Europa

Powrót Donalda Trumpa do władzy pod koniec stycznia 2025 r. zdominował bieg wydarzeń na świecie. Europejczycy zostali zmuszeni do intensywnej walki o swoje interesy w negocjacjach zmierzających do zakończenia wojny w Ukrainie, a Chińczycy zyskali poczucie, że są w stanie skutecznie stawiać opór amerykańskiej presji. Izrael natomiast wzmocnił własną wiarę w siłę i możliwości, dążąc do ukształtowania regionalnego porządku opartego nie na prawie międzynarodowym, lecz na przewadze militarnej.

256 mln euro kary dla Ryanaira. Włoski urząd uznał, że największa tania linia w Europie nadużyła swojej pozycji rynkowej, systemowo blokując sprzedaż biletów przez internetowe biura podróży i zmuszając klientów do korzystania wyłącznie z własnej strony. Sprawa obejmuje działania od kwietnia 2023 r. do końca 2025 r. i dotyka samego fundamentu modelu biznesowego przewoźnika.

Polski lęk to lęk społeczeństwa, które przez blisko trzy dekady wszystko budowało w biegu: demokrację, gospodarkę rynkową, prywatne majątki, kredyty, wakacje za granicą. Natomiast niemiecki strach to lęk sytego społeczeństwa. Lęk tych, którzy od dziesięcioleci żyli w świecie przewidywalnym.

Połączenie siły gospodarczej, technologicznej i militarnej sprawia, że Polska staje się filarem stabilności w Europie. Kraj, który jeszcze dwie dekady temu korzystał z pomocy rozwojowej, dziś jest postrzegany jako równorzędny partner i współtwórca europejskich trendów.

Otwierający I Narodowy Kongres „Nauka dla Biznesu” panel dyskusyjny „Rozwój nauki a uwarunkowania polityczne w Polsce” poświęcony był wspieraniu rozwoju polskiej innowacji i wynalazczości ponad podziałami politycznymi.

Trzy państwa, z którymi Polska miała bronić Morza Bałtyckiego, dostały od NATO nowe zadania. Czy odwróci to ich uwagę od wspólnego morza? Eksperci uspokajają i wskazują, że na tym przemeblowaniu Polska może jeszcze zyskać.

Nowa Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA. Komentatorzy w Niemczech oceniają ją jako faktyczne zerwanie transatlantyckiego sojuszu i zakwestionowanie wspólnoty wartości z Europą. Czy Niemcom przypadnie w tej sytuacji rola narodu wiodącego?

W Berlinie toczy się debata o dostosowaniu Niemiec do nowej sytuacji geopolitycznej. Wypowiadają się kanclerz, ministrowie i inni politycy, sypnęło także tekstami ekspertów i think-tankersów. Widać, że chcą wyjść poza ubolewanie na temat nieistotności Niemiec i Starego Kontynentu i wraz z politykami kreślą plany oraz strategie działania. Co w nich można usłyszeć?

Europa znalazła się w punkcie krytycznym, jeśli chodzi o przyszłość własnych zasobów wodnych. Analiza danych satelitarnych obejmujących dwie dekady wskazuje jednoznacznie, że znaczna część kontynentu przechodzi trwałe wysychanie, obejmujące zarówno powierzchniowe, jak i podziemne rezerwy wody. Proces nie dotyczy już wyłącznie regionów tradycyjnie narażonych na suszę, lecz obejmuje ogromny pas od Hiszpanii i Włoch, przez Francję, Niemcy i Polskę, aż po niektóre obszary Wielkiej Brytanii. Eksperci podkreślają, że sytuacja nie jest chwilowym efektem pogodowych anomalii, lecz przejawem głębokiej zmiany klimatycznej zachodzącej w europejskim systemie hydrologicznym.

Sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na nasze codzienne życie, choć wielu Europejczyków wciąż nie zauważa jej obecności. Podczas gdy USA i Chiny budują przewagę technologiczną, Europa zmaga się z niską świadomością użytkowników oraz niedoinwestowaną infrastrukturą cyfrową. Czy stary kontynent jest gotowy na erę AI – czy zostaje jedynie obserwatorem globalnego wyścigu?

Projekt nowego planu pokojowego dla Ukrainy, przygotowany — jak wynika z ustaleń — przez urzędników USA i Rosji przy wsparciu Donalda Trumpa, wstrząsnął Kijowem i europejskimi stolicami. Dokument, którego Ukraina wcześniej nie widziała, zakłada ustępstwa tak daleko idące, że część ukraińskich polityków mówi o „końcu państwowości”. Wołodymyr Zełenski, pod presją zarówno międzynarodową, jak i wewnętrzną, zapowiada ostrożne, ale konieczne rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi. Jednocześnie jednak wielu ukraińskich urzędników nie ukrywa oburzenia i strachu przed konsekwencjami projektu.

Były kanclerz RFN Olaf Scholz powiedział w piątek, że wieloletnia zależność Niemiec od rosyjskich dostaw energii była błędem. Socjaldemokrata zeznawał przed parlamentarną komisją Meklemburgii-Pomorza Przedniego, wyjaśniającą budowę gazociągu Nord Stream.

Choć emerytura z definicji ma być czasem spokoju, w Europie dzieli ludzi bardziej niż kiedykolwiek. W jednych krajach seniorzy korzystają z życia, podróżują i nie martwią się rachunkami. W innych – liczą każdy grosz, odkładają kupno leków i walczą o godność. Polska, mimo poprawiającej się infrastruktury dla starszych osób, wciąż pozostaje na szarym końcu pod względem wysokości świadczeń. Dane z Eurostatu, Banku Światowego i Mercer CFA Institute pokazują przepaść, której nie przykryją nawet najlepsze programy opiekuńcze.

Coraz więcej europejskich państw dostrzega braki wyszkolonych rezerwistów. I aby temu zaradzić, powraca do idei powszechnego poboru do armii.

Kolejne europejskie kraje decydują się na powrót do powszechnej służby wojskowej. Część specjalistów proponuje też zreformowanie polskiego systemu poboru do wojska i pojawiają się pierwsze propozycje.