominamy dziś, o czym nie wolno zapomnieć przed przygotowaniem sprawozdania.

Rezerwy na świadczenia pracownicze są zaliczane do rozliczeń międzyokresowych biernych. W związku z tym ich ujęcie powinno obciążać koszty podstawowej działalności operacyjnej. W poprzednich latach jednostki odnotowywały ich wzrost. Jednak teraz, gdy aktuariusze przysyłają wyceny, zauważono, że w sprawozdaniu za 2021 r. może być inaczej. Dlatego też pojawiają się wątpliwości co do sposobu ewidencji. Jednostki zastanawiają się, czy jednak tej zmiany nie ująć jako pozostałe przychody operacyjne. A wszystko to za sprawą m.in. wzrostu inflacji, który powoduje, że stopa dyskontowa przyjmowana do wyceny jest na wyższym poziomie, co oznacza, że wartość rezerwy spada. W tej sytuacji kłopotliwe będzie też wykazanie zmniejszenia rezerw na świadczenia pracownicze w nocie podatkowej.

Koniec marca to moment, kiedy trzeba zacząć przygotowywać raporty za I kwartał. Zarządy i służby księgowe znowu muszą się zmierzyć z wyzwaniem, jak rzetelnie pokazać w nich skutki obecnej niecodziennej sytuacji.

Rachunek przepływów pieniężnych (ang. cash flow) jest jednym z elementów sprawozdania finansowego. Jest trudny, ponieważ w przeciwieństwie do bilansu oraz rachunku zysków i strat sporządzany nie jest na podstawie zasady memoriału, tylko na zasadzie kasowej. Dodatkowo systemy księgowe z reguły nie umożliwiają sporządzania tego raportu bezpośrednio na podstawie danych z ksiąg. Trzeba je dopiero przygotować. Cash flow nie jest obowiązkowym elementem każdego sprawozdania finansowego. Nawet jednostki, których sprawozdania podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, mogą zostać zwolnione z jego sporządzania na podstawie art. 3 ust. 1a lub 1c ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 217; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2106; dalej: u.r.) - poprzez podjęcie stosownej decyzji przez organ zatwierdzający sprawozdania finansowe. Z innej zaś strony wiele jednostek przygotowuje cash flow dobrowolnie na potrzeby zarządcze albo dla banków lub innych instytucji finansowych, od których pozyskują środki pieniężne.

Jak rozliczać remanent w spółce jawnej? Na te i inne pytania odpowiada Katarzyna Trzpioła, ekspert z zakresu finansów i rachunkowości, Wydział Zarządzania UW.

I choć obowiązek ten nie wynika z prawa bilansowego, to głównie spoczywa na barkach księgowych. Bo to oni muszą zgromadzić dane z ewidencji niezbędne do wypełniania raportu, co niestety wiąże się często także z dodatkową wyceną rozrachunków z klientami.

Przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji jest jednym z warunków prawidłowego sporządzenia sprawozdania finansowego. Celem tych prac jest bowiem urealnienie wartości majątku i źródeł jego finansowania w księgach, sprawdzenie, czy rzeczywiście posiadane aktywa istnieją. Chodzi też o ocenę, czy jest szansa na to, aby przyniosły korzyści ekonomiczne.

Nasza spółka komandytowa wypłaca zaliczki na poczet dywidendy za 2021 r., czyli za okres, kiedy jest już podatnikiem CIT. Jak ująć w księgach zaliczkę wypłaconą komplementariuszowi, który jest spółką kapitałową i posiada 12 proc. udziałów?

Sprawozdanie finansowe będzie mógł podpisać zaledwie jeden członek zarządu. Pozostali złożą oświadczenia, że spełnia ono wymagania prawa bilansowego. To duże uproszczenie, na które czekało wiele jednostek. Będzie mogło być stosowane już do raportów za 2021 r.