Aneta Fornalik

Reforma planowania przestrzennego, która weszła w życie 24 września br., rodzi wiele pytań o wpływ nowych instytucji prawnych (w szczególności planu ogólnego) na zakres władztwa planistycznego gminy, uprawnienia właścicieli nieruchomości do zagospodarowania przestrzeni w ramach prawa własności, a także o możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Kwestie te w ograniczonym stopniu miały znaczenie w poprzednim reżimie prawnym, gdy aktem poprzedzającym uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego było studium. Jednak teraz stają się istotne, bo w miejsce studium pojawia się plan ogólny, który ‒ w odróżnieniu od studium ‒ jest aktem prawa miejscowego i ma znaczenie dla określenia treści innych aktów planowania przestrzennego. Niestety, analizując przepisy zmienione na mocy ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688; dalej: nowelizacja), nie zawsze można w sposób jednoznaczny odpowiedzieć na powyższe pytania. Okazuje się, że nowe przepisy są niespójne albo niejednoznaczne. Do momentu pojawienia się pierwszych orzeczeń sądów (administracyjnych i cywilnych) wiele kwestii będzie z pewnością przedmiotem rozmaitych interpretacji, zapewne nierzadko ze sobą sprzecznych.

Do 2 października gminy muszą zebrać zgłoszenia uprawnionych wyborców potrzebujących indywidualnego transportu. A najpóźniej 5 października 2023 r. wójtowie muszą ogłosić informację o organizacji gminnego przewozu pasażerskiego

Gminy muszą doprowadzić prace nad nimi co najmniej do etapu opiniowania lub uzgodnienia z właściwymi organami. W przeciwnym razie po wejściu w życie nowelizacji ustawy o planowaniu przestrzennym nie będą mogły kontynuować prac nad studiami zagospodarowania, a plany miejscowe niejednokrotnie będą musiały tworzyć od nowa

Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p) obowiązuje już ponad 21 lat. Jej stosowanie w praktyce jest jednak ściśle związane ze stanowiskami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. Można zatem powiedzieć, że prawo dostępu do danych publicznych jest prawem kazuistycznym. Ciągle bowiem jest wiele sporów sądowych, które wynikają ze skarg na decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej i na bezczynność organów w udostępnianiu tych informacji. Autor jest adwokatem, wspólnikiem zarządzającym, Sowisło Topolewski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych S.K.A.