Artykuły autora

Niezłożenie miesięcznych zestawień oświadczeń nabywców dotyczących przeznaczenia paliwa nie może być podstawą do obciążania sprzedawcy wyższą akcyzą, jeżeli olej został przeznaczony na cel grzewczy – potwierdził sąd we Wrocławiu. Skutkiem wyroku jest nie tylko uchylenie decyzji organów podatkowych, lecz także umorzenie postępowania.

PROBLEM: W Dzienniku Urzędowym UE z 8 sierpnia 2016 r. opublikowana została sentencja wyroku TSUE z 2 czerwca 2016 r. w sprawie oleju napędowego przeznaczonego na cele opałowe (sygn. sprawy C-418/14). Co to oznacza dla podatników? Od tego dnia rozpoczęły bieg terminy na wnoszenie żądań o wznowienie postępowań. W zależności od przyjętej podstawy prawnej liczymy miesięczny lub trzymiesięczny termin, który upływa odpowiednio 8 września lub 8 listopada 2016 r.

Ministerstwo Finansów, dążąc do wyeliminowania wyłudzeń VAT, cały czas pracuje nad zmianą przepisów w tym zakresie. We wrześniu Sejm zajmie się kolejnymi legislacyjnymi propozycjami. MF zapowiedziało bowiem nowości w zakresie wyrejestrowania podmiotów prowadzących działalność, zmiany dotyczące odwrotnego obciążenia, likwidację rozliczeń kwartalnych, ograniczenie szybkich (25-dniowych) zwrotów podatku, modyfikację odpowiedzialności solidarnej sprzedawcy i nabywcy, a także wprowadzenie obowiązku składania deklaracji elektronicznych oraz powrót do sankcji VAT. Cel prawidłowy, ale wraz z jego realizacją warto przeanalizować na nowo dorobek orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE w zakresie pojęć dobrej wiary i należytej staranności, w szczególności przy transakcjach łańcuchowych. Dlaczego? Otóż w trakcie prowadzonego postępowania organy skarbowe analizując dany stan faktyczny, bardzo często przywołują wyroki TSUE, które w danej sprawie nie powinny mieć zastosowania, ponieważ nie dotyczą transakcji łańcuchowych. Fiskus przywołuje bowiem w decyzjach wyroki TSUE, w których trybunał stwierdza, że dobra wiara podatnika nie może rodzić prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli nie są spełnione przesłanki materialne tego prawa. Tak, ale wyroki te nie powinny być powoływane przy transakcjach łańcuchowych, gdzie legalnie działający podatnik może nie dopełnić materialnej przesłanki, a i tak przy zachowaniu dobrej wiary, spełniając przesłanki należytej staranności, powinien mieć prawo do odliczenia VAT. Tak stwierdza TSUE w wyrokach w sprawach ŁWK – 56 EOOD, sygn. C-643/11; Stroj trans EOOD, sygn. C-642/11 i Teleos plc. C-409/04 oraz rzecznik generalny Maciej Szpunar w opinii przedstawionej 11 września 2014 r. w sprawach połączonych C-131/13, C-163/13 i C-164/13. Na te orzeczenia oraz opinie organ choć powinien, to się nie powołuje. Jest to niewłaściwe, ponieważ legalnie działające podmioty mogły nigdy fizycznie nie być w posiadaniu przedmiotu transakcji, a tym samym mogły w ogóle nie wiedzieć, że uczestniczą w oszustwie podatkowym, przyjmując do rozliczenia i wystawiając faktury nieznajdujące pokrycia w rzeczywistym obrocie gospodarczym. Nie znaczy to jednak, że automatycznie w sposób świadomy brały udział w karuzeli podatkowej. Istotne jest bowiem, by podatnik działał w dobrej wierze, dochowując przesłanek należytej staranności.

Kontrowersje trwały od momentu wejścia w życie ustawy o podatku akcyzowym. Dotyczyły sankcyjnej stawki nakładanej na przedsiębiorców. Trybunał może potwierdzić ich argumentację, że istotny jest cel wykorzystania oleju, a nie kwestie formalne