PIP

Od stycznia 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe, przełomowe uprawnienia – będzie mogła przekształcać umowy cywilnoprawne w umowy o pracę, jeśli stwierdzi do tego podstawy. To ważny krok w walce z nadużyciami na rynku pracy, który może zmienić sytuację tysięcy pracowników. Już w przyszłym roku planowanych jest 200 kontroli w tym zakresie. Co to oznacza dla zatrudnionych na zleceniach?

Przekształcanie w drodze decyzji nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, a także wymiana danych między PIP, ZUS i KAS – to ma być oręż, jaki inspekcja pracy zyska w walce o prawa pracowników. Pracodawcy mówią kategoryczne „nie” nowym kompetencjom PIP.

Mandaty proporcjonalne do rocznych obrotów firmy, wydłużenie minimalnej przerwy w pracy i zniesienie obowiązku informowania o kontrolach PIP - to jedne z pomysłów Szefa OPZZ Konfederacja Pracy Michała Lewandowskiego na rozszerzenie uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy.

Inspektorzy pracy mają rzadziej pojawiać się w firmach. Eksperci wątpią jednak, czy liczba kontroli rzeczywiście spadnie

Marcin Stanecki: W trakcie co trzeciej wizyty inspektora pracy w zakładzie zatrudniającym obcokrajowców wykrywamy nieprawidłowości. Brakuje nam jednak narzędzi, by kwestionować niektóre kontrowersyjne praktyki, jak np. stosowanie kar umownych, które potrafią pochłonąć nawet całą wypłatę pracownika z zagranicy.

Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu, jeżeli jego obecność w pracy jest niezbędna, ale w takiej sytuacji musi zwrócić mu koszty związane z wypoczynkiem – wyjaśnił PAP główny inspektor pracy Marcin Stanecki. Zaznaczył, że na urlopie nie ma obowiązku odbierania poczty służbowej.

Prace nad reformą mającą wzmocnić rolę Państwowej Inspekcji Pracy ruszyły pełną parą. Cel jest jeden: wyposażenie jej w narzędzia, które pozwolą na skuteczną ochronę praw pracowniczych

Trudności ekonomiczne, obniżanie kosztów prowadzonej działalności, nieznajomość lub lekceważenie obowiązujących przepisów – to tylko niektóre przyczyny wypłacania niższych stawek godzinowych niż ustawowe. Tak wynika z analizy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).

Już niemal co czwarta skontrolowana firma nie pokrywa pracownikom kosztów energii oraz nie wypłaca ekwiwalentu albo ryczałtu za wykorzystywanie własnych narzędzi do pracy. Tak wynika z najnowszego sprawozdania Państwowej Inspekcji Pracy, który wskazuje na łamanie praw pracowników na pracy zdalnej.

Pracodawcy mają kłopot ze spełnianiem wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Efekt? Inspektorzy pracy coraz częściej decydują o wstrzymaniu prac w zakładach oraz skierowaniu pracowników do innych zadań – wynika z najnowszych danych Państwowej Inspekcji Pracy

W dłuższej perspektywie skrócenie czasu pracy na pewno będzie miało szansę na realizację, ale dzisiaj jest to zadanie prawie niewykonalne – mówi główny inspektor pracy Marcin Stanecki. Zaznaczył, że bardziej niż czterodniowy tydzień pracy sprawdzi się stopniowe skracanie liczby godzin.

Wzrost kar nakładanych na pracodawców oraz uprawnienia inspektorów do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę – takie m.in. zmiany zakłada projekt, nad którym pracuje specjalny zespół powołany w Ministerstwie Rodziny

Konieczność przekazywania wojewodom i powiatowym urzędom pracy kopii umowy zawartej z cudzoziemcem przed rozpoczęciem przez niego pracy (za pośrednictwem systemu Praca.gov.pl) ułatwi namierzanie przedsiębiorców łamiących przepisy.

W ubiegłym roku PIP nałożyła na pracodawców mandaty na rekordową sumę. To oznacza, że prawa pracowników wciąż są łamane. Pracodawcy zasłaniają się tym, że przepisy ciągle się zmieniają i są bardzo skomplikowane.

To nie niedostatki w przepisach prawa pracy, ale jego przestrzeganie jest obecnie największym wyzwaniem dla gospodarki i rynku pracy. Pracownicy oczekują, że w przypadku problemów w pracy pomoże im sprawnie funkcjonująca Państwowa Inspekcja Pracy. Pracodawcy chcieliby w niej widzieć wsparcia w prowadzeniu biznesu. Niestety, tak jednak nie jest. W zdecydowanej większości zgadzamy się, że ta niezwykle ważna instytucja wymaga pilnego zreformowania. Jednak mimo obietnic, czekamy na to zbyt długo. W mojej opinii nadszedł czas, aby to rząd był odpowiedzianym za PIP.

Publikacja przez inspekcje planów wizytacji firm oraz limity ich częstotliwości pomogą przedsiębiorcom, ale też mogą zaszkodzić zatrudnionym – grzmi minister pracy. Ciągle też protestuje przeciwko kolejnym pomysłom liberalizacji przepisów w tym zakresie.