Czy wszystkie polecenia wydawane przez wspólników są wiążące

Członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązani są do wykonywania uchwał wspólników zawierających polecenia dotyczące prowadzenia spraw spółki, o ile nic innego nie wynika z umowy spółki. Obowiązek ten wynika wprost z art. 207 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Natomiast na podstawie wykładni przepisów ustawy wnioskować należy, że zgromadzenie wspólników posiada również uprawnienie do wydawania wiążących poleceń zarządowi spółki. Słuszność tej tezy potwierdza art. 219 par. 2 k.s.h., który w przeciwieństwie do analogicznych reguł zastosowanych przy spółce akcyjnej (art. 375¹ k.s.h.) adresuje zakaz wydawania poleceń w zakresie zarządzania spółką z o.o. tylko do rady nadzorczej, nie odnosząc go do zgromadzenia wspólników.

Zasadniczy problem pojawia się wówczas, gdy uchwała zgromadzenia wspólników nakłada na zarząd obowiązek działania sprzecznego prawem. Nie budzi wątpliwości, że zarząd powinien powstrzymać się od wykonania uchwały sprzecznej z prawem bez względu na to, czy zostało wytoczone powództwo o stwierdzenie jej nieważności, czy też nie. Uchwała taka nie ma mocy wiążącej, dlatego zarząd, decydując się na jej wykonanie, działa na własne ryzyko i odpowiedzialność. W takim przypadku powołanie się na uchwałę sprzeczną z prawem nie zwalnia członków zarządu z odpowiedzialności wobec spółki. W tej sytuacji członkowie zarządu powinni dodatkowo, spełniając wymóg działania z należytą starannością, podjąć uchwałę uzasadniającą nie wykonanie polecenia zawartego w uchwale zgromadzenia wspólników oraz przedstawić to uzasadnienie organowi nadzorującemu.

Pamiętać należy, że na podstawie art. 249 i art. 252 k.s.h. zarówno poszczególni członkowie zarządu, jak i zarząd in corpore mają możliwość wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały bądź stwierdzenie jej nieważności. Tym działaniem członkowie zarządu mogą uchronić się od odpowiedzialności zarówno cywilnej, jak i karnej. Wytoczenie takiego powództwa ma uzasadnienie prawne, w przypadku gdy uchwała wspólników jest sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami bądź godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika.

Uchwała jest sprzeczna z umową spółki, gdy bezpośrednio lub pośrednio nie jest zgodna z normami zawartymi w tej umowie (np. gdy podejmując daną uchwałę naruszono zasady głosowania, pomijając kwalifikowaną większość głosów zastrzeżoną dla tego typu uchwał w umowie spółki). Przez dobre obyczaje z kolei należy rozumieć zachowania, stosowane w praktyce w dłuższym okresie, polegające na przestrzeganiu reguł uczciwości kupieckiej przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Chodzi tu również o potocznie rozumiane przyzwoite postępowanie, które uwzględnia w odpowiednim stopniu różne interesy służące przede wszystkim spółce.

Ostatecznym uprawnieniem przysługującym członkom zarządu, w przypadku gdy zgromadzenie wspólników nakłada na nich obowiązek działania, którego zarząd nie chce wykonać, jest złożenie rezygnacji. Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Na podstawie art. 746 par. 2 kodeksu cywilnego przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednak, gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.

@RY1@i02/2012/011/i02.2012.011.21500070d.802.jpg@RY2@

Mariusz Mosiołek, aplikant adwokacki

Mariusz Mosiołek

aplikant adwokacki

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).