Ratingi nie są tanie, ale samorządy twierdzą, że zwracają się z zyskiem

W czasie kryzysu gospodarczego bardzo ważna jest wiarygodność kredytowa, bez której gminom, powiatom czy województwom ciężko jest uzyskać fundusze na inwestycje. Potwierdzeniu tej wiarygodności służy rating przyznawany przez wyspecjalizowane agencje.

Jest to ocena ryzyka, która pozwala określić wiarygodność kredytową ocenianego podmiotu i jego zdolność do terminowego wywiązywania się ze zobowiązań. Dzięki ocenie ryzyka posiadacze ratingu mają również szansę wejścia na rynki kapitałowe.

Najczęściej ratingi zlecają instytucje finansowe, przedsiębiorstwa i państwa. Nie jest to jednak regułą, bo coraz częściej robią to także jednostki samorządu terytorialnego. Dla j.s.t. znaczenie mają przede wszystkim ratingi publiczne - publikowane i powszechnie dostępne. Oprócz nich istnieją również ratingi prywatne, przeznaczone wyłącznie dla wąskiej grupy inwestorów lub banków. Spółki komunalne mogą ponadto skorzystać z tzw. poufnego ratingu wstępnego pokazującego, jaki rating podmiot mógłby otrzymać, gdyby się o niego starał. Można także wyróżnić ratingi międzynarodowe, uznawane na całym świecie, oraz krajowe, porównywalne jedynie w danym państwie. Te ostatnie oznaczane są w Polsce (pol).

Ocenę ratingową wystawiają agencje ratingowe, które w zależności od sytuacji gospodarczej mogą rating podwyższyć lub obniżyć. W Polsce ratingi nadawane są przez trzy agencje: Moody’s Investors Service, Standard & Poor’s oraz Fitch Ratings, które dokonują około 95 proc. ocen ratingowych na świecie. Każda z agencji posiada właściwą dla siebie skalę i metodykę, zgodnie z którą przyznaje ocenę badanemu podmiotowi.

Chociaż o ratingach głośno jest w ostatnich miesiącach głównie za sprawą kryzysu finansowego, to niektóre polskie miasta korzystają z nich już od kilku, a nawet kilkunastu lat. Łódź pierwszą umowę o nadanie ratingu podpisała z agencją Standard & Poor’s jeszcze w 1997 roku. Natomiast Ostrów Wielkopolski w 2000 roku. zawarł umowę z Central European Rating Agency (CERA), przejętą później przez Fitch Ratings. Zdarza się także, że miasto ma dwa ratingi, krajowy i międzynarodowy, przyznawane przez różne agencje. Takim przykładem są Warszawa i Łódź. Stolicy rating krajowy przygotował Fitch Ratings, a międzynarodowy Moody’s Investors Service. W przypadku Łodzi za rating krajowy i międzynarodowy odpowiedzialna jest agencja Fitch. Dodatkowo Standard & Poor’s przyznaje miastu rating międzynarodowy.

Różne agencje, różne oceny ryzyka

Poziom ryzyka	Opis/Agencja	Moody''s	Standard & Poor''s	Fitch
Inwestycyjny	Bardzo dobra lub dobra sytuacja finansowa emitenta, gwarancja terminowej spłaty rat kapitałowych i odsetek; niskie ryzyko kredytowe (podajemy od najlepszego)	Aaa	AAA	AAA
Aa	AA	AA
A	A	A
Baa	BBB	BBB
Nieinwestycyjny (spekulacyjny)	Gwarancja spłaty rat i odsetek nie jest wystarczająca	Ba	BB	BB
B	B	B
Wysokie ryzyko niewypłacalności, spłata rat kapitałowych i odsetek następuje ze zwłoką	Caa, Ca, C	CCC, CC, C	CCC, CC, C
Duże prawdopodobieństwo niewypłacalności - co najmniej raz odsetki nie zostały zapłacone	D	D	DDD, DD, D

Elżbieta Pawluk vel Kiryczuk

elzbieta.pawluk@infor.pl