W jakich przypadkach sąd musi powołać biegłego

W sądzie toczy się sprawa przeciwko szpitalowi za zakażenie pacjenta żółtaczką.

- Sąd postanowił zasięgnąć opinii biegłego lekarza, a mnie - powodowi - nakazał wpłacić zaliczkę na koszty sporządzenia tej opinii. Czy potrzebna jest opinia biegłego - pyta pani Joanna z Suwałk.

Tak. Sąd powołuje biegłych w wypadkach, które wymagają wiadomości specjalnych, i zasięga ich opinii w prowadzonej sprawie. Biegli dysponują specjalnymi wiadomościami, które mogą mieć istotne znaczenie dla właściwego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Sąd zwraca się do nich o wyrażenie opinii wówczas, gdy uzna, że jakaś istotna okoliczność w sprawie może zostać rozstrzygnięta tylko wówczas, gdy sąd skorzysta ze specjalistycznej wiedzy biegłych. Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II PK 192/09 zajął stanowisko, że w takich przypadkach dowód z opinii biegłego nie może zostać zastąpiony inną czynnością dowodową. W dodatku sąd nie może też wnioskować na podstawie innych ustalonych już faktów.

Zdaniem Sądu Najwyższego, gdy sąd orzekający w sprawie stwierdzi, że okoliczność, która ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozpoznania jej, może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wykorzystania wiedzy osób, które mają specjalne wiadomości, to wówczas powinien zwrócić się do biegłego o wyrażenie opinii. Sąd dopuszcza w takim przypadku dowód z opinii biegłego z urzędu nawet wówczas, gdy strona nie będzie domagała się przeprowadzenia go.

W sprawach dopuszczenia biegłego i związania sądu jego opinią Sąd Najwyższy wypowiadał się wielokrotnie. Uznał, że skoro opinia biegłych dostarcza wiedzy specjalistycznej, to sąd nie może wbrew ich opinii oprzeć na własnym przekonaniu ustaleń w tym zakresie, którego dotyczy opinia. Sąd jest więc związany opinią biegłego.

Natomiast - zdaniem Sądu Najwyższego - biegły w opinii obok wiadomości specjalistycznych dotyczących sprawy nie może zamieszczać sugestii dotyczących rozstrzygnięcia kwestii prawnych.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Art. 232 i 278 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II PK 192/09.