umowa o pracę

Projekt ustawy o stażach jest po etapie konsultacji i obecnie trwają prace nad uwzględnieniem zgłoszonych uwag. Nowe przepisy mają wprowadzić obowiązek odpłatnych staży realizowanych na podstawie umowy o pracę oraz ograniczyć możliwość zastępowania nimi etatów. Resort pracy zakłada, że ustawa wejdzie w życie w 2027 r.

Aby umowa zlecenia nie została uznana za umowę o pracę, jej treść oraz sposób wykonywania nie mogą mieć cech charakterystycznych dla stosunku pracy. Kluczowe jest wyeliminowanie elementu podporządkowania zleceniobiorcy wobec zleceniodawcy oraz ścisłego wyznaczania czasu i miejsca wykonywania czynności.

Większość Polaków pozytywnie ocenia reformę PIP w zakresie jej wpływu na poczucie bezpieczeństwa pracowników na rynku pracy. Aż 62 proc. badanych uważa, że przepisy rozszerzające uprawnienia inspektorów pracy odniosą pozytywny skutek. Przy czym 21,6 proc. Polaków uważa, że poczucie bezpieczeństwa pracowników poprawi się zdecydowanie – wynika z sondażu przeprowadzonego przez SW Research dla DGP.

Samo rozszerzenie kompetencji inspekcji pracy nie oznacza, że kontrakty z przedsiębiorcami będą automatycznie kwestionowane. Decydujące znaczenie nadal ma faktyczny sposób wykonywania usług. Warto zweryfikować organizację współpracy i usunąć błędy, które mogą prowadzić do zakwestionowania jej charakteru.

Dyskusja o nowych uprawnieniach Państwowej Inspekcji Pracy koncentruje się dziś głównie na możliwości uznania współpracy B2B za stosunek pracy. Tymczasem z perspektywy wielu przedsiębiorców, szczególnie z branży technologicznej, równie istotne staje się inne pytanie: czy sposób organizacji współpracy odpowiada zarówno realiom biznesowym, jak i przyjętemu modelowi prawnemu?

Możliwość elektronicznego zawierania marynarskich umów o pracę, wdrożenie nowych standardów ochrony pracowników oraz zmiany w przepisach dotyczących czasu pracy i odpoczynku – takie rozwiązania zostały przewidziane w założeniach projektu zmiany ustawy o pracy na morzu, który został wpisany do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów.

Przedsiębiorcy się obawiają, że 8 lipca, po wejściu w życie nowych regulacji, Państwowa Inspekcja Pracy będzie częściej kwestionować kontrakty cywilnoprawne i dążyć do wykazywania stosunku pracy.

Sejm rozpatrzył poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów, czyli tzw. systemie e-Umów. Posłowie – zgodnie z rekomendacją połączonych komisji sejmowych – poparli trzy poprawki o charakterze redakcyjnym. Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta.

Zdjęcia z wakacji podczas L4, oznaczenie „open to work” na LinkedIn czy publiczna krytyka pracodawcy mogą stać się dowodem w sporach pracowniczych. Media społecznościowe pozwalają weryfikować nie tylko zachowanie pracowników, lecz także prawdziwość przyczyn wskazywanych przez pracodawców przy wypowiedzeniu umowy.

Nowe przepisy mają wzmocnić ochronę stażystów, ale wbrew zamierzeniom ustawodawcy mogą ograniczyć dostęp do staży. Obowiązkowa umowa o pracę oznacza wyższe koszty i mniej elastyczności, co budzi obawy pracodawców.

Rozwiązanie umowy o pracę w celu uzyskania prawa do emerytury, a następnie natychmiastowe ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy jest dopuszczalne i nie wymaga zachowania nawet jednodniowej przerwy. Taki model ma jednak istotne konsekwencje w sferze ubezpieczeń społecznych – zarówno w zakresie obowiązków zgłoszeniowych wobec ZUS, jak i ustalania podstawy wymiaru ewentualnych świadczeń.

Przyjęta przez parlament 12 marca 2026 r. ustawa o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zakłada „wzmocnienie” tej instytucji. PIP ma wydawać decyzje, w których będzie ustalać stosunek pracy, stając się swego rodzaju „przedsądem”. Dodatkowym zadaniem inspekcji ma być wydawanie interpretacji dotyczących charakteru prawnego łączącego strony zobowiązania, w których jedna z nich zleca pracę, a druga ją wykonuje. Obie nowe prerogatywy wystawiają PIP na wielką próbę, z której może wyjść albo wzmocniona, albo wyniszczona.

Zmiany prawne, rosnące obawy przedsiębiorców dotyczące kontroli PIP oraz roszczeń pracowników robią swoje. Z roku na rok sukcesywnie ubywa umów o dzieło na polskim rynku pracy. Co więcej, ten pociąg dopiero się rozpędza, bo na horyzoncie jest reforma PIP.

Sądy przyjęły szczegółowe kryteria oceny udziału współmałżonka w prowadzeniu firmy, choć ustawa wprost ich nie przewiduje. W praktyce decyduje to o objęciu ubezpieczeniami społecznymi i obowiązku opłacania składek, co bezpośrednio przekłada się na koszty prowadzenia firmy oraz ryzyko zakwestionowania rozliczeń przez ZUS.

Organizacje pracodawców liczą na to, że przepisy, które mają umożliwić inspektorom PIP przekształcanie umów zlecenia w umowy o pracę, nie wejdą w życie. Projekt negatywnie oceniają też związkowcy.

To sądy rejonowe będą rozpoznawać odwołania od decyzji PIP stwierdzających istnienie stosunku pracy. Wyroki mają zapadać szybciej, ale eksperci w to wątpią.