PIP

W orzecznictwie Sądu Najwyższego można dostrzec dziwną prawidłowość. Gdy skutki istnienia umowy o pracę ma ponosić pracodawca, SN ma poglądy jak liberałowie gospodarczy. Jeśli zaś koszty miałyby obciążyć Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, staje się prosocjalny - pisze w opinii Joanna Śliwińska.

Akceptacja decyzji, wydanej przez inspektora pracy, w zakresie przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, albo długotrwała sprawa w sądzie. Pracodawcy obawiają się, że już niedługo staną przed takim wyborem - mówi Paweł Korzybski, prezes Polskiego Związku Pracodawców Ochrona.

Gwałtowny spadek liczby ofert pracy na zlecenie, na umowę o dzieło i kontraktów B2B, spadek liczby ofert pracy w ogóle, gwałtowny rozwój szarej strefy, czyli pracy na czarno – takie skutki, zdaniem ekspertów, wywoła wejście reformy PIP. Reforma zakłada przekształcanie przez inspektorów PIP umów cywilnoprawnych (zlecenia, o dzieło, B2B) w umowy o pracę.

Kiedy B2B to nielegalny etat? Jakie błędy sprawiają, że kontrakt staje się „ukrytym zatrudnieniem” i dlaczego Inspekcja Pracy wkrótce wejdzie do firm jako „zły policjant”.

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, która zacznie obowiązywać w lipcu, wywołała niepokój w branżach opierających zatrudnienie na B2B i umowach cywilnoprawnych. Część firm robi audyty, inne szykują się do sporów sądowych.

Już od 8 lipca 2026 r. zmienią się zasady kontroli umów cywilnoprawnych. Państwowa Inspekcja Pracy będzie mogła skuteczniej reagować w sytuacjach, gdy zlecenie zastępuje etat. Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki, apeluje jednak do pracowników, by ze skargami do PIP poczekali do wejścia w życie nowych przepisów.

Wejście w życie nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wymusi na podmiotach zatrudniających osoby fizyczne na podstawie umów cywilnoprawnych (w tym również w modelu B2B) weryfikację dotychczasowych zasad współpracy.

Przyjęta przez parlament 12 marca 2026 r. ustawa o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zakłada „wzmocnienie” tej instytucji. PIP ma wydawać decyzje, w których będzie ustalać stosunek pracy, stając się swego rodzaju „przedsądem”. Dodatkowym zadaniem inspekcji ma być wydawanie interpretacji dotyczących charakteru prawnego łączącego strony zobowiązania, w których jedna z nich zleca pracę, a druga ją wykonuje. Obie nowe prerogatywy wystawiają PIP na wielką próbę, z której może wyjść albo wzmocniona, albo wyniszczona.

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w czwartek że podpisał nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), ale skierował ją do następczej oceny Trybunału Konstytucyjnego. Reforma nadaje PIP uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Państwowa Inspekcja Pracy domaga się większej ochrony bhp dla pracujących na innej podstawie niż etat. Eksperci popierają zmiany, ale pracodawcy ostrzegają: nowe obowiązki mogą podnieść koszty i zmienić organizację pracy.

Inspekcja pracy szacuje, że na realizację nowych zadań potrzebuje 269 mln zł. Jednak, jak dowiedział się DGP w ministerstwie rodziny, dodatkowego wsparcia nie będzie.

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadza możliwość uzyskania indywidualnych interpretacji, które miały być tarczą dla firm. W praktyce to nowe rozwiązanie może okazać się pułapką, nie dając wnioskodawcom realnej gwarancji bezpieczeństwa w razie kontroli.

Pozorne samozatrudnienie jest zjawiskiem obecnym w całej Europie. Doświadczenia państw UE nie potwierdzają jednak zasadności wprowadzania modelu, w którym inspekcja pracy administracyjnie ustala istnienie stosunku pracy. W większości krajów walka z nadużyciami opiera się na kontroli i sankcjach, przy zachowaniu sądów jako organów ostatecznie rozstrzygających o charakterze zatrudnienia.

Sejm uchwalił w środę nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która nadaje PIP uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Za jej uchwaleniem zagłosowało 230 posłów, 20 przeciw, a 178 wstrzymało się od głosu.

Liwiusz Laska i Karol Perkowski: Nowe przepisy o Państwowej Inspekcji Pracy to ewolucja i narzędzie do walki z patologiami, a nie bat na przedsiębiorców czy przedstawicieli wolnych zawodów. Zmiana przepisów jest potrzebna.