Przedsiębiorcy budowlani zdani na uznaniowość urzędników

SENTENCJA:

Artykuł 56 TWE sprzeciwia się obowiązywaniu przepisów krajowych, które uzależniają wykonywanie transgranicznej działalności przez organizacje zarejestrowane w zakresie mieszkalnictwa od uzyskania uprzedniego zezwolenia administracyjnego, w zakresie w jakim takie przepisy nie są oparte na obiektywnych, niedyskryminacyjnych i znanych wcześniej kryteriach, pozwalających w wystarczający sposób zakreślić ramy uznania władz krajowych - orzekł ETS w wyroku z 1 października 2009 r. w sprawie Minister voor Wonen, Wijken en Integratie/ Woningstichting Sint Servatius.

TEZA:

Sprawa dotyczyła postępowania w sprawie wydania zezwolenia na dokonanie inwestycji w ramach projektu budowlanego w Liege, w Belgii, przez spółkę Servatius zarejestrowaną jako organizacja działająca w zakresie mieszkalnictwa w Holandii przez tamtejsze ministerstwo mieszkalnictwa. Przedmiotem postępowania były przepisy krajowe dotyczące projektów niderlandzkich zarejestrowanych organizacji związanych z transgranicznymi inwestycjami w nieruchomości. Zgodnie z prawem holenderskim takie inwestycje zagraniczne są przedmiotem postępowania administracyjnego w celu uzyskania przez organizacje uprzedniego zezwolenia. W ramach tego postępowania organizacje te mają wykazać, że dane inwestycje są prowadzone w interesie mieszkalnictwa w Niderlandach. Sąd krajowy zapytał, czy wykładnia art. 56 TWE statuującego zasadę swobody przepływu kapitału dopuszcza takie regulacje krajowe.

UZASADNIENIE:

Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że wykonywanie prawa do nabywania, użytkowania i zbywania nieruchomości na terytorium innego państwa członkowskiego powoduje przepływ kapitału. Środki, które mogą zniechęcić osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w zakresie nieruchomości w danym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcić rezydentów tego państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach członkowskich, są zakazane na podstawie art. 56 TWE. Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał już we wcześniejszych orzeczeniach, że przepisy krajowe, które poddają inwestycje w zakresie nieruchomości procedurze uprzedniego zezwolenia, ograniczają swobodny przepływ kapitału. Wobec tego ETS zbadał, czy takie ograniczenie swobodnego przepływu kapitału może być uzasadnione w przypadku Holandii. Poszukując takiego usprawiedliwienia, ETS zwrócił uwagę na podane przez nią cele związane z polityką mieszkalnictwa socjalnego i systemem jego finansowania. Potwierdził, że mogą one stanowić nadrzędne względy interesu ogólnego i w związku z tym uzasadniać wspomniane ograniczenia. Następnie Europejski Trybunał Sprawiedliwości sprawdził, czy system uprzedniego zezwolenia jest konieczny i proporcjonalny do założonych celów. Jeżeli nie mogłyby one być osiągnięte poprzez mniej restrykcyjne środki, w szczególności poprzez system odpowiedniego zgłoszenia, to ograniczenia w przepływie kapitału nie mogłyby zostać uznane za dopuszczalne z punktu widzenia prawa wspólnotowego. Dokonawszy analizy przepisów krajowych, Europejski Trybunał Sprawiedliwości doszedł do wniosku, że przedsiębiorcy ubiegający się o zezwolenie na dokonanie inwestycji w ramach projektu budowlanego, są zdani na uznaniowość władz holenderskich, a przesłanki pozytywnego dla nich wyniku postępowania nie są uregulowane w żadnych przepisach szczególnych. Z tego powodu ETS uznał sporne ograniczenia holenderskie za nieusprawiedliwione.