Jak bezpiecznie przekazać majątek i zadbać o swój interes [ZAPYTAJ NOTARIUSZA]

Każdy, kto zgromadził dorobek życia, czy to mieszkanie, dom, czy oszczędności, staje w pewnym momencie przed dylematem w jaki sposób przekazać go bliskim, aby proces ten był skuteczny, tani, a przede wszystkim bezpieczny dla darczyńcy.

Jak podkreśla Piotr Huziuk wybór odpowiedniego instrumentu prawnego zależy ściśle od celu, jaki chcemy osiągnąć. Kluczowe jest pytanie czy chcemy wyzbyć się własności już teraz, czy dopiero po śmierci? Notariusz wyjaśnia, że najbezpieczniejszą formą dla osoby, która chce zachować pełną kontrolę nad swoim dobytkiem, jest testament. To rozwiązanie na przyszłość. Przypomina też o funkcjonującym od kilkunastu lat w polskim prawie zapisie windykacyjnym. Pozwala on na przekazanie konkretnego przedmiotu (np. mieszkania, dzieła sztuki) konkretnej osobie, co stanowi wyłom w ogólnych zasadach dziedziczenia udziałów. Co istotne, koszt sporządzenia testamentu jest stosunkowo niewielki- oscyluje w granicach 250-300 zł, w zależności od jego rodzaju.

Darowiznę można cofnąć

Zupełnie inna sytuacja ma miejsce w przypadku darowizny lub umowy dożywocia. Tutaj skutek jest natychmiastowy, czyli z chwilą podpisania aktu notarialnego tracimy prawo własności. Notariusz przestrzega przed pochopnymi decyzjami, zwłaszcza gdy w grę wchodzą osoby małoletnie. Przekazanie nieruchomości wnuczkowi, który nie ukończył 18 lat, oznacza, że do momentu jego pełnoletności każda decyzja dotycząca tego majątku będzie wymagała zgody sądu.

Zobacz także

Hipoteka i rygor egzekucji: jak skutecznie zabezpieczyć roszczenia i przyspieszyć dochodzenie należności? [ZAPYTAJ NOTARIUSZA]

Zapisz na później

Czy darowiznę można cofnąć? Piotr Huziuk wyjaśnia, że jest to możliwe w przypadku „rażącej niewdzięczności” obdarowanego, na przykład gdyby dopuścił się on przestępstwa względem darczyńcy.

Niuanse umowy dożywocia

Alternatywą, często wybieraną przez osoby starsze, jest umowa dożywocia. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości, nabywca zobowiązuje się do dożywotniego utrzymania zbywcy – zapewnienia mu opieki, opału, jedzenia czy wyprawienia pogrzebu.

Jak mówi Piotr Huziuk umowa gwarantuje mieszkanie, ale nie precyzuje, że musi to być to samo mieszkanie, w którym dotychczas żyliśmy.  Dlatego kluczowe jest ustanowienie w akcie notarialnym służebności mieszkania na konkretnej nieruchomości.

Czy można skutecznie wydziedziczyć?

W wywiadzie nie zabrakło trudnego tematu wydziedziczenia. Wielu testatorów pyta o możliwość pozbawienia prawa do zachowku dzieci, z którymi nie utrzymują kontaktów. Piotr Huziuk studzi jednak emocje i mówi, że brak relacji to za mało. Przyczyny wydziedziczenia muszą być obiektywne i rażące, np. uporczywe działanie przeciwko woli spadkodawcy lub popełnienie przestępstwa.