Kłopot z odszkodowaniami za błędy sztucznej inteligencji

Jak wskazuje dr Jędrzej Kondek, kierownik Sekcji Prawa i Procesu Cywilnego IWS i autor opracowania, kłopoty związane ze szkodami wywołanymi przez oprogramowanie wiążą się z tym, że w tego typu sprawach trudno jest stosować bezpośrednio przepisy z kodeksu cywilnego. Nie mamy bowiem do czynienia z klasyczną niedoskonałością produktu, a „dobrem niematerialnym”, którym będzie oprogramowanie. W tym momencie problem powstaje nie tylko na gruncie prawa krajowego, ale też unijnego. Jak tłumaczy autor raportu, teza, że „produkt niebezpieczny” w rozumieniu unijnej dyrektywy Rady 85/374/EWG (Dz.U. WE L 210/29 ze zm.) jest również produktem niematerialnym, to dość ryzykowna interpretacja. Samodzielne rozszerzanie wykładni przepisów przez poszczególne państwa członkowskie również nie powinno iść zbyt daleko. Jest jednak sposób, by ustalić własne rozumienie „produktu niebezpiecznego” na gruncie krajowym. Przepisy powinny wówczas opierać się nie na zasadzie ryzyka, które ponosi m.in. przedsiębiorca, ale na podstawie winy za szkodę już wyrządzoną. Można byłoby również wprowadzić odrębne regulacje np. w relacjach między przedsiębiorcami. Doktor Kondek zauważa jednak, że w tym ostatnim przypadku istnieje duże ryzyko, że ostatecznie to konsument stałby się stroną mniej chronioną ‒ ze względu na to, że nie obejmowałyby go rozszerzone regulacje. Potencjalnie mogłoby to więc doprowadzić do naruszenia unijnych przepisów.

Pozostałe podstawy odpowiedzialności za produkt niebezpieczny, które obowiązują w polskim prawie, mają ‒ zdaniem autora ‒ raczej niewielkie zastosowanie w przypadku szkód wywoływanych przez sztuczną inteligencję. Powołanie się np. na rękojmię czy gwarancję nie będzie możliwe w przypadku zawarcia umowy licencyjnej (a z taką mamy zazwyczaj do czynienia w przypadku oprogramowania komputerowego). Z kolei przepisy prawa autorskiego odnoszą się do wąskiej grupy zamówionych utworów, więc dochodzenie odszkodowań na tej podstawie również nie jest łatwe.