Umowa faktoringu sposobem na zapewnienie bieżących środków obrotowych

@RY1@i02/2011/220/i02.2011.220.21500030a.802.jpg@RY2@

Wojciech Ługowski, prawnik w Kancelarii Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski Sp. k.

W obrocie gospodarczym powodem zawarcia umowy faktoringu jest najczęściej udzielenie kredytu kupieckiego, polegającego na odroczeniu terminu płatności za dostarczony towar lub zrealizowaną usługę. Przedmiotem faktoringu nie mogą być wierzytelności niezbywalne. W praktyce w obrocie przedmiotem obrotu faktoringowego są jedynie wierzytelności związane z działalnością gospodarczą.

Przedsiębiorcy udzielający kredytu kupieckiego, aby zapewnić sobie środki obrotowe, mogą zawrzeć umowę faktoringu, będącą alternatywą dla tradycyjnego kredytu bankowego. Zależnie od charakteru umowy faktoringu może ona również zabezpieczać faktoranta na wypadek niewypłacalności kontrahenta.

Umowa faktoringu jest jedną z umów nienazwanych, zawieranych zgodnie z cywilnoprawną zasadą swobody umów. Zawiera ona w sobie, zależnie od woli stron, elementy umowy cesji, umowy-zlecenia oraz innych umów, najczęściej umowy o świadczenie usług. Kredytowanie przez faktoring jest zazwyczaj świadczone za wynagrodzeniem najczęściej w formie dyskonta. Dyskonto będzie w tym przypadku przybierało formę różnicy pomiędzy wartością nominalną zbywanej wierzytelności a kwotą przekazaną przez faktora faktorantowi.

Faktoring może spełniać wiele funkcji, jednak wyróżnia się trzy podstawowe: finansową, gwarancyjną i administracyjną. Funkcja finansowa sprowadza się do finansowania przez faktora cyklu rozliczeniowego transakcji oraz inkaso przeniesionego długu. Faktor przekazuje faktorantowi nominalną wartość wierzytelności pomniejszoną o poniesione koszty i własne wynagrodzenie (takie jak dyskonto, procent, prowizja czy marża). Dodatkowo zazwyczaj zatrzymywana jest część nominalnej wartości wierzytelności aż do czasu jej uiszczenia przez dłużnika podstawowego (nabywcę towarów lub usług od faktoranta).

Z kolei funkcja gwarancyjna (zwana również funkcją del credere) polega na przejęciu przez faktora ryzyk związanych z windykacją należności głównej. Jednocześnie wyłącza się prawo regresu, tj. faktor nie może dochodzić roszczeń względem faktoranta w wypadku nieterminowej płatności należności przez dłużnika, jego niewypłacalności lub innych zdarzeń związanych z należnością. Z tego względu przed zawarciem umowy faktoringu potencjalny faktor weryfikuje wiarygodność finansową przyszłego faktoranta oraz jego dłużnika. Proces tej analizy jest podobny do badania zdolności kredytowej.

Jeśli zaś faktor, poza nabyciem wierzytelności, świadczyć będzie dodatkowe usługi na rzecz faktora, umowa faktoringu spełniać będzie również funkcję administracyjną. Najczęściej obejmuje ona czynności związane z ewidencjonowaniem obrotu i towarów oraz rozliczaniem i księgowaniem transakcji.

Umowa faktoringu może okazać się prostszym i tańszym narzędziem pozwalającym na zapewnienie bieżących środków obrotowych. Jako umowa mieszana daje dużą swobodę i elastyczność w kształtowaniu jej treści. W szczególności od woli stron zależeć będzie zakres wzajemnej odpowiedzialności oraz odpowiedzialności za terminową spłatę wierzytelności przez dłużnika podstawowego.

ES

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz 93 ze zm.)