Ustanowienie drugiego likwidatora

Sąd rejonowy oddalił wniosek kuratora w sprawie o ustanowienie likwidatora, wskazując, że nie można zastosować art. 276 par. 4 kodeksu spółek handlowych. Jego zdaniem przepis dotyczy tylko sytuacji, gdy w spółce działa likwidator.

Rozpoznając zażalenie wnioskodawcy kuratora na postanowienie sądu rejonowego, sąd okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z zagadnieniem prawnym, czy przepis art. 276 par. 4 k.s.h. ma zastosowanie do powołania likwidatora także wtedy, gdy nie jest to połączone z odwołaniem poprzedniego likwidatora, który złożył wcześniej skuteczną rezygnację.

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę przede wszystkim, że ze względu na skuteczne złożenie przez likwidatora rezygnacji z funkcji spółka pozostała bez organów uprawnionych do działania w jej imieniu, a tymczasem należy zlikwidować jej majątek, w tym budynek grożący zawaleniem.

Stwierdził również, że spójnik "i" w treści przepisu oznacza, że sąd może odwołać, ustanowić nowych, w tym również kolejnych likwidatorów spółki obok już powołanych. Podniósł, że skoro można ustanowić nowego likwidatora, w sytuacji gdy zastępuje się innym dotychczasowego, to tym bardziej należy dopuścić słabsze uprawnienie: ustanowienie przez sąd nowego likwidatora bez zastępowania poprzedniego, zwłaszcza wówczas gdy likwidator sam zrezygnował z funkcji.

Z art. 276 par. 4 k.s.h. wynika, że sąd może ustanowić innych likwidatorów tylko na wniosek, który mogą złożyć jedynie osoby mające w tym interes prawny. Natomiast zakończenie likwidacji i zlikwidowanie majątku spółki nie jest możliwe bez ustalenia działających likwidatorów. Dlatego Sąd Najwyższy uznał, że na podstawie art. 276 par. 4 k.s.h. sąd może ustanowić likwidatora spółki z o.o., gdy nie jest to połączone z odwołaniem dotychczasowego likwidatora.

III CZP 54/10

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

@RY1@i02/2011/014/i02.2011.014.183.015b.001.jpg@RY2@

Stanisław Rachelski | radca prawny Kancelaria Rachelski i Wspólnicy

Wątpliwości wzbudza znaczenie spójnika "i" w art. 276 par. 4 k.s.h. Przyjmując, że oznacza konieczność współwystępowania obu uprawnień, sąd będzie mógł powołać nowych likwidatorów w toku postępowania tylko wówczas, gdy jednocześnie odwoła dotychczasowych. Taka interpretacja blokuje możliwość działania sądu, gdy w spółce brak likwidatora (np. złożył skuteczną rezygnację) i uniemożliwia skuteczne dokończenie likwidacji, co godzi w szeroko rozumiany interes społeczny. Dlatego wydaje się, że Sąd Najwyższy właściwie przyjął, że przepis wymienia dwa niezależne od siebie uprawnienia, które nie muszą występować łącznie. W dodatku w tej sprawie na skutek rezygnacji z funkcji spółka pozostała bez organów uprawnionych do działania w jej imieniu, a nowych likwidatorów nie można ustanowić w inny sposób, niż działając w sposób wynikający z art. 276 par. 4 k.s.h.