Jak bronić się przed e-wezwaniem

w Odwołując się po upływie dwóch tygodni, powinien dołączyć wniosek o przywrócenie terminu

w Przesyłkę z sądu wysłaną pod nieaktualny adres uważa się za doręczoną w wyniku podwójnego awizowania

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód VI Wydział Cywilny (e-sąd) rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w ramach elektronicznego postępowania upominawczego. Nie przeprowadza rozprawy, nie bada, czy roszczenie nie przedawniło się, ani nie sprawdza, czy podany w pozwie adres powoda jest aktualny. Gdy uzna roszczenie powoda za uzasadnione, wydaje nakaz zapłaty i doręcza go pozwanemu. Zobowiązuje go do uregulowania w ciągu dwóch tygodni wskazanej tam kwoty wraz z kosztami postępowania.

Sprzeciw od nakazu

Jednak nie jest niczym wyjątkowym wydawanie nakazów zapłaty wobec długów, które już się przedawniły. Pozwany może w ciągu dwóch tygodni od doręczenia mu nakazu zapłaty wnieść sprzeciw od niego do sądu. Ma przy tym prawo sporządzić sprzeciw tradycyjny w formie papierowej lub przesłać go w formie elektronicznej przez internet - o ile ma konto w systemie teleinformatycznym e-sądu.

W sprzeciwie powinien domagać się przekazania sprawy do rozpatrzenia właściwemu miejscowo sądowi powszechnemu (najczęściej jest to sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego). W piśmie powinien merytorycznie zaprzeczyć twierdzeniom powoda zawartym w pozwie, a także wnieść o oddalenie powództwa i zasądzenie od drugiej strony kosztów procesu.

We właściwie sporządzonym sprzeciwie należy zawrzeć:

wsygnaturę sprawy (informacja na ten temat znajduje się w doręczonym nakazie zapłaty),

wdatę doręczenia odpisu nakazu zapłaty lub odbioru tego odpisu na poczcie,

wdatę wydania przez e-sąd nakazu zapłaty,

wdatę złożenia pozwu w e-sądzie przez powoda.

Pozwany w sprzeciwie podnosi przede wszystkim przysługujące mu zarzuty. Zgodnie z art. 505³⁵ k.p.c. powinien je - pod rygorem ich utraty - zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (np. może podnieść, że dochodzone roszczenie już dawno się przedawniło, lub też zostało zapłacone w wysokości wskazanej w nakazie, albo powołać się na zarzut wzajemnego potrącenia roszczeń z wierzycielem). Oznacza to, że nie będzie mógł ich zgłosić później, np. w odrębnym piśmie procesowym (poza wyjątkowymi przypadkami określonymi w procedurze cywilnej).

Sprzeciwu nie trzeba natomiast uzasadniać, ani przedstawiać w nim dowodów na potwierdzenie swoich racji.

Doręczenie nakazu

Powód otrzymuje nakaz zapłaty drogą elektroniczną, niezwłocznie po jego wydaniu, na konto założone na stronie www.e-sąd.gov.pl. Nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym e-sąd doręcza pozwanemu pocztą, na takich samych zasadach, jak nakaz wydany w tradycyjnym postępowaniu. Jeżeli pozwany postanowił komunikować się z e-sądem tak jak powód, w formie elektronicznej za pośrednictwem strony internetowej www.e-sąd.gov.pl, wówczas e-sąd dokonuje dla niego doręczeń również za pośrednictwem tego systemu.

Przy doręczeniu za pośrednictwem tradycyjnej poczty nakaz zapłaty ma formę tzw. wydruku weryfikacyjnego, który sąd opatruje unikalnym 20-znakowym kodem nakazu. Pozwany, który dysponuje tym kodem, może:

wsprawdzić, że rzeczywiście został przeciwko niemu wydany elektroniczny nakaz zapłaty, oraz że wydruk weryfikacyjny jest poprawny (w tym celu należy podać numer kodu, który znajduje się w prawym górnym rogu dokumentu),

wzapoznać się z treścią tego nakazu w systemie teleinformatycznym e-sądu na stronie www.e-sad.gov.pl, nawet wówczas, gdy nie posiada konta użytkownika w systemie e-sądu.

Pozwany, który nakaz zapłaty otrzymał pocztą, dostaje też indywidualny kod dostępu w systemie teleinformatycznym e-sądu, który umożliwia mu dostęp do elektronicznych akt sprawy. Aby skorzystać z dostępu, nie musi mieć konta użytkownika w systemie e-sądu.

Błędny adres

Zdarza się, że powód w pozwie przez pomyłkę albo wręcz świadomie poda błędny albo już nieaktualny adres pozwanego. Co więcej, nie naraża się na żadne konsekwencje prawne z tym związane, bo e-sąd nie żąda od niego przedstawienia dowodu na to, że adres jest właściwy (np. zaświadczenia z gminy). Poprawności adresu sąd nie bada również z urzędu.

W tej sytuacji nakaz zapłaty poczta doręcza pod zły adres i najczęściej dochodzi wówczas do tzw. doręczenia zastępczego, mimo że faktycznie pozwany nakazu nie otrzymał. Doręczenie zastępcze polega na tzw. podwójnym awizowaniu, a do sądu wraca zwrotka z poczty (czyli druk dołączony do przesyłki, na którym poczta zamieszcza informację, że mimo dwukrotnego awizowania adresat nie odebrał przesyłki). Sąd stwierdza wówczas skuteczność doręczenia i dalej postępuje na takich samych zasadach jak wówczas, gdy pozwany odbierze nakaz zapłaty. Umożliwia to powodowi wszczęcie egzekucji komorniczej.

Dlatego zdarza się, że pozwany dowiaduje się o konieczności zapłaty dopiero, gdy na poczet zadłużenia komornik potrąci część jego wynagrodzenia za pracę, albo zajmie pieniądze na jego koncie w banku. W takiej sytuacji należy sporządzić sprzeciw od nakazu zapłaty, ale koniecznie złożyć wraz z nim wniosek o przywrócenie terminu na jego wniesienie. Należy przy tym uprawdopodobnić, że nakaz mimo fikcji doręczenia w rzeczywistości do dłużnika nie dotarł. Gdy pozwany uprawdopodobni, że w momencie awizowania przesyłki nie mieszkał pod adresem wskazanym w pozwie, sąd wyda zarządzenie i stwierdzi w nim, że doręczenie było nieskuteczne. W tej sytuacji przyjmuje się, że niedotrzymanie terminu na złożenie sprzeciwu nastąpiło bez winy pozwanego, a więc bieg terminu na sporządzenie sprzeciwu nawet nie rozpoczął się.

Nawet jednak w tej sytuacji dwutygodniowego terminu na odwołanie się nie można przedłużyć. Skoro oznaczony jest w tygodniach, to wówczas kończy się z upływem dnia, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu (np. nakaz został doręczony w czwartek 6 grudnia 2012 r., to termin upłynął też w czwartek 19 grudnia 2012 r.). Może się jednak zdarzyć, że ostatnim dniem terminu jest dzień ustawowo wolny od pracy, np. wtorek 1 stycznia 2013 r. Wtedy koniec terminu przypadnie na dzień następny, czyli 2 stycznia 2013 r. (środa).

Aby termin na wniesienie sprzeciwu został zachowany, wystarczy, że zostanie on nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego - Poczty Polskiej - do końca ostatniego dnia terminu (do godziny 24). Nadanie sprzeciwu przesyłką u innego operatora nie wywoła takich skutków prawnych. Gdy jednak pozwany w ogóle nie wniesie sprzeciwu, albo zrobi to w sposób nieskuteczny, wówczas nakaz zapłaty uprawomocnia się, sąd z urzędu opatruje go klauzulą wykonalności (pozostawioną w systemie teleinformatycznym), a powód w oparciu o elektroniczny tytuł wykonawczy ma prawo wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Ważne

Sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego przez e-sąd nie podlega opłacie. To samo dotyczy złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu

PRZYKŁAD

Czy po wniesieniu sprzeciwu nakaz zapłaty wydany przez e-sąd straci moc

Dopiero od komornika czytelnik dowiedział się, że sąd w Lublinie wydał nakaz zapłaty i zasądził od niego roszczenie, które już dawno przedawniło się. Postanowił wnieść sprzeciw, ponieważ uważa, że w ten sposób uwolni się od obowiązku zapłaty zasądzonej kwoty.

Gdy wniesie go w sposób właściwy, wówczas nakaz zapłaty traci moc w całości, a e-sąd przekaże sprawę do rozpoznania do sądu według właściwości ogólnej (w którego okręgu pozwany na miejsce zamieszkania). Zanim sąd powszechny rozpozna sprawę, wezwie jednak powoda, aby usunął braki formalne pozwu i uzupełnił go w sposób właściwy dla postępowania, w którym sprawa zostanie rozpoznana. Wyznaczy mu na to dwa tygodnie od daty doręczenia wezwania. Dopiero, gdy powód wykona te czynności, sąd wezwie pozwanego do uzupełnienia sprzeciwu, również w ciągu dwóch tygodni.

Wzór sprzeciwu od nakazu zapłaty EPU

Warszawa, 28 grudnia 2012 r.

Pozwany: Władysław Mąka

zam. ul. Staromostowa 17 m. 81

00-001 Warszawa

Powód: Jan Lin

zam. ul. Nadwiślańska 15 m. 12

00-002 Warszawa

Sygn. akt.............../2012

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód

w Lublinie

VI Wydział Cywilny

ul. Krakowskie Przedmieście 78

20-076 Lublin

Sprzeciw od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym

Składam sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w dniu 18 września 2012 r. przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a niedoręczonego mi do tej pory, ponieważ został przesłany na nieaktualny adres. Zaprzeczam twierdzeniom powoda zawartym w pozwie z 23 maja 2012 r.

Jednocześnie wnoszę o:

1) rozpoznanie sprawy przez właściwy miejscowo sąd powszechny, którym jest Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, nawet pod nieobecność powoda

2) oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przypisanych.

Zarzucam przedawnienie roszczenia. Powód dochodzi zwrotu pożyczki w wysokości jednego tysiąca złotych zaciągniętej 5 stycznia 2000 r., czyli roszczenia, które już przedawniło się.

Władysław Mąka

(własnoręczny i czytelny podpis pozwanego)

Wzór wniosku o przywrócenie terminu na złożenie sprzeciwu

Warszawa, 28 grudnia 2012 r.

Pozwany: Władysław Mąka

zam. ul. Staromostowa 17 m. 81

00-001 Warszawa

Powód: Jan Lin

zam. Nadwiślańska 15 m. 12

00-002 Warszawa

Sygn. akt ...../2012

Sąd Rejonowy, Lublin Zachód

w Lublinie

VI Wydział Cywilny

ul. Krakowskie Przedmieście 78

20-076 Lublin

Wniosek o przywrócenie terminu

Wnoszę o: przywrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w EPU

Uzasadnienie

E-sąd wydał nakaz zapłaty 18 września 2012 r. W pozwie powód wskazał adres, pod którym już od 5 lat nie mieszkam. Sprzeciw został przesłany na ten nieaktualny adres. Natomiast poczta zamiast zwrócić go do e-sądu z adnotacją adresat nieznany, dokonała doręczenia zastępczego dwukrotnie awizując przesyłkę, a następnie zwróciła ją do sądu z adnotacją, że adresat nie odebrał jej w terminie.

O tym, że został wydany przeciwko mnie nakaz zapłaty, dowiedziałem się dopiero od komornika, który na poczet mojego rzekomego zadłużenia chciał zająć część mojego wynagrodzenia za pracę. Miało to miejsce 27 grudnia 2012 r. Skoro nie zostałem w sposób właściwy powiadomiony o wydaniu nakazu zapłaty, to mój wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu jest uzasadniony.

Władysław Mąka

(własnoręczny, czytelny podpis)

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 505²⁸-505³⁷ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).