Sztuczna inteligencja

Analitycy prognozują wzrost zysków największych amerykańskich korporacji notowanych na giełdach o ponad 20 proc. w II kwartale 2026 roku. To może być jeden z najlepszych sezonów publikacji wyników w historii Wall Street.

Wirtualni influencerzy zdobywają milionowe zasięgi, a firmy chcą tworzyć cyfrowe bliźniaki realnych twórców. Im więcej jednak będzie w sieci perfekcyjnych awatarów AI z idealnymi ciałami i wizerunkami, tym cenniejsze mogą stać się ludzka niedoskonałość, doświadczenie życiowe i wiarygodność.

Sztuczna inteligencja rewolucjonizuje niemal każdy sektor gospodarki, ale jej wdrożenie w próżni prawnej jest po prostu niemożliwe. Wielu przedsiębiorców i menedżerów skupia się obecnie niemal wyłącznie na wymogach unijnego AI Act, zapominając o kluczowym fakcie: systemy AI działają w środowiskach, które już teraz są poddane ścisłej, bardzo szczegółowej regulacji.

Kamera monitoringu może jedynie nagrywać obraz. Może również korzystać ze sztucznej inteligencji, która szuka porzuconego bagażu albo liczy ludzi. Największa ingerencja zaczyna się jednak wtedy, gdy system analizuje twarze przechodniów i porównuje je z bazą danych. AI Act wprowadza w tym obszarze jedne z najostrzejszych ograniczeń. Przepisy zakazują części praktyk biometrycznych, a rozpoznawanie twarzy w czasie rzeczywistym przez organy ścigania dopuszczają tylko w szczególnych sytuacjach.

Odroczenie części obowiązków wynikających z AI Act to szansa dla nas wszystkich. Ale kupiony czas nie jest prezentem – jest kredytem. A kredyty spłaca się wspólnie albo wcale.

Aż 69 proc. polskich pracowników korzysta w pracy z narzędzi sztucznej inteligencji, o których pojęcia nie ma firmowy dział IT. To shadow AI – jedno z największych ryzyk prawnych dla biznesu. O tym, jak zidentyfikować systemy AI i określić rolę regulacyjną organizacji, rozmawiały mecenas Martyna Rzeczkowska oraz mecenas Natalia Zawadzka (ZP Zackiewicz & Partners) podczas webinaru „AI w organizacji: identyfikacja, role i obowiązki regulacyjne”, pierwszego z cyklu trzech webinarów poświęconych AI governance.

Nie każdy błąd sztucznej inteligencji będzie incydentem wymagającym zgłoszenia organom. AI Act wyznacza jednak granicę, po której problem nie może zostać potraktowany wyłącznie jako wewnętrzna awaria techniczna. Jeżeli działanie lub wadliwe funkcjonowanie systemu AI prowadzi bezpośrednio albo pośrednio do śmierci, poważnego uszczerbku na zdrowiu, poważnego naruszenia praw podstawowych, znacznej szkody w mieniu lub środowisku albo poważnego i nieodwracalnego zakłócenia infrastruktury krytycznej, uruchamiany jest szczególny mechanizm raportowania.

Pracownik kopiuje fragment umowy od prywatnego chatbota, analizuje dane klienta za pomocą bezpłatnego narzędzia AI albo zakłada konto w aplikacji, o której nie wie dział IT. Tak powstaje shadow AI – niekontrolowane wykorzystanie sztucznej inteligencji poza zatwierdzonym środowiskiem firmy. Problem nie sprowadza się do złamania wewnętrznego regulaminu. Organizacja może stracić kontrolę nad danymi, sposobem podejmowania decyzji i narzędziami rzeczywiście wykorzystywanymi do pracy.

Firmy korzystające z systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka nie będą mogły sprowadzić nadzoru człowieka do formalnego potwierdzania decyzji algorytmu. AI Act wymaga, aby osoba nadzorująca system miała odpowiednie kompetencje, szkolenie, uprawnienia i wsparcie. Musi także rozumieć ograniczenia AI, potrafić zakwestionować wynik, odrzucić rekomendację, zmienić decyzję, a w odpowiednich sytuacjach przerwać działanie systemu.

Bruksela zmienia tempo wdrażania regulacji dotyczących sztucznej inteligencji, dostosowując harmonogram obowiązków do charakteru poszczególnych ryzyk. Zgodnie ze wstępnym porozumieniem osiągniętym 7 maja przez instytucje unijne część przepisów ma zacząć obowiązywać później, co da rynkowi więcej czasu na przygotowanie się do nowych obowiązków.