Na co należy zwracać uwagę przy zawieraniu umowy franczyzy

@RY1@i02/2011/104/i02.2011.104.210.003b.001.jpg@RY2@

Dominik Latos, adwokat Mamiński i Wspólnicy Sp. k.

Przez franczyzę rozumie się system sprzedaży towarów, usług lub technologii, który jest oparty na ścisłej i ciągłej współpracy pomiędzy franczyzodawcą i franczyzobiorcą. Franczyzobiorca prowadzi własną działalność, ściśle współpracując z franczyzodawcą, na podstawie jego koncepcji działalności, wiedzy (know-how), wskazówek, nierzadko produktów, udostępnionego mu znaku towarowego, firmy i renomy. Podstawą takiej współpracy jest umowa, której treść wywiera istotny wpływ na funkcjonowanie stron, a w szczególności franczyzobiorcy. Z tych względów należy dokonać dokładnej analizy postanowień zawieranej umowy.

Umowa franczyzowa jest umową, która nie doczekała się odrębnej regulacji

w kodeksie cywilnym (umowa nienazwana), a jej treść kształtowana jest w oparciu

o zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.). Treść umowy będzie przede wszystkim kształtować wola stron, a jej ograniczeniami są generalnie określone klauzule: zgodności z właściwością (naturą) stosunku, ustawą i zasadami współżycia społecznego.

Umowa franczyzy powinna określić zakres obowiązków franczyzodawcy i franczyzobiorcy. Obowiązki franczyzodawcy dotyczą m.in. dostarczania towarów lub usług (ich ilości, terminów, sposobu płatności), przeprowadzania szkoleń dla franczyzobiorcy (jego pracowników), właściwego udostępnienia know-how (np. podręcznika operacyjnego, dokumentu wizualizacji lokalu, sklepu), elementów wystroju, logo - znaku towarowego i in.

Jeśli chodzi o zakres obowiązków franczyzobiorcy, to z reguły będzie on zobowiązany do zastosowania koncepcji prowadzenia firmy określonej przez franczyzodawcę. Wiązać się to będzie z koniecznością przestrzegania wielu wymogów, począwszy od doboru właściwego miejsca prowadzenia działalności, wystroju lokalu, ubioru pracowników, zachowania określonych standardów, jakości serwisu, obsługi. Warto możliwie jasno określić stawiane wymogi, tak aby prawidłowość wykonania obowiązków była w jak najmniejszym stopniu ocenna.

Istotną kwestią jest zwrócenie uwagi na sposób ustalania i pobierania opłat przez franczyzobiorcę (może to być opłata wstępna, bieżąca, procentowo ustalona wartość sprzedaży czy też opłata marketingowa).

W powyższym kontekście należy mieć też na względzie okres zawarcia umowy, możliwość jej przedłużenia oraz możliwość jej wypowiedzenia. Zakreślenie zbyt krótkiego okresu obowiązywania umowy może być niekorzystne dla franczyzobiorcy, w szczególności jeśli jej przedłużenie miałoby się wiązać

z poniesieniem dodatkowych opłat. Należy też zwrócić szczególną uwagę na podstawy wcześniejszego wypowiedzenia umowy. Przedwczesne wypowiedzenie umowy może być niekorzystne i dotkliwe, w szczególności jeśli następuje przed zwrotem kosztów inwestycji. Warto ograniczyć możliwość przypadków wypowiedzenia umowy, jak również precyzyjnie opisać podstawy jej wypowiedzenia (np. zamiast rażącego naruszenia obowiązków umowy - określić podstawę, jako dwumiesięczne opóźnienie w płatności opłaty franczyzowej). Można zastosować konstrukcję obowiązku wcześniejszego pisemnego upomnienia strony naruszającej, wymaganego dla możliwości wypowiedzenia umowy. Powinno to dać możliwość stronie naruszającej usunięcia uchybień, na rzecz umocnienia umowy.

Istotne są zapisy zastrzegające obowiązek zapłaty kar umownych. Okoliczności będące podstawą naliczenia kar powinny być możliwie precyzyjnie określone. Ograniczy to możliwość rozbieżnych i dowolnych ocen zaistnienia podstawy naliczenia kary umownej.

Duże znaczenie mogą mieć również zapisy określające wyłączność prowadzenia działalności przez franczyzobiorcę na określonym obszarze. Należy wówczas dokładnie określić zakres tego obszaru lub dopuszczalność działania innych franczyzobiorców.

Zawierając umowę, warto jest przewidzieć możliwość zbycia przedsiębiorstwa

oraz wstąpienia w prawa i obowiązki strony innego podmiotu. Zagadnienie to może być szczególnie istotne dla osób fizycznych prowadzących działalność lub osobowych spółek handlowych, w sytuacji gdy (z różnych przyczyn) zmuszone będą do zaprzestania prowadzenia działalności.

ES

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).