umowa o pracę

Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy zaczęły obowiązywać 8 lipca 2026 r. i już są wykorzystywane w praktyce. W ciągu zaledwie trzech pierwszych dni do PIP wpłynęło około 70 skarg dotyczących zastępowania umów o pracę zleceniami lub kontraktami B2B. Nie każda z nich zakończy się jednak decyzją o przekształceniu umowy. Wyjaśniamy, jak wygląda procedura kontroli i czego mogą spodziewać się pracownicy oraz pracodawcy.

Wielu pracowników rezygnuje ze złożenia skargi do Państwowej Inspekcji Pracy z obawy przed reakcją pracodawcy. Przepisy chronią jednak osobę, która zgłasza nieprawidłowości. Od 8 lipca 2026 r. PIP ma dodatkowe uprawnienia w sprawdzaniu, czy umowy zlecenia i kontrakty B2B nie zastępują w rzeczywistości etatu. Jak złożyć skargę do PIP po zmianach?

Pracujesz jak na etacie, ale nie masz umowy o pracę? Nie musisz się na to godzić. 8 lipca 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy zyskała nowe skuteczne narzędzia do walki z umowami śmieciowymi.

Dyskusja o nowych uprawnieniach Państwowej Inspekcji Pracy koncentruje się dziś głównie na możliwości uznania współpracy B2B za stosunek pracy. Tymczasem z perspektywy wielu przedsiębiorców, szczególnie z branży technologicznej, równie istotne staje się inne pytanie: czy sposób organizacji współpracy odpowiada zarówno realiom biznesowym, jak i przyjętemu modelowi prawnemu?

Samo znalezienie nowej pracy nie daje pracownikowi prawa do natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jeżeli pracownik chce odejść z dnia na dzień, co do zasady potrzebuje zgody pracodawcy na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. W przeciwnym razie musi zachować okres wypowiedzenia, chyba że zachodzą szczególne podstawy przewidziane w Kodeksie pracy.

W dniu 8 lipca 2026 r. wejdzie w życie ustawa reformująca Państwową Inspekcję Pracy. Nowe przepisy znacząco rozszerzą uprawnienia inspektorów, którzy otrzymają skuteczniejsze narzędzia do wykrywania fikcyjnych umów cywilnoprawnych zawieranych w miejsce umów o pracę. W odpowiedzi na te zmiany powstał poradnik, który w przejrzysty sposób prowadzi pracodawców przez proces przygotowań. Zawarte w poradniku informacje przydatne są również dla osób zatrudnionych, które mogą zweryfikować czy w stosunku do nich dochodzi do naruszeń.

Możliwość elektronicznego zawierania marynarskich umów o pracę, wdrożenie nowych standardów ochrony pracowników oraz zmiany w przepisach dotyczących czasu pracy i odpoczynku – takie rozwiązania zostały przewidziane w założeniach projektu zmiany ustawy o pracy na morzu, który został wpisany do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów.

Pracodawca może zwolnić Cię z pracy z dnia na dzień tylko w ściśle określonych sytuacjach: ciężkie naruszenie obowiązków, popełnienie przestępstwa lub utrata uprawnień. Ma na to 1 miesiąc od powzięcia wiadomości o przyczynie. Jeśli zostałeś zwolniony bezprawnie, masz 21 dni na odwołanie do sądu. Sprawdź, kiedy zwolnienie jest nielegalne i jak dochodzić swoich praw.

Pracodawca może z każdym pracownikiem rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Jest to możliwe w razie np. ciężkiego naruszenia przez pracownika swoich obowiązków, zawinionej utraty uprawnień czy popełnienia przestępstwa.

Od 8 lipca 2026 r. zmienią się zasady kontroli umów zlecenia i kontraktów B2B. Inspektor pracy nie zacznie od kary ani decyzji administracyjnej. Najpierw wyda przedsiębiorcy polecenie usunięcia nieprawidłowości jeszcze w trakcie kontroli. Jeśli firma je zignoruje, możliwe będzie rozpoczęcie procedury prowadzącej do zmiany umowy cywilnoprawnej w etat.

Sejm rozpatrzył poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów, czyli tzw. systemie e-Umów. Posłowie – zgodnie z rekomendacją połączonych komisji sejmowych – poparli trzy poprawki o charakterze redakcyjnym. Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta.

Od 8 lipca pracodawcy będą mogli występować o wiążące interpretacje dotyczące stosowanych umów cywilnoprawnych. Zastosowanie się do niej ma chronić przed karami i sankcjami. Jak wskazuje Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki, to proste narzędzie ma pomóc szybko rozwiać wątpliwości dotyczące właściwej formy zatrudnienia.