Spółka uzyska prawa przekształcanego przedsiębiorcy

Przedsiębiorcą przekształcanym może być tylko osoba fizyczna, która we własnym imieniu prowadzi działalność gospodarczą. Po dopełnieniu procedury przewidzianej w ustawie stanie się on spółką z chwilą wpisania jej do rejestru. Jednocześnie organ ewidencyjny wykreśli go z ewidencji działalności gospodarczej.

Zanim przedsiębiorca rozpocznie procedurę przekształcania się w spółkę, powinien zgromadzić dokumenty. Będzie musiał sporządzić plan przekształcenia w formie aktu notarialnego. Zawiera on co najmniej ustalenie wartości bilansowej jego majątku na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie planu.

Do planu dołączy następujące załączniki: projekt oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy, projekt aktu założycielskiego (statutu), wycenę składników majątku (aktywów i pasywów) przekształcanego przedsiębiorcy oraz sprawozdanie finansowe. Sprawozdanie powinno zostać sporządzone dla celów przekształcenia, na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie planu przekształcenia przedsiębiorcy.

Następnie plan zostanie poddany badaniu przez biegłego rewidenta co do jego prawności i rzetelności. Na wniosek przedsiębiorcy biegłego rewidenta wyznacza sąd rejestrowy właściwy dla siedziby przekształcanego przedsiębiorcy. W uzasadnionych przypadkach może również wyznaczyć dwóch albo większą liczbę biegłych.

Z kolei biegły będzie mógł domagać się od przedsiębiorcy, aby przedłożył dodatkowe wyjaśnienia lub dokumenty. Następnie w terminie określonym przez sąd, ale nieprzekraczającym dwóch miesięcy biegły sporządzi na piśmie szczegółową opinię i złoży ją razem z planem przekształcenia przedsiębiorcy do sądu rejestrowego oraz doręczy ją przekształcającemu się przedsiębiorcy.

Za swoją pracę biegły otrzyma wynagrodzenie, którego wysokość określi sąd rejestrowy. Sąd zatwierdzi też rachunki wydatków biegłego. Przekształcany przedsiębiorca powinien uregulować te należności w ciągu dwóch tygodni. Gdy nie zapłaci, to wówczas sąd rejestrowy ściągnie tę należność w trybie przewidzianym dla egzekucji opłat sądowych.

Aby doszło do przekształcenia, przedsiębiorca będzie musiał złożyć oświadczenie o przekształceniu. Sporządzać się go będzie w formie aktu notarialnego. Określi się w nim: typ spółki (w jaki zostanie przekształcony przedsiębiorca), wysokość kapitału zakładowego, zakres praw osobiście przyznanych przekształconemu przedsiębiorcy jako wspólnikowi albo akcjonariuszowi spółki przekształconej (gdy przyznanie takich praw zostało przewidziane), a także imiona i nazwiska członków zarządu spółki przekształconej.

Oprócz tego procedura wymaga powołania członków organów spółki przekształconej, wpisu do rejestru tej spółki oraz wykreślenia przedsiębiorcy przekształconego z ewidencji działalności gospodarczej.

Natomiast wszyscy członkowie zarządu spółki przekształconej będą składali do sądu rejestrowego wniosek o wpis przekształcenia do rejestru. Na ich wniosek zostanie również dokonane ogłoszenie o przekształceniu przedsiębiorcy.

Nowa spółka kapitałowa ma wszystkie prawa i obowiązki przekształcanego przedsiębiorcy. Pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji, ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed przekształceniem, pod warunkiem że ustawa lub decyzja o przyznaniu ich nie stanowią inaczej. Natomiast przekształcany przedsiębiorca z dniem przekształcenia staje się wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej.

Przekształcenie przedsiębiorcy ma również wpływ na nazwę firmy. Gdy zmiana firmy nie polega tylko na dodaniu formy prawnej spółki, która jest częścią identyfikującą, to wówczas obok nowej firmy należy podawać w nawiasie dawną firmę. Taki obowiązek ciąży co najmniej przez rok od dnia przekształcenia.

W procesie przekształcania istotne będzie ustalenie, kto będzie ponosił odpowiedzialność za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem albo postanowieniami umowy lub statutu spółki.

Taka odpowiedzialność będzie ciążyła na osobach odpowiadających solidarnie wobec przekształcanego przedsiębiorcy, spółki, wspólników oraz osób trzecich. Z takiej odpowiedzialności będą mogły zostać zwolnione tylko wówczas, gdy nie ponoszą winy za powstanie tych szkód.

Z kolei przekształcany przedsiębiorca będzie odpowiadał wobec spółki, wspólników oraz osób trzecich za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem albo postanowieniami umowy lub statutu spółki. Nie będą odpowiadały tylko wówczas, gdy nie będą ponosiły winy.

Natomiast na biegłym rewidencie będzie ciążyła odpowiedzialność wobec przekształcanego przedsiębiorcy za szkody wyrządzone z jego winy. W razie gdy w przekształceniu uczestniczyć będzie kilku rewidentów, wówczas będą ponosili ją solidarnie.

Roszczenia z tytułu odpowiedzialności za szkodę przedawnią się po upływie trzech lat, licząc od dnia przekształcenia

Za zobowiązania przekształcanego przedsiębiorcy, które powstały w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą jeszcze przed dniem przekształcenia, odpowiedzialność będzie ponosił przekształcany przedsiębiorca solidarnie z nową spółką. Będą odpowiadali przez trzy lata, licząc od dnia przekształcenia.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 26 ustawy z 25 lutego 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, który wprowadza zmiany do ustawy z 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych, Dz.U.nr 94, poz. 1037 z późn. zm., czyli zmienia art. 551 i dodaje rozdział 6 pt. Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę.