zwolnienie lekarskie

Jeżdżą na zagraniczne wakacje, remontują mieszkania, pracują na całego… w taki sposób niektórzy „kurują się” na zwolnieniach lekarskich. Ale kłamstwo ma krótkie nóżki, a ZUS ma nowe sidła na chorych, którzy niekoniecznie leżą w łóżkach. Swoją kontrolną śrubę dokręcają tez firmy.

Kontrolerzy ZUS nie powinni pytać o przyczyny niezdolności do pracy, przebieg leczenia ani stan zdrowia.

Rodzice ciężko chorych dzieci mogą zyskać nawet 120 dni zasiłku opiekuńczego rocznie. Rząd pracuje nad przepisami, które mają dodać 60 dni wsparcia dla rodzin zmagających się m.in. z nowotworami, cukrzycą czy mukowiscydozą. Kluczowe pytanie brzmi: które choroby dadzą prawo do dodatkowego świadczenia?

W Dniu Matki resort pracy zapowiedział ważne zmiany dla rodziców ciężko chorych dzieci. Podczas dzisiejszej konferencji prasowej ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk oraz wiceminister Sebastian Gajewski ogłosili projekt wydłużenia zasiłku opiekuńczego dla rodziców opiekujących się dziećmi wymagającymi długotrwałego leczenia, w tym onkologicznego.

Ministerstwo Zdrowia chce dać pielęgniarkom nowe uprawnienia, które dziś kojarzą się głównie z lekarzami. Projekt przewiduje m.in. możliwość wystawiania krótkich zwolnień lekarskich do 5 dni, kierowania na część badań i szersze kompetencje w opiece nad pacjentem. Zmiany właśnie trafiły do opiniowania i mogą mocno zmienić funkcjonowanie przychodni oraz codzienność pacjentów.

Jeszcze miesiąc temu internet był pełen porad, że po zmianach przepisów na L4 „można odetchnąć”. Dziś firmy i ZUS mówią o czymś zupełnie innym: liczba kontroli rośnie, a razem z nią cofnięte świadczenia chorobowe. W tle są nowe przepisy obowiązujące od 13 kwietnia 2026 r. i coraz ostrzejsza walka z nadużyciami zwolnień lekarskich.

Podpisanie list płac lub przelewów przez dyrektora szkoły przebywającego na zwolnieniu lekarskim może zostać potraktowane jako dopuszczalna czynność incydentalna. Pod warunkiem, że było jednorazowe, konieczne i nie oznaczało faktycznego wykonywania obowiązków zarządczych.

Nowelizacja ustawy zasiłkowej doprecyzowała zasady sprawdzania, czy e-ZLA jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. Najważniejsze zmiany to określenie uprawnień osób przeprowadzających czynności sprawdzające, w tym możliwość legitymowania ubezpieczonego, obowiązków osoby kontrolowanej, zasad sporządzania protokołu oraz trybu zgłaszania zastrzeżeń do jego ustaleń.

Wzrost liczby wydawanych zaświadczeń lekarskich ze względu na zdrowie psychiczne związany jest przede wszystkim ze zwiększającą się świadomością społeczeństwa w obszarze zdrowia psychicznego - ocenił dla PAP dr hab. Sylwiusz Retowski z Uniwersytetu SWPS.

Wyjazd do sanatorium dla wielu pracujących osób zaczyna się nie od pakowania walizki, lecz od pytania: urlop czy L4? W grupach kuracjuszy jedni piszą, że lekarz wystawił im zwolnienie bez problemu, inni ostrzegają przed kontrolą ZUS i utratą zasiłku. ZUS porządkuje temat: sam pobyt w sanatorium nie daje automatycznie prawa do zwolnienia lekarskiego, ale L4 może być legalne w określonej sytuacji.

W 2025 r. zarejestrowano 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, co przełożyło się na 290,5 mln dni absencji. To o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r. - wynika z opublikowanych we wtorek danych ZUS.

W czasie zwolnienia lekarskiego przedsiębiorca nie powinien wykonywać czynności stanowiących zwykły przedmiot jego działalności, dlatego zdalne usuwanie awarii i obsługa przestojów co do zasady będą traktowane jako praca zarobkowa. Wyjątek mogą stanowić jedynie czynności incydentalne, wymuszone istotnymi okolicznościami, ale w takim przypadku ryzyko utraty prawa do zasiłku nadal pozostaje wysokie.

Nowe zasady kontroli L4 obowiązują od 13 kwietnia 2026 r. Pracodawca może sprawdzić, czy pracownik prawidłowo korzysta ze zwolnienia lekarskiego, ale jego uprawnienia mają wyraźne granice. Sprawdź, co może kontrolować, a czego nie wolno mu robić. Poniżej wzór protokołu kontroli oraz upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.

Od 13 kwietnia 2026 r. zmieniają się zasady korzystania ze zwolnień lekarskich. Nowe przepisy wyjaśniają, jakie codzienne czynności i sporadyczne obowiązki zawodowe są dozwolone na L4, a kiedy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odebrać zasiłek chorobowy.

Elektroniczne zwolnienie lekarskie (e-ZLA) zawiera znacznie więcej informacji, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Choć pracodawca nie widzi diagnozy, specjalne kody literowe i cyfrowe przekazują istotne dane o sytuacji zdrowotnej pracownika oraz wpływają na wysokość i długość wypłacanego zasiłku. Ich znaczenie może mieć realne konsekwencje finansowe.

O uwzględnieniu w limicie 182 albo 270 dni przesądza samo wskazanie danego dnia w e-ZLA, nawet gdy ubezpieczony wykonywał obowiązki służbowe przez część albo cały dzień roboczy. ZUS wyjaśnia, że bez znaczenia pozostają: liczba przepracowanych godzin oraz sposób rozliczenia czasu pracy.