Jak zakłady budżetowe powinny przygotować się do likwidacji

@RY1@i02/2009/201/i02.2009.201.092.0008.001.jpg@RY2@

Marcin Będzieszak, Katedra Finansów, Uniwersytet Szczeciński

Marcin Będzieszak

Katedra Finansów, Uniwersytet Szczeciński

Zgodnie z ustawą Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych państwowe zakłady budżetowe oraz samorządowe zakłady budżetowe niewykonujące zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego określonych w art. 14 ustawy o finansach publicznych wchodzącej w życie 1 stycznia przyszłego roku, muszą zostać zlikwidowane najpóźniej do końca roku 2010. Ich likwidacji dokonywać będą odpowiednio - ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie (w przypadku zakładów państwowych) lub organ stanowiący: rada lub sejmik (w przypadku zakładów samorządowych).

Oczywiste jest, że zadania, które realizują zakłady budżetowe podlegające likwidacji, będą musiały być nadal wykonywane. Co do zasady założyć można, że formą organizacyjną, w którą zakłady zostaną przekształcone, będzie jednostka budżetowa lub spółka kapitałowa. Sam fakt likwidacji wymaga jednak dopełnienia określonych obowiązków w zakresie gospodarki finansowej. Niezbędne jest przeprowadzenie inwentaryzacji wszystkich aktywów i pasywów likwidowanego zakładu budżetowego (zgodnie z przepisami o rachunkowości), w tym ustalenia należności i zobowiązań oraz stanu środków obrotowych i majątku trwałego znajdującego się w użytkowaniu zakładu. Ponadto zamknięte powinny zostać rachunki bankowe i księgi rachunkowe. Środki pieniężne, należności i zobowiązania likwidowanego zakładu budżetowego przejmie bądź nowa jednostka organizacyjna, bądź organ dokonujący likwidacji.

Jeśli mielibyśmy do czynienia z przekształceniem zakładu budżetowego w spółkę, możliwe byłoby zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, gdzie mowa jest o wstępowaniu spółki we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością zakładu budżetowego (art. 23). Majątek, który znajdował się w użytkowaniu zakładu budżetowego, wniesiony zostałby do spółki. Podobnie wyglądałaby sytuacja, gdyby nowo powstałym podmiotem była jednostka budżetowa.

Konsekwencją przekształcenia byłoby uniknięcie najbardziej kłopotliwej kwestii zwolnień i odpraw. W takiej sytuacji zatem działalność zakładu budżetowego w roku 2010 przebiegałaby bez zakłóceń i przy założeniu ustalenia jako daty przekształcenia przełomu roku 2010 i 2011 byłoby to wygodne z punktu widzenia organu likwidującego. Dodatkowymi obowiązkami byłyby tylko te związane z inwentaryzacją.

Jeśli jednak miałaby miejsce likwidacja zakładu budżetowego bez jednoczesnego powołania innej formy organizacyjnej, to oczywiście zakład taki przygotowany musi być na wypłatę odpraw pracowniczych, gdyż następować będzie likwidacja miejsc pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W przypadku przekształcenia zakładu w jednostkę budżetową, dodatkowo przygotowane na ten fakt muszą być budżety państwa i samorządowe, gdyż niezbędne będzie wygospodarowanie środków na funkcjonowanie tego nowego podmiotu.

ŁZ