Nie zawsze uchwałę rady lub zarządzenie włodarza trzeba opublikować w dzienniku urzędowym województwaTo zależy od tego, czy można zakwalifikować je jako akt prawa miejscowego. Ogłoszenia w tym publikatorze wymagają jedynie te regulacje, które wprowadzają przepisy powszechnie obowiązujące na terenie określonej jednostki samorządu terytorialnego.Bartosz Mendyk•29 października 2025
Bez zmiany przepisów samorządy nie poradzą sobie z problemem niewłaściwego używania quadówWojewoda mazowiecki uchylił uchwałę rady gminy Długosiodło, która próbowała rozprawić się z problemem pojazdów rozjeżdżających lasy i stwarzających zagrożenie na lokalnych drogach. Uznał, że rada nie miała kompetencji do regulowania zasad rekreacyjnego użytkowania pojazdów silnikowych w akcie prawa miejscowego. Co ciekawe, uchwała była bardzo podobna do aktu przyjętego kilka miesięcy wcześniej przez gminę Poronin – ten jednak nadal obowiązuje, ponieważ wojewoda małopolski nie zgłosił do niego zastrzeżeń. Czy zatem stwierdzenie nieważności uchwały przez wojewodę mazowieckiego było słuszne?Aneta Fornalik•03 września 2025
Sądy administracyjne o stanowieniu prawa przez jednostki samorządu terytorialnegoKiedy gmina może nałożyć opłaty za odprowadzanie wód deszczowych? Czy nowa uchwała określająca stawki opłat domyślnie dereguluje starą? To zaledwie kilka pytań, na które w ostatnich miesiącach odpowiadały sądy administracyjne, rozstrzygające spory dotyczące uchwał podejmowanych przez gminy. Przybliżamy wybrane orzeczenia i wyjaśniamy, co z nich wynika dla praktyki jednostek samorządu terytorialnego.Agata Wencel-Socha•28 maja 2025
Sądy administracyjne o stanowieniu prawa przez jednostki samorządu terytorialnegoKiedy gmina może nałożyć opłaty za odprowadzanie wód deszczowych, czy nowa uchwała określająca stawki opłat domyślnie dereguluje starą, czy uchwała rady gminy podjęta bez wymaganych uzgodnień jest zgodna z prawem? – na te między innymi pytania odpowiadały w ostatnich miesiącach sądy administracyjne, rozstrzygające spory dotyczące uchwał podejmowanych przez gminy. Przybliżamy wybrane orzeczenia i wyjaśniamy, co z nich wynika dla praktyki jednostek samorządu terytorialnego.Agata Wencel-Socha•28 maja 2025
Nadzór wojewodów nad gminami ma być łagodniejszyMSWiA chce, aby JST mogły poprawić uchwałę, zanim nastąpi stwierdzenie jej nieważności. To element pakietu decentralizacyjnego, który ma zwiększyć kompetencje lokalnych władzKrzysztof Bałękowski•04 marca 2025
NSA: Gmina nie mogła wprowadzać stref wolnych od jednorazowego plastikuUrszula Mirowska-Łoskot•04 marca 2025
NSA: Uchwały o dietach radnych gminnych trzeba publikować w dzienniku urzędowymUchwała rady miasta w sprawie diet radnych jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że błędy w określeniu daty wejścia w życie przepisów i brak publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym powodują jej nieważność – tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.Michał Culepa•17 lipca 2024
NSA: Uchwały o dietach radnych gminnych trzeba publikować w dzienniku urzędowymMichał Culepa•17 lipca 2024
Jak poprawić zmianę uchwały budżetowej, w której zdublowano numery paragrafówMarcin Nagórek•14 lutego 2024
Podsumowanie 2023 roku: przegląd najważniejszych orzeczeń dla JSTPrzedstawiamy zestawienie najważniejszych wyroków sądów z kończącego się 2023 r., jakie zapadły w sprawach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego bądź mogą mieć istotne znaczenie dla działalności JST. Wybraliśmy najistotniejsze – w naszej ocenie – z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, Krajowej Izby Odwoławczej, a dodatkowo także Trybunału Sprawiedliwości UE. Niejednokrotnie rozstrzygają one ważne dla JST problemy praktyczne, które do tej pory były interpretowane niejednolicie, lub potwierdzają przyjęte już wcześniej stanowiska. Wykładnia przepisów dokonana przez sądy będzie miała istotne znaczenie także dla przyszłych spraw.Podzieliliśmy orzeczenia na kilka działów, m.in. wyodrębniliśmy wyroki dotyczące wymiaru podatków lokalnych, nieruchomości i gospodarki nieruchomościami, z zakresu planowania przestrzennego i inwestycji budowlanych, gminnej gospodarki odpadami, zamówień publicznych. Staraliśmy się robić to tak, aby ułatwić przegląd orzecznictwa urzędnikom odpowiednich działów w urzędach. Nie mogło zabraknąć orzeczeń z zakresu procedury administracyjnej, a także rozstrzygających sytuację prawną radnego i zagadnienia ustrojowe dotyczące gminy i powiatu. Łącznie zebrało się ponad 30 orzeczeń, z którymi powinni się zapoznać w zasadzie wszyscy urzędnicy, którzy chcą być na bieżąco. A zatem niech Państwo sprawdzą, czy coś Wam w mijającym roku nie umknęło! ©℗Aneta Fornalik•27 grudnia 2023
Sądy masowo unieważniają gminom uchwały o podwyżkach dietPowód? Brak publikacji aktu w dzienniku urzędowym województwa. Pojawia się pytanie, czy domagać się od radnych zwrotu wypłaconych kwot? A może dopuszczalna jest nowa uchwała z mocą wsteczną?Patrycja Otto•20 grudnia 2023
Uchwały o dopłatach za wodę i ścieki nie mogą być podejmowane z mocą wstecznąOrgany nadzoru mogą je kwestionować, bo w istocie będą one refundacjami. Za nielegalne może być też uznane przekazanie wsparcia dla zakładu budżetowegoMarcin Nagórek•22 listopada 2023
Środki podlegające szczególnym zasadom trzeba ująć w treści aktu lokalnego i w załącznikach do niegoMarcin Nagórek•15 listopada 2023
W uchwale dotacyjnej trzeba sprecyzować kryteria, jakie brane są pod uwagę przy rozpatrywaniu wnioskówMarcin Nagórek•11 października 2023
Gospodarowanie nieruchomościami: jakie nieprawidłowości wytykają samorządom wojewodowie i RIOOrgany jednostek samorządu terytorialnego podejmują różne działania w stosunku do mienia samorządowego, co ma odzwierciedlenie np. w uchwałach, zarządzeniach oraz innych rodzajach dokumentów. Być może z powodu dużej liczby przepisów porozrzucanych w różnych aktach prawnych samorządom zdarza się popełniać błędy. Natomiast ich aktywność w tej sferze podlega weryfikacji przez organy nadzoru, czyli wojewodów, oraz przez organy kontroli, czyli regionalne izby obrachunkowe.Marcin Nagórek•10 maja 2023