Umowa zlecenia. Co powinna zawierać aby nie spełniała warunków właściwych dla umowy o pracę?
Aby umowa zlecenia nie została uznana za umowę o pracę, jej treść oraz sposób wykonywania nie mogą mieć cech charakterystycznych dla stosunku pracy. Kluczowe jest wyeliminowanie elementu podporządkowania zleceniobiorcy wobec zleceniodawcy oraz ścisłego wyznaczania czasu i miejsca wykonywania czynności.
Warto także wskazać w umowie, że w ramach zlecenia praca nie musi być wykonywana wyłącznie osobiście. Również odpowiedzialność za wykonywaną pracę powinna spoczywać na zleceniobiorcy.
Cechy stosunku pracy, które należy wyeliminować w stosunku cywilnoprawnym
Zgodnie z przepisami prawa pracy stosunek pracy występuje, gdy praca jest wykonywana osobiście, w sposób ciągły, za wynagrodzeniem oraz pod kierownictwem pracodawcy w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie. Zatem w umowie zlecenia należy unikać następujących elementów:
- podporządkowanie służbowe – zleceniobiorca nie powinien otrzymywać wiążących poleceń co do sposobu wykonywania pracy w czasie jej trwania,
- wyznaczenie miejsca i czasu – narzucenie sztywnych godzin pracy (np. 8:00–16:00) oraz konkretnego miejsca świadczenia usług,
- osobisty charakter świadczenia – brak możliwości wyznaczenia zastępcy jest jedną z głównych cech umowy o pracę, zatem warto w umowie cywilnoprawnej dopuścić taką opcję.
Postanowienia umowy, których należy unikać
W treści umowy zlecenia nie powinny pojawiać się sformułowania typowe dla kodeksu pracy, które mogą sugerować istnienie stosunku pracy:
- nazewnictwo stron – należy używać terminów „zleceniodawca” i „zleceniobiorca”, a nie „pracodawca” i „pracownik”,
- polecenia służbowe – należy unikać treści o obowiązku wykonywania poleceń przełożonych,
- dyscyplina pracy – nie należy wprowadzać postanowień o podpisywaniu listy obecności czy przestrzeganiu regulaminu pracy,
- uprawnienia pracownicze – umowa nie powinna zawierać postanowień o płatnym urlopie wypoczynkowym czy wynagrodzeniu za godziny nadliczbowe.
Rekomendowane postanowienia umowy zlecenia
Aby wzmocnić cywilnoprawny charakter relacji, w umowie warto zawrzeć następujące postanowienia:
- klauzula o zastępstwie – punkt dopuszczający wykonanie zlecenia przez osobę trzecią (podwykonawcę lub zastępcę) za zgodą zleceniodawcy,
- swoboda w organizacji pracy – wskazanie, że zleceniobiorca samodzielnie decyduje o czasie i miejscu wykonywania zlecenia, a zleceniodawca może jedynie określić ogólne wytyczne lub termin końcowy,
- określenie przedmiotu jako starannego działania – zdefiniowanie zlecenia jako dokonanie określonej czynności prawnej lub faktycznej, a nie jako pełnienie określonej funkcji w strukturze organizacyjnej,
- zasady odpowiedzialności – wskazanie, że zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność za staranne wykonanie powierzonego zadania.
Oprac. Magdalena Sybilska – Bonicka
Zachęcamy do zakupu publikacji autorstwa Sebastiana Kryczki „Kontrola PIP. Nowe uprawnienia”.
W poradniku wyjaśniono, na czym polegają nowe uprawnienia przyznane inspektorom pracy od 8 lipca 2026 r. Przedstawiono również prawa i obowiązki pracodawcy w trakcie kontroli PIP. Z książki dowiesz się m.in.:
- co zrobić, aby uniknąć przekształcenia przez PIP umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę,
- czy odwołanie do sądu pracy wstrzymuje decyzję PIP o przekształceniu umowy,
- w jakich sprawach Główny Inspektor Pracy wydaje interpretacje urzędowe,
- kiedy kontrole PIP mogą być przeprowadzane zdalnie,
- w jakich przypadkach są dozwolone transmisje online z kontroli,
- o ile wzrosły kary nakładane przez PIP.
Najtrudniejsze zagadnienia zostały przedstawione na przykładach. Książka zawiera również wzory dokumentów przydatne podczas korespondencji pracodawcy z Państwową Inspekcją Pracy.
Książka dostępna tutaj.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu