Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (cz. V)
Ustawa o odpadach określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania. Komentarz przybliża tę skomplikowaną problematykę. Część V obejmuje artykuły od 73 do 96. Zapraszamy do lektury!
(Dz.U. z 2013 r. poz. 21 i 888)
DZIAŁ V - c.d.
Rozdział 2
Sprawozdawczość w zakresie produktów, opakowań oraz gospodarki odpadami
{Nowe brzmienie pkt 1-3 w ust. 1 i zmiany pkt 2 w ust. 2 wejdą w życie 1 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 888)}
1. Roczne sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi sporządzają:
1) producent, importer, dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia, eksporter i dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy opakowań, o którym mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych;
2) eksporter i dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach;
3) wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach i produkty wymienione odpowiednio w załącznikach nr 1 i 3 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej;
{1) wprowadzający opakowania oraz eksportujący opakowania, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi;
2) wprowadzający produkty w opakowaniach, eksportujący i dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi;
3) wprowadzający na terytorium kraju produkty, o których mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej;}
4) wprowadzający pojazdy, o którym mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji;
5) wprowadzający sprzęt, o którym mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym;
6) wprowadzający baterie lub akumulatory, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach.
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) dane identyfikujące podmiot:
a) numer rejestrowy,
b) imię i nazwisko lub nazwę podmiotu oraz adres zamieszkania lub siedziby,
c) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany, a w przypadku wprowadzającego baterie lub akumulatory - także europejski numer identyfikacji podatkowej, o ile został nadany,
d) numer REGON, o ile został nadany;
2) w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych informacje o:
a) masie wytworzonych i przywiezionych z zagranicy opakowań według rodzajów materiałów, z jakich zostały wykonane, w tym:
- o opakowaniach wielokrotnego użytku,
- o przestrzeganiu ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych,
{- o przestrzeganiu ograniczeń wynikających z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi,}
b) masie opakowań, wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, w których zostały wprowadzone do obrotu produkty, z podziałem na poszczególne ich rodzaje,
{b) masie opakowań, w których zostały wprowadzone do obrotu produkty, z podziałem na poszczególne ich rodzaje,}
c) masie poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje oraz z uwzględnieniem podziału na odpady pochodzące z gospodarstw domowych i z innych źródeł niż gospodarstwa domowe, a także według sposobu ich odzysku i recyklingu,
d) osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje,
e) wysokości należnej opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań - w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku lub recyklingu,
f) masie wywiezionych za granicę opakowań, według rodzajów materiałów, z jakich zostały wykonane, z wyszczególnieniem opakowań wielokrotnego użytku - w przypadku przedsiębiorcy, który eksportuje lub dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy opakowań lub produktów w opakowaniach,
{g) informacje o sposobie wykonania obowiązku prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych, a w przypadku samodzielnego wykonania tego obowiązku - także o przeprowadzonych przez przedsiębiorcę publicznych kampaniach edukacyjnych wraz ze wskazaniem poniesionych na ten cel kosztów;}
3) w zakresie produktów wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, z podziałem na określone w tym załączniku rodzaje i symbole, informacje o:
a) masie produktów wprowadzonych na terytorium kraju,
b) masie poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów poużytkowych,
c) osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów poużytkowych,
d) wysokości należnej opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie dla poszczególnych produktów wymienionych w załączniku nr 3 do tej ustawy - w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu;
4) w zakresie pojazdów - informacje o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów;
5) w zakresie sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego:
a) informacje o:
- ilości i masie sprzętu elektrycznego i elektronicznego wprowadzonego do obrotu na terytorium kraju, z podziałem na grupy i rodzaje sprzętu, określone w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym,
- masie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego zebranego, poddanego przetwarzaniu w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, odzyskowi, w tym recyklingowi, oraz unieszkodliwianiu,
- osiągniętych poziomach zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
- wysokości należnej opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie, dla poszczególnych grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu zbierania, odzysku lub recyklingu,
b) wykaz zakładów przetwarzania, z których prowadzącymi wprowadzający sprzęt ma zawartą umowę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zawierający:
- imię i nazwisko lub nazwę podmiotu oraz adres zamieszkania lub siedziby,
- numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany,
- numer REGON, o ile został nadany,
- adresy zakładów przetwarzania,
- numer i nazwę grupy oraz numer i nazwę rodzaju sprzętu, określone w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, z którego powstał przyjmowany przez prowadzącego zakład przetwarzania zużyty sprzęt,
- informację o zdolnościach przetwórczych zakładów przetwarzania,
- wskazanie, na jaki okres zawarto umowy z prowadzącymi zakłady przetwarzania,
c) informacje o wysokości środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne;
6) w zakresie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i zużytych akumulatorów:
a) informacje o rodzaju, ilości i masie wprowadzonych do obrotu baterii i akumulatorów,
b) wykaz zakładów przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, z których prowadzącymi wprowadzający baterie lub akumulatory ma zawartą umowę, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach, zawierający:
- numer rejestrowy prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów,
- imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów,
- numer identyfikacji podatkowej (NIP) prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, o ile został nadany,
- numer REGON prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, o ile został nadany,
- informacje o masie i rodzajach przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów, w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach,
c) informacje o wysokości środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne,
d) w przypadku zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych:
- informacje o osiągniętych poziomach zbierania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych,
- informacje o wysokości należnej opłaty produktowej - w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów zbierania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych.
●Jeszcze za lata 2012-2014 sprawozdania o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, wymienione w przepisie przejściowym art. 237 n.u.o. i regulowane przez sześć ustaw, wszystkie podmioty wymienione w art. 73 n.u.o. powinny składać na dotychczasowych zasadach, a więc w takim jak wcześniej zakresie, z taką częstotliwością (odpowiednio półroczne, roczne), w takich terminach (odpowiednio 15 marca, 31 marca, 31 lipca), do tych samych organów (odpowiednio marszałek województwa, główny inspektor ochrony środowiska, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) i na podstawie dotychczasowych rozporządzeń. Z tym że w zakresie wymaganych w 2014 roku poziomów odzysku i recyklingu odpadów oraz obliczania opłaty produktowej - trzeba już stosować najnowsze przepisy ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. poz. 888; dalej: u.g.opak.), a więc:
- dotyczące odpadów opakowaniowych - według art. 20 u.g.opak. poziomy trzeba stosować z załącznika nr 1 do u.g.opak., a według art. 34 ust. 4 u.g.opak. wysokość należnej opłaty produktowej z tytułu niewykonania obowiązku recyklingu oraz odzysku trzeba obliczyć z zastosowaniem wzorów określonych w załączniku nr 2 do u.g.opak. (nowość - jest wzór dla recyklingu);
- dotyczące odpadów poużytkowych - według art. 68 u.g.opak. poziomy dla olejów smarowych i opon trzeba stosować z załącznika nr 3 do u.g.opak., a dla nowego obowiązku dotyczącego preparatów smarowych poziomy zostaną określone w rozporządzeniu.
Według art. 73 u.g.opak. te nowe przepisy nie dotyczą rozliczenia roku 2013.
Za 2015 rok będą pierwsze sprawozdania na nowych zasadach. Wszystkie sporządzać trzeba będzie za dany rok kalendarzowy, a nie jak dotychczas - niektóre za pół roku. Do BDO do 15 marca podmioty będą je wprowadzać elektronicznie za pomocą indywidualnego konta w BDO nadanego przez marszałka województwa przy wpisie do nowego rejestru podmiotów prowadzonego przez niego w ramach BDO. W tym czasie obowiązywać już będzie u.g.opak., a więc poniżej zostaną omówione przepisy art. 73 n.u.o. w brzmieniu zmienionym przez u.g.opak.
●W art. 73 ust. 1 n.u.o. wymienione są podmioty zobowiązane do wprowadzania do BDO rocznych sprawozdań (pierwszy raz w 2016 roku za 2015 rok) na podstawie następujących ustaw:
- u.g.opak.: wprowadzający i eksportujący opakowania, a także wprowadzający, eksportujący i dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach;
- ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 90, poz. 607 z późn. zm.; dalej: u.prod.): wprowadzający na terytorium kraju produkty (oleje smarowe i preparaty smarowe oraz opony wymienione w załączniku nr 4a do u.prod. w tym te z nich, które stanowią część składową lub przynależność produktów stanowiących przedmiot importu produktów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów);
- ustawa z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. nr 25, poz. 202 z późn. zm.; dalej: u.r.p.): wprowadzający pojazdy;
- ustawa z 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. nr 180, poz. 1495 z późn. zm.; dalej: u.s.e.e.): wprowadzający sprzęt;
- ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. nr 79, poz. 666 z późn. zm.; dalej: u.b.a.): wprowadzający baterie lub akumulatory.
●Co powinny zawierać wprowadzane do BDO roczne sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi, zostało określone w art. 73 ust. 2 n.u.o. Jest to przeniesienie z pewnymi wyjątkami do n.u.o. dotychczasowych przepisów dotyczących zakresu sprawozdań regulowanych w sześciu ustawach, w których wprowadzono odniesienie do zakresu sprawozdań w n.u.o.
Tak jak dotychczas, wzory wszystkich nowych sprawozdań określone będą rozporządzeniem (art. 76 n.u.o.).
●W związku z nowym obowiązkiem wprowadzonym przez u.g.opak., którego dotychczas nie było w u.prod., nowym wymaganiem będzie umieszczenie w sprawozdaniu, składanym przez wprowadzającego produkty w opakowaniach, informacji o sposobie wykonania obowiązku prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych, a w przypadku samodzielnego wykonania tego obowiązku - także o przeprowadzonych przez przedsiębiorcę publicznych kampaniach edukacyjnych wraz ze wskazaniem poniesionych na ten cel kosztów.
{Nowe brzmienie ust. 1 i 2 oraz dodany ust. 3a wejdą w życie 1 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 888)}
1. W przypadku gdy:
1) obowiązek określony w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,
2) obowiązek określony w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
- wykonuje odpowiednio organizacja odzysku albo organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, roczne sprawozdanie, o którym mowa w art. 73 ust. 1, w zakresie realizacji tych obowiązków sporządza ta organizacja.
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera informacje, o których mowa w art. 73 ust. 2 pkt 1, a także informacje określone w:
1) art. 73 ust. 2 pkt 2 i 3 - w przypadku organizacji odzysku, o której mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej;
2) art. 73 ust. 2 pkt 5 - w przypadku organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o której mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
{1. W przypadku gdy:
1) obowiązek określony w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,
2) obowiązek określony w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym,
3) obowiązek określony w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
- wykonuje odpowiednio organizacja odzysku albo organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego albo organizacja odzysku opakowań, roczne sprawozdanie, o którym mowa w art. 73 ust. 1, w zakresie realizacji tych obowiązków sporządza ta organizacja.
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera informacje, o których mowa w art. 73 ust. 2 pkt 1, a także informacje określone w:
1) art. 73 ust. 2 pkt 2 lit. a-f - w przypadku organizacji odzysku opakowań, o której mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi;
2) art. 73 ust. 2 pkt 3 - w przypadku organizacji odzysku, o której mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej;
3) art. 73 ust. 2 pkt 5 - w przypadku organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o której mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.}
3. W przypadku otwarcia likwidacji albo ogłoszenia upadłości organizacji odzysku opakowań, przyjęty przez nią obowiązek ponownie staje się, z dniem otwarcia likwidacji albo ogłoszenia upadłości, obowiązkiem wprowadzającego produkty w opakowaniach, od którego został on przejęty, w odniesieniu do masy opakowań wprowadzonych przez niego do obrotu od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym nastąpiło otwarcie likwidacji lub ogłoszenie upadłości organizacji odzysku opakowań.
{3a. Sprawozdanie organizacji odzysku opakowań zawiera dodatkowo:
1) wykaz przedsiębiorców, od których organizacja odzysku opakowań przejęła obowiązek określony w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi;
2) informacje o przeprowadzonych przez organizację odzysku opakowań publicznych kampanii edukacyjnych wraz ze wskazaniem poniesionych na ten cel kosztów;
3) wykaz posiadaczy odpadów, którym organizacja odzysku opakowań zleciła w roku kalendarzowym, którego dotyczy sprawozdanie, wykonanie czynności określonych w art. 17 ust. 7 tej ustawy, obejmujący:
a) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby posiadacza odpadów,
b) numer identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza odpadów, o ile został nadany,
c) numer REGON posiadacza odpadów, o ile został nadany,
d) określenie czynności, które zostały zlecone posiadaczowi odpadów w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi,
e) określenie rodzajów odpadów opakowaniowych w odniesieniu do których posiadaczowi odpadów zostało zlecone wykonanie czynności z zakresu gospodarowania odpadami opakowaniowymi,
f) określenie okresu, na który zawarto umowę zlecającą posiadaczowi odpadów wykonanie czynności w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi.}
4. W przypadku otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o której mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, wprowadzający sprzęt jest obowiązany do złożenia sprawozdań w zakresie określonym w ust. 2 pkt 2 za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości do końca roku kalendarzowego lub do dnia przejęcia obowiązków przez inną organizację odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
5. Sprawozdania składane przez organizację odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o której mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, mogą zawierać zbiorcze dane dotyczące wszystkich wprowadzających sprzęt, od których obowiązki te zostały przejęte.
6. Organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego przedkłada sprawozdanie obejmujące informacje, o których mowa w art. 73 ust. 2 pkt 5 lit. a tiret pierwsze, oddzielnie dla każdego wprowadzającego sprzęt, od którego przejęła obowiązki.
7. Organizacja odzysku, o której mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, do rocznego sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, dołącza wykaz przedsiębiorców, w imieniu których działa.
●Jeżeli podmiot zobowiązany do sprawozdań przewidzianych w art. 73 ust. 1 n.u.o. przekaże pewne obowiązki właściwej organizacji, o której mowa w u.prod., u.s.e.e. i u.b.a., to roczne sprawozdania w zakresie realizacji tych obowiązków zobowiązana jest, tak jak dotychczas, sporządzać ta organizacja. Za lata 2012-2014 organizacja składa sprawozdania jeszcze na dotychczasowych zasadach i według dotychczasowych rozporządzeń (art. 237 ust. 2 n.u.o.), ale z uwzględnieniem w 2014 roku nowych przepisów u.g.opak.
●Za 2015 rok wpłyną pierwsze roczne sprawozdania na nowych zasadach. Do BDO do 15 marca (pierwszy raz w 2016 roku) organizacje mają wprowadzać elektronicznie za pomocą indywidualnego konta w BDO nadanego przez marszałka województwa przy wpisie do nowego rejestru podmiotów prowadzonego przez niego w ramach BDO.
W tym czasie obowiązywać już będą przepisy art. 74 n.u.o. w brzmieniu zmienionym przez u.g.opak., a więc oprócz danych identyfikujących organizacja musi podać odpowiednie dane opisane poniżej.
●ORGANIZACJA ODZYSKU OPAKOWAŃ, która przejmie obowiązek określony w art. 17 ust. 1 u.g.opak. od przedsiębiorcy wprowadzającego produkty w opakowaniach, poda w sprawozdaniu informacje określone w art. 73 ust. 2 pkt 2 lit. a-f n.u.o. oraz dodatkowe informacje określone w art. 74 ust. 3a n.u.o.
Przyjęty przez organizację obowiązek ponownie stanie się, z dniem otwarcia likwidacji albo ogłoszenia jej upadłości, obowiązkiem wprowadzającego produkty w opakowaniach w odniesieniu do masy opakowań wprowadzonych przez niego do obrotu od 1 stycznia roku, w którym nastąpiło otwarcie likwidacji lub ogłoszenie upadłości organizacji.
Nowością będzie przepis, że jeżeli wprowadzający produkty w opakowaniach nie przekaże takiej organizacji informacji o wszystkich wprowadzonych przez siebie w danym roku kalendarzowym do obrotu produktach w opakowaniach, to będzie obowiązany sporządzić i złożyć marszałkowi województwa roczne sprawozdanie w zakresie tych produktów w opakowaniach, o których nie przekazał informacji organizacji (art. 45 ust. 5 u.g.opak.).
●ORGANIZACJA ODZYSKU, przejmująca obowiązek określony w art. 3 ust. 1 u.prod. od przedsiębiorcy wprowadzającego produkty (oleje smarowe i preparaty smarowe oraz opony wymienione w załączniku nr 4a do u.prod., w tym te będące częścią składową lub przynależnością produktów stanowiących przedmiot importu produktów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów), poda w sprawozdaniu informacje określone w art. 73 ust. 2 pkt 3 n.u.o. oraz dołączy wykaz przedsiębiorców, w imieniu których działa.
W przypadku otwarcia likwidacji albo ogłoszenia upadłości organizacji odzysku przejęty przez nią obowiązek ponownie staje się, z dniem otwarcia likwidacji albo ogłoszenia upadłości, obowiązkiem wprowadzającego produkty, od którego został on przejęty, w odniesieniu do masy produktów wprowadzonych przez niego do obrotu od 1 stycznia roku kalendarzowego, kiedy nastąpiło otwarcie likwidacji lub ogłoszenie upadłości organizacji odzysku (art. 4 ust. 4 u.prod.).
●ORGANIZACJA ODZYSKU SPRZĘTU ELEKTRYCZNEGO I ELEKTRONICZNEGO, przejmująca obowiązek określony w art. 30 ust. 1 u.s.e.e., poda w sprawozdaniu informacje określone w art. 73 ust. 2 pkt 5 u.s.e.e.
Sprawozdanie to może zawierać zbiorcze dane dotyczące wszystkich wprowadzających sprzęt, od których obowiązki organizacja przejmie, z tym że ilość i masę sprzętu wprowadzonego do obrotu na terytorium kraju, z podziałem na grupy i rodzaje sprzętu, określone w załączniku nr 1 do u.s.e.e., musi podać - co jest nowością - oddzielnie dla każdego wprowadzającego sprzęt.
Jednak w przypadku otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości takiej organizacji obowiązek sprawozdawczy ponownie obciąży wprowadzającego sprzęt. Obowiązany będzie on wówczas do złożenia sprawozdań za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości do końca roku kalendarzowego lub do dnia przejęcia obowiązków przez inną taką organizację. W art. 74 ust. 4 n.u.o. błędnie jednak pozostał zapis sprzed zmiany przez u.g.opak., że zakres sprawozdania w takim przypadku określony jest w ust. 2 pkt 2, zamiast w ust. 2 pkt 3.
1. Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza:
1) wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów;
2) prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie:
a) zbierania odpadów,
b) przetwarzania odpadów
- obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów;
3) podmiot prowadzący działalność polegającą na wydobywaniu odpadów ze składowiska odpadów lub ze zwałowiska odpadów, na podstawie zgody na wydobywanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w fazie poeksploatacyjnej.
2. Roczne sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) dane identyfikujące podmiot, o którym mowa w ust. 1:
a) numer rejestrowy,
b) imię i nazwisko lub nazwę podmiotu oraz adres zamieszkania lub siedziby,
c) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany,
d) numer REGON, o ile został nadany;
2) w przypadku podmiotu, o którym mowa w ust. 1 - informacje o:
a) masie i rodzajach odpadów,
b) sposobie gospodarowania odpadami, o ile podmiot gospodaruje odpadami,
c) instalacjach i urządzeniach służących do przetwarzania tych odpadów, o ile podmiot przetwarza odpady,
d) informacje, o których mowa w art. 99 ust. 1 - w przypadku posiadacza odpadów pochodzących z procesów wytwarzania dwutlenku tytanu oraz z przetwarzania tych odpadów;
3) w przypadku wytwórcy komunalnych osadów ściekowych stosowanych w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 - informacje o:
a) masie komunalnych osadów ściekowych wytworzonych oraz dostarczonych do stosowania,
b) składzie i właściwościach komunalnych osadów ściekowych,
c) rodzaju przeprowadzonej obróbki,
d) władającym powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe, z podaniem imienia i nazwiska lub nazwy podmiotu oraz adresu jego zamieszkania lub siedziby,
e) miejscu stosowania komunalnych osadów ściekowych,
f) celu stosowania komunalnych osadów ściekowych;
4) w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów, o której mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - informacje o:
a) liczbie, markach, masie i roku produkcji pojazdów oraz masie pojazdów wycofanych z eksploatacji, przyjętych do stacji demontażu,
b) masie odpadów poddanych odzyskowi, w tym recyklingowi, oraz przekazanych do odzysku, w tym recyklingu, a także masie przeznaczonych do ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów wycofanych z eksploatacji,
c) masie odpadów poddanych unieszkodliwianiu lub przekazanych do unieszkodliwiania,
d) przedsiębiorcach, którym przekazano odpady do odzysku, w tym recyklingu, z podaniem firmy, siedziby i adresu,
e) przedsiębiorcach, którym przekazano odpady do unieszkodliwiania, z podaniem firmy przedsiębiorcy, oznaczenia jego siedziby i adresu,
f) osiągniętym w danej stacji demontażu poziomie odzysku i recyklingu;
5) w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego strzępiarkę, o której mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - informacje o:
a) wynikach próby strzępienia,
b) wykazie masy odpadów przeznaczonych do recyklingu, odzysku energii oraz unieszkodliwiania, pochodzących ze strzępienia pojazdów wycofanych z eksploatacji;
6) w przypadku zbierającego zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, o którym mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - informacje o:
a) masie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zebranego i przekazanego do prowadzącego zakład przetwarzania,
b) adresach punktów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
7) w przypadku prowadzącego zakład przetwarzania, o którym mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - informacje o:
a) masie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego przyjętego przez prowadzącego zakład przetwarzania zużytego sprzętu, wraz z podaniem numeru i nazwy grupy oraz numeru i nazwy rodzaju sprzętu, z którego powstał ten zużyty sprzęt określonych w załączniku nr 1 do tej ustawy,
b) rodzaju i masie odpadów powstałych z przetworzenia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, przekazanych prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, innych niż recykling procesów odzysku lub unieszkodliwiania oraz masie sprzętu i części składowych sprzętu, przekazanych do ponownego użycia,
c) adresie zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
8) w przypadku prowadzącego działalność w zakresie recyklingu oraz prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - informacje o masie odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego przyjętych oraz poddanych odpowiednio recyklingowi lub innym niż recykling procesom odzysku;
9) w przypadku prowadzącego działalność w zakresie zbierania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów - informacje o masie zebranych zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych, ogółem i z podziałem na poszczególnych wprowadzających baterie lub akumulatory, z którymi ten zbierający ma zawartą umowę, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach;
10) w przypadku prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów - informacje o:
a) rodzaju i masie przyjętych do przetwarzania zużytych baterii i zużytych akumulatorów,
b) rodzaju i masie przetworzonych zużytych baterii i zużytych akumulatorów,
c) osiągniętych poziomach recyklingu.
●Za lata 2012-2014, według przepisu przejściowego art. 237 n.u.o., wszystkie podmioty wymienione w art. 75 n.u.o. powinny składać, jeszcze na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 starej ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 z późn. zm.; dalej: s.u.o.), zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów. Stosuje się do nich przepisy dotychczasowe, a więc roczne zbiorcze zestawienie powinno być sporządzone według wzorów określonych w rozporządzeniu ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych o odpadach (Dz.U. nr 249, poz. 1674) i przekazane do 15 marca do właściwego marszałka województwa.
●Sprawozdanie to musi złożyć:
- podmiot obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (a nie tylko "prowadzący ewidencję odpadów", jak było według s.u.o.), który jest: wytwórcą odpadów, prowadzącym zbieranie odpadów, prowadzącym przetwarzanie odpadów;
- podmiot prowadzący wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów lub ze zwałowiska odpadów (na podstawie zgody na wydobywanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w fazie poeksploatacyjnej).
Sprawozdania tego nie będzie musiał składać, tak jak dotychczas, prowadzący działalność w zakresie transportu odpadów, chociaż zobowiązany jest on do prowadzenia ewidencji i wpisu do rejestru.
Natomiast prowadzący odbieranie odpadów komunalnych zwolniony jest, według wyjaśnień resortu środowiska, jedynie z wypełniania w zbiorczym zestawieniu za lata 2012-2014 działu 3 - "Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach odebranych odpadów komunalnych", gdyż powinien wywiązywać się z obowiązków sprawozdawczych w tym zakresie na zasadach określonych w ustawie z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.; dalej: u.cz.i.p.), natomiast w pozostałym zakresie obowiązuje go sprawozdawczość z ustawy o odpadach.
●Następnie, za rok 2015 i lata następne, roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami wprowadzać będzie trzeba już na nowych zasadach, a więc do BDO do 15 marca (pierwszy raz w 2016 roku) wprowadzać elektronicznie za pomocą indywidualnego konta w BDO nadanego przez marszałka województwa przy wpisie do nowego rejestru podmiotów prowadzonego przez niego w ramach BDO.
Trzeba mieć jednak na uwadze, że podmioty zwolnione z wpisu do rejestru na podstawie art. 51 ust. 2 n.u.o. oraz niewpisane do rejestru z innego powodu (patrz opis do art. 51 w cz. IV komentarza do n.u.o.) nie będą posiadać indywidualnego konta, za pośrednictwem którego mają być składane internetowo roczne sprawozdania odpadowe do BDO. Przy tym nie można wykluczyć, że takie podmioty będą narażone na administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł wymierzaną w drodze decyzji przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ) na podstawie art. 200 n.u.o. za brak sprawozdania.
●Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami będzie musiało zawierać informacje określone szczegółowo w art. 75 ust. 2 n.u.o., a więc podobne do dotychczas określonych w s.u.o., ale też niektóre wymagane dotychczas przez inne ustawy. Będą to dane:
- identyfikujące podmiot,
- o gospodarce odpadami,
z tym że odrębnie zostały określone wymagane dane w przypadku:
- wytwórcy komunalnych osadów ściekowych stosowanych w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 n.u.o. (a więc do uprawy roślin),
- przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów (według u.r.p.),
- przedsiębiorcy prowadzącego strzępiarkę (według w u.r.p.),
- zbierającego zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (według u.s.e.e.),
- prowadzącego zakład przetwarzania (według u.s.e.e.),
- prowadzącego działalność w zakresie recyklingu oraz prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku (według u.s.e.e.),
- prowadzącego działalność w zakresie zbierania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów (według u.b.a.),
- prowadzącego zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów (według u.b.a.).
1. Podmioty obowiązane do sporządzania sprawozdań, o których mowa w art. 73 i art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na:
1) siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy - w przypadku sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi; w przypadku braku siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwy miejscowo jest Marszałek Województwa Mazowieckiego;
2) miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów - w przypadku sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami.
2. Sprawozdania wprowadza się do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami przez wypełnienie elektronicznego formularza zamieszczonego na stronie internetowej określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 84 za pośrednictwem indywidualnego konta, o którym mowa w art. 55 ust. 1.
3. W przypadku trwałego zaprzestania wykonywania działalności przedsiębiorca sporządza i składa sprawozdania, o których mowa w art. 73 i art. 75, w terminie 7 dni od dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
4. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wzory formularzy sprawozdań, o których mowa w art. 73 i art. 75, mając na uwadze potrzebę zróżnicowania treści sprawozdań w zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez podmiot, ułatwienia przekazywania danych do marszałka województwa oraz konieczność sprawnego i terminowego wprowadzania informacji do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.
5. Do terminu złożenia sprawozdań, o którym mowa w art. 76 ust. 1, stosuje się art. 57 § 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
●Na nowych zasadach podmioty zobowiązane do sprawozdań określonych w art. 73 i 75 n.u.o. będą zobowiązane je składać elektronicznie jedynie marszałkowi województwa (dotychczas różnie: marszałkowi województwa, głównemu inspektorowi ochrony środowiska, Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej), tylko rocznie (dotychczas różnie: półrocznie, rocznie) do 15 marca (pierwszy raz do 15 marca 2016 r. za 2015 rok).
Do tego terminu będzie miał zastosowanie art. 57 par. 4 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), a więc m.in.:
- jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni;
- termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru.
Natomiast według art. 57 par. 5 pkt 2 k.p.a. termin też uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:
- nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Przepis ten nie będzie miał zastosowania do sprawozdań określonych w art. 73 i 75 n.u.o. składanych elektronicznie, ale zdaniem resortu środowiska powinien być stosowany do sprawozdań składanych za lata 2012-2014 na dotychczasowych zasadach na podstawie przepisu przejściowego art. 237 n.u.o., a więc karanie podmiotów nie jest zasadne w przypadku, gdy sprawozdanie wysłali w terminie, a do organu wpłynęło po terminie. Należy jednak zwrócić uwagę, że to stanowisko nie jest wiążącą dla organów administracyjnych wykładnią przepisu.
●Wzory formularzy tych sprawozdań będą określone w rozporządzeniu. Sprawozdania wprowadzane będą do BDO przez wypełnienie elektronicznego formularza zamieszczonego na stronie internetowej i za pomocą indywidualnego konta w BDO nadanego przez marszałka województwa przy wpisie do nowego rejestru.
W przypadku trwałego zaprzestania wykonywania działalności przedsiębiorca zobowiązany będzie złożyć sprawozdania w ciągu 7 dni od dnia jej zaprzestania.
●Sprawozdania:
- z art. 73 n.u.o. - o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi - składać będzie trzeba: marszałkowi województwa właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, marszałkowi województwa mazowieckiego zaś w przypadku braku siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju;
- z art. 75 n.u.o. - o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami - składać będzie trzeba marszałkowi województwa właściwemu, tak jak dotychczas, ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.
●Jeżeli podmiot nie złoży sprawozdania wbrew obowiązkowi z art. 76 n.u.o., to grozi mu administracyjna kara pieniężna w wysokości 500 zł, którą na podstawie art. 200 n.u.o. wymierzy, w drodze decyzji WIOŚ. W decyzji tej WIOŚ określi termin przekazania sprawozdania, za przekroczenie którego nałoży karę 2000 zł. Kara może być wymierzana wielokrotnie, ale łącznie za dany rok kalendarzowy nie może przekroczyć 8500 zł.
Według przepisu przejściowego art. 237 n.u.o. taka sama kara będzie miała zastosowanie do sprawozdań na dotychczasowych zasadach za lata 2012-2014. Kara ta nie będzie więc mieć zastosowania do sprawozdań za lata wcześniejsze, dla których według art. 246 n.u.o. jedynie w sprawach wszczętych i niezakończonych należy stosować dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, czyli s.u.o.
1. Marszałek województwa weryfikuje informacje zawarte w sprawozdaniach, o których mowa w art. 73 i art. 75, za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie do dnia 30 września następnego roku, z tym że w zakresie sprawozdania, o którym mowa w art. 73 ust. 2 pkt 6 oraz art. 75 ust. 2 pkt 9 i 10 - w terminie do dnia 15 kwietnia następnego roku.
2. Jeżeli z weryfikacji, o której mowa w ust. 1, wynika, że informacje zawarte w sprawozdaniu są niezgodne ze stanem faktycznym, marszałek województwa wzywa na piśmie do korekty sprawozdania, określając termin przekazania korekty nie dłuższy niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Przepis art. 76 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3. W przypadku niedokonania korekty sprawozdania w wyznaczonym terminie, o którym mowa w ust. 2, uznaje się, że posiadacz odpadów nie wykonał obowiązku przekazania sprawozdania.
●Informacje zawarte w przekazanych sprawozdaniach za poprzedni rok kalendarzowy, wymienionych w art. 73 i 75 n.u.o., marszałek województwa zobowiązany jest zweryfikować do:
- 15 kwietnia następnego roku - w przypadku sprawozdań związanych z bateriami i akumulatorami oraz zużytymi bateriami i zużytymi akumulatorami,
- do 30 września następnego roku - w pozostałych przypadkach.
●Marszałek województwa wezwie na piśmie do internetowej korekty sprawozdania, jeżeli w wyniku tej weryfikacji stwierdzi niezgodność informacji ze stanem faktycznym. Przy czym może zobowiązać w drodze decyzji do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów (art. 72 ust. 3 n.u.o.).
W przypadku niedokonania korekty sprawozdania w terminie wyznaczonym w piśmie uznaje się, że posiadacz odpadów nie wykonał obowiązku przekazania sprawozdania. Można się spodziewać, że marszałek województwa wówczas poinformuje o tym WIOŚ, który na podstawie art. 200 n.u.o. wymierzy administracyjną karę pieniężna w wysokości 500 zł (następnie kara 2000 zł może być wymierzana wielokrotnie, maksymalnie w danym roku do łącznej sumy 8500 zł).
1. Dokumenty, na podstawie których są sporządzane sprawozdania, przechowuje się przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.
2. Zarządzający składowiskiem odpadów, a w przypadku jego braku władający powierzchnią ziemi, przechowuje dokumenty, o których mowa w ust. 1, do czasu zamknięcia składowiska odpadów.
3. Zarządzający składowiskiem odpadów przekazuje dokumenty, na podstawie których sporządzono roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami, następnemu zarządzającemu składowiskiem odpadów lub władającemu powierzchnią ziemi.
4. Obowiązek sporządzenia sprawozdań przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, za który sprawozdania należało sporządzić.
●Dokumenty, na podstawie których sporządza się sprawozdania wymienione w art. 73 i 75 n.u.o., należy przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą. Jednakże dokumenty będące podstawą sporządzenia rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami zarządzający składowiskiem odpadów:
- przechowuje aż do czasu zamknięcia składowiska odpadów, a więc do dnia zakończenia jego rekultywacji (w przypadku braku zarządzającego obciąża to władającego powierzchnią ziemi);
- przekazuje następnemu zarządzającemu składowiskiem odpadów lub władającemu powierzchnią ziemi.
●Nowym rozwiązaniem dotyczącym sprawozdań w zakresie wskazanym w art. 73 i 75 n.u.o. jest to, że obowiązek ich sporządzenia przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, za który sprawozdania należało sporządzić.
DZIAŁ VI
Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
1. Tworzy się Bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwaną dalej "BDO".
2. W BDO gromadzi się informacje o:
1) wprowadzanych na terytorium kraju opakowaniach, produktach w opakowaniach, w podziale na poszczególne rodzaje opakowań, oraz odpadach z nich powstających;
2) wprowadzanych na terytorium kraju olejach smarowych, oponach oraz o odpadach z nich powstających;
3) wprowadzanych pojazdach, zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, bateriach i akumulatorach oraz o odpadach z nich powstających;
4) osiągniętych poziomach:
a) odzysku i recyklingu odpadów powstałych z opakowań i produktów, o których mowa w pkt 1 i 2,
b) odzysku i recyklingu pojazdów,
c) zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
d) zbierania zużytych baterii i zużytych akumulatorów;
5) rodzajach i ilości wytwarzanych odpadów oraz ich wytwórcach;
6) ilości i jakości komunalnych osadów ściekowych, ich wytwórcach, miejscach zastosowania i podmiotach władających powierzchnią ziemi, na której te osady zostały zastosowane;
7) rodzaju i ilości odpadów poddanych przetwarzaniu i zastosowanych procesach przetwarzania;
8) decyzjach z zakresu gospodarki odpadami, z uwzględnieniem pozwoleń na wytwarzanie odpadów i pozwoleń zintegrowanych, decyzji zatwierdzających program gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz zezwoleń na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych;
9) innych niż wymienione w pkt 8 decyzjach wydawanych na podstawie niniejszej ustawy;
10) transgranicznym przemieszczaniu odpadów, w tym odpadów opakowaniowych, zużytych baterii i zużytych akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
11) wpływach z opłat produktowych wraz z odsetkami, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań i produktów oraz opłat depozytowych i recyklingowych, a także podmiotach, które te opłaty uiściły;
12) przepływie środków finansowych z opłat produktowych, recyklingowych i depozytowych;
13) składowiskach odpadów, z podziałem na składowiska w fazie eksploatacyjnej i poeksploatacyjnej, w tym informacje o zamkniętych składowiskach odpadów w trakcie monitoringu, zamkniętych składowiskach odpadów, dla których został zakończony monitoring, z podaniem współrzędnych położenia granic obszaru składowiska określonych w państwowym systemie odniesień przestrzennych oraz rodzajów składowanych odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem składowisk odpadów, na których są składowane odpady zawierające azbest lub wydzielonych części na terenie składowisk zaliczonych do składowisk innych niż niebezpieczne i obojętne, przeznaczonych do składowania wyłącznie odpadów zawierających azbest;
14) poszczególnych rodzajach instalacji do zagospodarowania odpadów wraz z podaniem ich położenia, mocy przerobowych i rodzaju stosowanej technologii oraz ilości i rodzajów odpadów przetwarzanych w tych instalacjach;
15) podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wraz z informacjami o ilości odebranych odpadów komunalnych, z podziałem na odbierane selektywnie i zmieszane, z wyodrębnieniem odpadów komunalnych ulegających biodegradacji;
16) gospodarowaniu odpadami komunalnymi w zakresie objętym rocznym sprawozdaniem z realizacji zadań, o których mowa w art. 9q i art. 9s ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3. BDO zawiera także informacje objęte rejestrem.
4. W BDO gromadzi się również informacje niezbędne do realizacji obowiązków, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 2150/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 25 listopada 2002 r. w sprawie statystyk odpadów (Dz. Urz. WE L 332 z 09.12.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 257).
●Nowością będzie BDO, czyli baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, która według przepisu przejściowego art. 238 n.u.o. ma być utworzona do 23 stycznia 2016 r. W BDO elektronicznie gromadzone będą niezbędne informacje związane z gospodarką odpadami na podstawie sprawozdań składanych już na nowych zasadach na podstawie n.u.o. (pierwsze sprawozdania za 2015 rok składane będą do 15 marca 2016 r.), które zastąpią składane do czasu utworzenia BDO sprawozdania na zasadach określonych odrębnie w sześciu ustawach.
●BDO będzie zawierać informacje o:
- wprowadzanych opakowaniach, produktach w opakowaniach, w podziale na poszczególne rodzaje opakowań oraz odpadach z nich powstających;
- wprowadzanych olejach smarowych, oponach, pojazdach, sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, bateriach i akumulatorach oraz o odpadach z nich powstających;
- osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów powstałych z opakowań, olejów smarowych, opon i pojazdów;
- osiągniętych poziomach zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
- osiągniętych poziomach zbierania zużytych baterii i zużytych akumulatorów;
- rodzajach i ilości wytwarzanych odpadów oraz ich wytwórcach;
- ilości i jakości komunalnych osadów ściekowych, ich wytwórcach, miejscach zastosowania i podmiotach władających powierzchnią ziemi, na której te osady zostały zastosowane;
- rodzaju i ilości odpadów poddanych przetwarzaniu i zastosowanych procesach przetwarzania;
- decyzjach z zakresu gospodarki odpadami wydanych na podstawie n.u.o., a także wydanych na podstawie innych ustaw (w tym pozwoleń na wytwarzanie odpadów i pozwoleń zintegrowanych, decyzji zatwierdzających program gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz zezwoleń na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych);
- transgranicznym przemieszczaniu odpadów;
- wpływach z opłat produktowych (wraz z odsetkami) oraz opłat depozytowych i recyklingowych, a także podmiotach, które te opłaty uiściły, oraz przepływie środków finansowych z tych opłat produktowych;
- składowiskach odpadów;
- poszczególnych rodzajach instalacji do zagospodarowania odpadów;
- podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości;
- gospodarowaniu odpadami komunalnymi w zakresie objętym rocznym sprawozdaniem z realizacji zadań sporządzanych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a także przez marszałka województwa.
●Ponadto BDO będzie:
- zawierać informacje objęte rejestrem (z art. 49 n.u.o.) podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami;
- gromadzić informacje niezbędne do przekazania sprawozdania do Eurostatu.
1. Marszałek województwa:
1) prowadzi i aktualizuje BDO, w tym rejestr;
2) zbiera, przetwarza, przechowuje i zabezpiecza przed utratą dane i informacje gromadzone w BDO;
3) zapewnia bezpieczeństwo danych i informacji zbieranych i przetwarzanych oraz dokumentów, które otrzymał w związku z prowadzeniem BDO, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.).
2. Marszałek województwa niezwłocznie weryfikuje informacje, o których mowa w art. 79 ust. 2, na podstawie:
1) rocznych sprawozdań, o których mowa w art. 73 i art. 75;
2) decyzji, o których mowa w art. 79 ust. 2 pkt 8 i 9;
3) odrębnych przepisów ustawowych o umieszczaniu informacji w BDO.
3. Marszałek województwa zamieszcza w BDO kopie ostatecznych decyzji w zakresie gospodarki odpadami, o których mowa w art. 79 ust. 2.
4. Organy właściwe do wydawania decyzji w zakresie gospodarki odpadami oraz innych decyzji wydawanych na podstawie niniejszej ustawy przekazują do właściwego marszałka województwa - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna - kopie ostatecznych decyzji w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - w celu umieszczenia ich w BDO.
5. Właściwym marszałkiem województwa, o którym mowa w ust. 4, jest marszałek tego województwa, na obszarze którego znajduje się obszar właściwości organu, który wydał decyzję w I instancji.
●Po utworzeniu BDO do zadań każdego marszałka województwa będzie należeć:
- prowadzenie i aktualizacja BDO, w tym rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (z art. 49 n.u.o.);
- zbieranie, przetwarzanie, przechowywanie i zabezpieczanie przed utratą danych i informacji gromadzonych w BDO oraz zapewnienie ich bezpieczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.);
- niezwłoczna weryfikacja informacji przekazanych do BDO;
- zamieszczenie w BDO kopii ostatecznych decyzji w zakresie gospodarki odpadami.
●Do 30 dni od dnia, w którym decyzja w zakresie gospodarki odpadami oraz inna decyzja wydana na podstawie n.u.o. stała się ostateczna, organ wydający zobowiązany jest przekazać do marszałka województwa kopie decyzji (w formie dokumentu elektronicznego) w celu umieszczenia ich w BDO. Przy czym właściwym marszałkiem województwa jest marszałek tego województwa, na obszarze którego znajduje się obszar właściwości organu, który wydał decyzję w I instancji.
1. Administratorem BDO jest minister właściwy do spraw środowiska lub wyznaczony przez niego podmiot.
2. Podmiotem, o którym mowa w ust. 1, jest jednostka sektora finansów publicznych.
3. Administrator koordynuje realizację zadań określonych w art. 80 ust. 1.
4. Zadania administratora BDO są finansowane ze środków budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw środowiska.
●Administratorem BDO będzie minister środowiska (lub wyznaczony przez niego podmiot będący jednostką sektora finansów publicznych), który będzie koordynował realizację zadań nałożonych na marszałków województw w zakresie prowadzenia i aktualizacji BDO, w tym rejestru, oraz przechowywania i zabezpieczania danych gromadzonych w BDO.
1. BDO jest prowadzona w systemie teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
2. BDO jest prowadzona zgodnie z minimalnymi wymaganiami dla systemów teleinformatycznych oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
●BDO będzie prowadzona:
- w systemie teleinformatycznym;
- zgodnie z minimalnymi wymaganiami dla systemów teleinformatycznych;
- zgodnie z minimalnymi wymaganiami dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej.
1. Dostęp do BDO posiadają:
1) minister właściwy do spraw środowiska,
2) administrator, jeżeli nie jest nim minister właściwy do spraw środowiska,
3) minister właściwy do spraw gospodarki,
4) minister właściwy do spraw rolnictwa,
5) minister właściwy do spraw transportu,
6) minister właściwy do spraw zdrowia,
7) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska i regionalni dyrektorzy ochrony środowiska,
8) Prezes Głównego Urzędu Statystycznego i dyrektorzy urzędów statystycznych,
9) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej,
10) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej,
11) Główny Geodeta Kraju,
12) marszałek województwa,
13) wojewoda,
14) starosta,
15) wójt, burmistrz lub prezydent miasta,
16) organy Inspekcji Ochrony Środowiska,
17) organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
18) zarząd związku międzygminnego utworzonego w celu realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi
- zwani dalej "użytkownikami", z tym że dostęp do rejestru odbywa się zgodnie z art. 49 ust. 7.
2. Użytkownicy posiadają uprawnienia do nieodpłatnego dostępu do BDO w zakresie związanym z ich kompetencjami i zadaniami.
3. Administrator BDO współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
●Nieodpłatny dostęp do BDO, w zakresie związanym z ich kompetencjami i zadaniami, będą mieli następujący użytkownicy:
- ministrowie właściwi do spraw środowiska, gospodarki, rolnictwa, transportu oraz zdrowia,
- administrator (jeżeli nie będzie nim minister właściwy do spraw środowiska),
- generalny dyrektor ochrony środowiska i regionalni dyrektorzy ochrony środowiska,
- prezes Głównego Urzędu Statystycznego i dyrektorzy urzędów statystycznych,
- prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej,
- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej,
- główny geodeta kraju,
- marszałek województwa, wojewoda, starosta, wójt, burmistrz lub prezydent miasta,
- organy Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- zarząd związku międzygminnego utworzonego w celu realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi,
z tym że do rejestru prowadzonego w ramach BDO będzie miał dostęp każdy z wyłączeniem informacji o:
- warunkach umowy, jaką wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny zawarł z organizacją odzysku takiego sprzętu,
- wysokości wnoszonych opłat rejestrowych i rocznych,
- rodzaju i wysokości zabezpieczenia finansowego wymaganego przez art. 18 ust. 1 u.s.e.e.
●Administrator BDO będzie współpracował z szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia:
1) adres strony internetowej rejestru umożliwiającej dostęp do indywidualnego konta w BDO,
2) sposób prowadzenia BDO,
3) szczegółowy zakres informacji objęty obowiązkiem gromadzenia w BDO,
4) zakres uprawnień dla poszczególnych użytkowników
- mając na uwadze zapewnienie sprawnego funkcjonowania BDO, ujednolicenia systemu gromadzenia i przetwarzania informacji zgodnie z wymaganiami informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, a także zakres zadań publicznych realizowanych przez użytkowników.
●W rozporządzeniu zostanie doprecyzowany sposób prowadzenia BDO, zakres gromadzonych informacji i zakres uprawnień użytkowników, a także określony będzie adres strony internetowej rejestru umożliwiającej dostęp do indywidualnego konta w BDO.
DZIAŁ VII
Szczególne zasady gospodarowania niektórymi rodzajami odpadów
Rozdział 1
PCB oraz odpady zawierające PCB
Zakazuje się odzysku PCB.
●Obecna n.u.o. w art. 85-89 ponownie reguluje możliwość unieszkodliwiania PCB, podobnie jak s.u.o., co dla ich posiadacza a także dla środowiska jest istotne. Jednak nowe przepisy, tak jak dotychczas s.u.o., zakazują odzysku PCB pod groźbą aresztu albo grzywny (art. 181 n.u.o.).
1. Odpady zawierające PCB mogą być przetwarzane tylko po usunięciu z tych odpadów PCB.
2. Jeżeli usunięcie PCB z odpadów jest niemożliwe, do unieszkodliwiania odpadów zawierających PCB stosuje się przepisy dotyczące unieszkodliwiania PCB.
●Jeżeli odpady zawierają PCB, to przed ich przetwarzaniem należy najpierw usunąć z nich PCB, a jeżeli jest to niemożliwe, to takie odpady trzeba unieszkodliwiać tak jak PCB.
1. PCB unieszkodliwia się przez spalanie w spalarni odpadów.
2. Dopuszcza się również unieszkodliwianie PCB w procesach unieszkodliwiania D8, D9, D12 i D15, wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, jeżeli zastosowana w tych procesach technika zapewnia bezpieczne dla środowiska oraz dla życia i zdrowia ludzi unieszkodliwianie PCB.
●Podstawową metodą unieszkodliwia PCB i odpadów, z których nie można było usunąć PCB, jest ich spalanie w spalarni odpadów. Jednak dopuszczono, pod warunkiem że będą bezpieczne dla środowiska oraz dla życia i zdrowia ludzi, następujące procesy unieszkodliwiania PCB (opis kodów procesów według załącznika nr 2 do n.u.o.):
- D8 "Obróbka biologiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszanki, które są unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w poz. D1-D12",
- D9 "Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach D1-D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja itp.)",
- D12 "Trwałe składowanie (np. umieszczanie pojemników w kopalniach itd.)",
- D15 "Magazynowanie poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycjach D1-D14 (z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów)".
Zakazuje się spalania PCB na statkach.
●Tak jak dotychczas, nie wolno spalać PCB na statkach. Naruszenie tego zakazu grozi aresztem albo grzywną (art. 181 n.u.o.).
W karcie ewidencji odpadów zamieszcza się informacje o zawartości PCB w odpadach.
●Do 31 grudnia 2014 r., według przepisu przejściowego art. 236 ust. 1 n.u.o., do ewidencji odpadów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc prowadzący unieszkodliwianie PCB zobowiązany jest podać procentową zawartość PCB w odpadzie w karcie ewidencji odpadu wypełnionej zgodnie z wydanym na podstawie s.u.o. rozporządzeniem ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz.U. nr 249, poz. 1673).
●Następnie, od 1 stycznia 2015 r., tak jak wcześniej trzeba będzie w karcie ewidencji odpadów podać zawartość PCB w odpadach, z tym że art. 89 n.u.o. nie ogranicza tego obowiązku tak jak s.u.o. wyłącznie do prowadzących unieszkodliwianie PCB.
Rozdział 2
Oleje odpadowe
1. Oleje odpadowe zbiera się osobno, o ile jest to technicznie wykonalne.
2. W przypadkach gdy jest to technicznie wykonalne i opłacalne ekonomicznie oleje odpadowe o różnych cechach nie powinny być mieszane, jeżeli mieszanie stanowi przeszkodę w ich przetworzeniu. Zakaz ten dotyczy także mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami lub substancjami.
●Rozdział dotyczący zasad gospodarowania olejami odpadowymi wdraża do przepisów krajowych wymogi art. 21 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. L 312 z 2008 r.). Do n.u.o. wprowadzono obowiązek selektywnego zbierania olejów odpadowych, ale tylko wtedy, gdy jest to technicznie wykonalne. Zakazano też mieszania olejów odpadowych o różnych cechach, a także mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami lub substancjami, jeżeli utrudniłoby to ich przetwarzanie i w przypadku, gdy jest to technicznie wykonalne i ponadto opłacalne ekonomicznie.
●Podobne przepisy zawarte są w wydanym na podstawie s.u.o. rozporządzeniu ministra gospodarki i pracy z 4 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z olejami odpadowymi (Dz.U. nr 192, poz. 1968), które nadal obowiązuje na podstawie przepisu przejściowego art. 250 ust. 1 n.u.o. do czasu wydania i wejścia w życie nowego rozporządzenia na podstawie art. 33 ust. 2 n.u.o., ale maksymalnie do 23 stycznia 2015 r. Należy jednak zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu tym nie ma wyłączeń ze stosowania jego przepisów ze względów technicznych czy ekonomicznych, jak to ma miejsce w art. 90 n.u.o.
1. Oleje odpadowe powinny być przetwarzane zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami oraz wymaganiami ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w tym bez niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w szczególności przyrodniczym lub kulturowym.
2. Oleje odpadowe powinny być w pierwszej kolejności poddawane regeneracji.
3. Jeżeli regeneracja olejów odpadowych jest niemożliwa ze względu na stopień ich zanieczyszczenia, oleje te powinny być poddawane innym procesom odzysku.
4. Jeżeli regeneracja lub inne procesy odzysku olejów odpadowych są niemożliwe, dopuszcza się ich unieszkodliwianie.
5. Przez regenerację, o której mowa w ust. 2-4, rozumie się jakikolwiek proces recyklingu, w którym w wyniku rafinacji olejów odpadowych mogą zostać wyprodukowane oleje bazowe, w szczególności przez usunięcie znajdujących się w olejach odpadowych zanieczyszczeń, produktów reakcji utleniania i dodatków.
6. Szczegółowy sposób postępowania z olejami odpadowymi określają przepisy wydane na podstawie art. 33 ust. 2.
●W n.u.o., podobnie jak dotychczas, określono, że oleje odpadowe powinny być przetwarzane zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, a więc z uwzględnieniem określonej w art. 17 n.u.o. następującej kolejności priorytetów przetwarzania:
- regeneracja (przez co rozumie się jakikolwiek proces recyklingu, w którym w wyniku rafinacji olejów odpadowych mogą zostać wyprodukowane oleje bazowe, w szczególności przez usunięcie znajdujących się w olejach odpadowych zanieczyszczeń, produktów reakcji utleniania i dodatków);
- inne procesy odzysku (jeżeli regeneracja olejów odpadowych jest wykluczona ze względu na stopień ich zanieczyszczenia);
- unieszkodliwianie (jeżeli regeneracja lub inne procesy odzysku olejów odpadowych są niemożliwe).
●Ponadto przetwarzanie olejów odpadowych powinno być zgodne z szeroko rozumianymi wymaganiami ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska, w tym - na co n.u.o. zwraca uwagę - bez niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, zwłaszcza przyrodniczym lub kulturowym.
●Szczegółowy sposób postępowania z olejami odpadowymi określi rozporządzenie wydane na podstawie art. 33 ust. 2 n.u.o., a obecnie określa wyżej wymienione rozporządzenie z 4 sierpnia 2004 r.
Zakazuje się mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami niebezpiecznymi, w tym zawierającymi PCB, w czasie ich zbierania lub magazynowania, jeżeli poziom określonych substancji przekracza dopuszczalne wartości.
●Tak jak według dotychczasowych przepisów, w czasie zbierania lub magazynowania olejów odpadowych nie wolno ich mieszać z innymi odpadami niebezpiecznymi (w tym zawierającymi PCB), ale jedynie wtedy, gdy poziom określonych substancji w olejach odpadowych przekracza dopuszczalne wartości. Naruszenie tego zakazu podlega karze aresztu albo grzywny (art. 182 n.u.o.), jednak brak jest przepisu, w którym dla konkretnych substancji w olejach odpadowych określona byłaby dopuszczalna wartość.
●Należy zwrócić uwagę, że analogiczny zakaz, z obowiązującego rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z 4 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z olejami odpadowymi, brzmi: "Podczas zbierania i magazynowania olejów odpadowych jest niedopuszczalne ich mieszanie z innymi odpadami i substancjami, w tym zwłaszcza z odpadami stałymi, odpadami PCB", co jest dalej idącym obostrzeniem względem przepisu art. 92 n.u.o.
Zakazuje się zrzutu olejów odpadowych do wód, gleby lub ziemi.
●Tak jak dotychczas, nie wolno wprowadzać olejów odpadowych do wód, gleby lub ziemi. W przypadku naruszenia tego zakazu WIOŚ nałoży administracyjną karę pieniężną w wysokości od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 n.u.o.).
Rozdział 3
Odpady medyczne i odpady weterynaryjne
1. Zakazuje się odzysku odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, z wyjątkiem rodzajów odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz właściwym do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, których odzysk jest dopuszczalny, kierując się brakiem zagrożeń stwarzanych przez niektóre odpady medyczne i odpady weterynaryjne oraz możliwościami poddania ich odzyskowi.
●Podobnie jak dotychczas, zakazuje się odzysku odpadów medycznych i weterynaryjnych poza pewnymi wyjątkami, które zostaną określone w rozporządzeniu. Za naruszenie tego zakazu grozi według art. 183 ust. 1 pkt 1 n.u.o. kara aresztu albo grzywny.
●Według definicji z art. 3 ust. 1 pkt 8 i 11 n.u.o.:
- odpady medyczne - to odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny,
- odpady weterynaryjne - to odpady powstające w związku z badaniem, leczeniem zwierząt lub świadczeniem usług weterynaryjnych, a także w związku z prowadzeniem badań naukowych i doświadczeń na zwierzętach.
●Do czasu wydania i wejścia w życie nowego rozporządzenia, ale maksymalnie do 23 stycznia 2015 r., nadal obowiązuje na podstawie przepisu przejściowego art. 250 ust. 1 n.u.o. dotychczasowe rozporządzenie ministra zdrowia z 23 grudnia 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów medycznych i weterynaryjnych, których poddawanie odzyskowi jest zakazane (Dz.U. z 2003 r. nr 8, poz. 103). Przy czym stare rozporządzenie określa odpady zakazane do odzysku (odpady medyczne o kodach: 18 01 02*, 18 01 03*, 18 01 06*, 18 01 08*, 18 01 10*, 18 01 80*, 18 01 82*, odpady weterynaryjne o kodach: 18 02 02*, 18 02 05*, 18 02 07*), a nowe - odwrotnie - określi odpady dopuszczone do odzysku.
1. Posiadacz odpadów medycznych lub odpadów weterynaryjnych unieszkodliwiający te odpady jest obowiązany do prowadzenia procesów unieszkodliwiania oraz do ich monitoringu, z uwzględnieniem właściwości odpadów i charakteru procesu oraz zgodnie z wymaganiami i sposobami prowadzenia unieszkodliwiania odpadów, określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 11.
2. Zakaźne odpady medyczne lub zakaźne odpady weterynaryjne unieszkodliwia się przez termiczne przekształcanie w spalarniach odpadów niebezpiecznych.
3. Zakazuje się unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych we współspalarniach odpadów.
4. Posiadacz odpadów, który unieszkodliwia zakaźne odpady medyczne lub zakaźne odpady weterynaryjne, w sposób określony w ust. 2, na wniosek wytwórcy zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych, potwierdza unieszkodliwienie odpadów przez termiczne przekształcanie, wydając dokument potwierdzający unieszkodliwienie.
5. Posiadacz odpadów wydaje dokument potwierdzający unieszkodliwienie w trzech egzemplarzach, z których jeden jest przekazywany wytwórcy zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych, a drugi wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych.
6. Do przechowywania i udostępniania dokumentu potwierdzającego unieszkodliwienie stosuje się odpowiednio art. 72.
7. Przed wydaniem zezwolenia na przetwarzanie zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych polegającego na unieszkodliwianiu tych odpadów właściwy organ wydający zezwolenie występuje do Głównego Inspektora Sanitarnego o zgodę na dopuszczenie funkcjonowania instalacji lub urządzenia do unieszkodliwiania tych odpadów, przedkładając kopię wniosku wraz z załącznikami. Do zgody stosuje się art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
8. Główny Inspektor Sanitarny w zgodzie na dopuszczenie do funkcjonowania instalacji lub urządzenia do unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych określa:
1) rodzaj i typ (model) instalacji lub urządzenia;
2) dokładne parametry przeprowadzania procesu unieszkodliwiania odpadów dla danego typu instalacji lub urządzenia;
3) wymagania i metody dotyczące okresowej kontroli mikrobiologicznej skuteczności procesu unieszkodliwiania dla danego rodzaju i typu (modelu) instalacji lub urządzenia;
4) wymagania dotyczące pojemników lub worków, w których odpady będą unieszkodliwiane w danym rodzaju i typie (modelu) instalacji lub urządzenia;
5) wymagania dotyczące okresowego przeglądu technicznego danego rodzaju i typu (modelu) instalacji lub urządzenia;
6) masę unieszkodliwianych odpadów w okresie roku.
9. Posiadacz zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie polegającego na unieszkodliwianiu tych odpadów podaje dodatkowo informacje dotyczące:
1) danych technicznych instalacji lub urządzenia, wraz ze wskazaniem rodzaju i typu (modelu) instalacji lub urządzenia, oraz nazwy i adresu lub siedziby producenta;
2) dokładnego opisu procesu unieszkodliwiania z wyszczególnieniem wszystkich jego etapów;
3) wskazania metody okresowej kontroli mikrobiologicznej skuteczności procesu unieszkodliwiania;
4) wymagań dotyczących pojemników lub worków, w których odpady będą unieszkodliwiane w zgłaszanym rodzaju i typie (modelu) instalacji lub urządzenia;
5) masy unieszkodliwianych odpadów w okresie roku.
10. Do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych polegającego na ich unieszkodliwianiu dołącza się:
1) oryginały wyników badań mikrobiologicznych procesu unieszkodliwiania w danej instalacji lub urządzeniu z podaniem dokładnego opisu użytej metody badania lub kopie tych wyników potwierdzone za zgodność z oryginałem;
2) instrukcję obsługi instalacji lub urządzenia uwzględniającą wymagania dotyczące przeglądu technicznego.
11. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wymagania i sposoby unieszkodliwiania odpadów, w tym:
1) dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, nieposiadających właściwości zakaźnych;
2) dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych;
3) warunki prowadzenia procesów unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, nieposiadających właściwości zakaźnych;
4) warunki prowadzenia procesów unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych;
5) sposób i zakres prowadzenia monitoringu procesów, o których mowa w pkt 3 i 4, oraz metodykę i częstotliwość badań odpadów powstałych w wyniku prowadzenia procesów unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych.
12. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 11, minister właściwy do spraw zdrowia kieruje się:
1) potrzebą zapobiegania zagrożeniom stwarzanym przez odpady medyczne i odpady weterynaryjne;
2) potrzebą zapewnienia skuteczności unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych, tak aby odpady te utraciły właściwości zakaźne;
3) koniecznością zapewniania prowadzenia prawidłowego monitoringu procesów unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych;
4) koniecznością pozbawienia właściwości zakaźnych każdej partii zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych.
13. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób wydawania dokumentu potwierdzającego unieszkodliwienie, terminy jego przekazywania oraz wzór tego dokumentu, kierując się potrzebą zapewnienia wiarygodnych dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań w zakresie unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych.
●Unieszkodliwianie to zasadniczy sposób przetwarzania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Jednak proces ten oraz jego monitoring muszą być prowadzone z uwzględnieniem jego charakteru i właściwości odpadów oraz zgodnie z rozporządzeniem, które zostanie wydane na podstawie art. 95 ust. 11 n.u.o. Za naruszenie tego obowiązku grozi według art. 183 ust. 1 pkt 2 n.u.o. kara aresztu albo grzywny.
Do czasu wydania i wejścia w życie nowego rozporządzenia, ale maksymalnie do 23 stycznia 2015 r., nadal obowiązuje na podstawie przepisu przejściowego art. 250 ust. 1 n.u.o. dotychczasowe rozporządzenie ministra zdrowia z 23 grudnia 2002 r. w sprawie określenia dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U. z 2003 r. nr 8, poz. 104 z późn. zm.). Trzeba mieć jednak na uwadze ograniczenie stosowania tego rozporządzenia, gdyż dopuszcza ono unieszkodliwianie wszystkich odpadów medycznych i weterynaryjnych (a więc też zakaźnych) przez:
- termiczne przekształcanie odpadów w instalacjach lub urządzeniach zlokalizowanych na lądzie (D10),
- autoklawowanie (D9),
- dezynfekcję termiczną (D9),
- działanie mikrofalami (D9),
- obróbkę fizyczno-chemiczną inną niż wyżej wymienione (D9).
Tymczasem w art. 95 ust. 2 n.u.o. jest nakaz unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych przez termiczne przekształcanie tylko w spalarniach odpadów niebezpiecznych, a więc nie są dozwolone inne metody ich unieszkodliwiania wymienione w tym rozporządzeniu. Przepis w n.u.o jest więc kontynuacją wprowadzonej 13 października 2005 r. nowelizacji art. 42 s.u.o. w brzmieniu (sprzed zmiany z 12 marca 2010 r.): "1a. Zakazuje się unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych w inny sposób niż spalanie w spalarniach odpadów.". Według stanowiska resortu środowiska z 29 września 2005 r.: "...uprawnienia osób, które uzyskały zezwolenia przed wejściem w życie nowelizacji, podlegają ochronie jako prawa nabyte. Jednak w związku ze zmianą podstawy prawnej jakakolwiek zmiana sposobu lub ilości odpadów unieszkodliwianych na podstawie takiego zezwolenia wymaga wystąpienia o nowe zezwolenie uwzględniające zmieniony stan prawny.".
●Przepisy określają szczególne wymagania dla unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych:
- zakazane jest unieszkodliwianie zakaźnych odpadów we współspalarniach odpadów (za naruszenie tego zakazu grozi według art. 183 ust. 2 n.u.o. kara aresztu albo grzywny),
- zakaźne odpady unieszkodliwia się wyłącznie w spalarniach odpadów niebezpiecznych (za naruszenie tego nakazu grozi według art. 183 ust. 1 pkt 2 n.u.o. kara aresztu albo grzywny),
- prowadzący unieszkodliwianie zakaźnych odpadów na wniosek ich wytwórcy potwierdza ich unieszkodliwienie przez termiczne przekształcanie w spalarni, wydając dokument potwierdzający unieszkodliwienie w trzech egzemplarzach (dla siebie, wytwórcy i WIOŚ właściwego ze względu na miejsce wytwarzania tych odpadów), którego wzór, szczegółowy sposób wydawania oraz terminy jego przekazywania określi rozporządzenie (jest jego projekt) wydane na podstawie art. 95 ust. 13 n.u.o.; dokumenty te będą potwierdzeniem przejścia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami zakaźnymi z ich wytwórcy na prowadzącego ich unieszkodliwianie; zgodnie z art. 72 n.u.o. dokumenty te należy przechowywać przez pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je sporządzono, a także udostępniać je na żądanie organów uprawnionych do przeprowadzania kontroli; jednak przepisy te według wyjaśnień resortu środowiska zaczną obowiązywać dopiero z chwilą wejścia w życie rozporządzenia określającego wzór takiego dokumentu, wówczas też za naruszenie obowiązków związanych z tymi dokumentami grozi według art. 183 ust. 3 n.u.o. kara aresztu albo grzywny.
●Ponadto przy wydawaniu zezwolenia na przetwarzanie zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych (poprzez unieszkodliwianie w spalarni odpadów niebezpiecznych) trzeba uwzględnić, poza ogólnymi wymaganiami, dodatkowe przepisy:
- we wniosku o wydanie zezwolenia trzeba podać dodatkowo informacje dotyczące:
● danych technicznych instalacji lub urządzenia, wraz ze wskazaniem rodzaju i typu (modelu) instalacji lub urządzenia, oraz nazwy i adresu lub siedziby producenta,
● dokładnego opisu procesu unieszkodliwiania z wyszczególnieniem wszystkich jego etapów,
● wskazania metody okresowej kontroli mikrobiologicznej skuteczności procesu unieszkodliwiania,
● wymagań dotyczących pojemników lub worków, w których odpady będą unieszkodliwiane w zgłaszanym rodzaju i typie (modelu) instalacji lub urządzenia,
● masy unieszkodliwianych odpadów w okresie roku;
- do wniosku o wydanie zezwolenia trzeba dołączyć:
● oryginały wyników badań mikrobiologicznych procesu unieszkodliwiania w danej instalacji lub urządzeniu z podaniem dokładnego opisu użytej metody badania lub kopie tych wyników potwierdzone za zgodność z oryginałem (uwaga - spełnienie tego będzie niemożliwe dla nowych instalacji i urządzeń zezwolenia, gdy unieszkodliwianie jeszcze nie jest realizowane, wówczas zasadne jest dostarczenie tych wyników badań w terminie późniejszym określonym w zezwoleniu, gdyż w przeciwnym razie uzyskanie zezwolenia będzie niemożliwe),
● instrukcję obsługi instalacji lub urządzenia uwzględniającą wymagania dotyczące przeglądu technicznego;
- organ wydający zezwolenie, przed jego wydaniem, występuje do głównego inspektora sanitarnego o zgodę na dopuszczenie funkcjonowania instalacji lub urządzenia do unieszkodliwiania tych odpadów, przedkładając kopię wniosku wraz z załącznikami;
- główny inspektor sanitarny powinien wydać postanowienie w sprawie zgody do dwóch tygodni (art. 106 k.p.a.), podając dane szczegółowo określone w art. 95 ust. 8 n.u.o.
Rozdział 4
Komunalne osady ściekowe
1. Odzysk polegający na stosowaniu komunalnych osadów ściekowych:
1) w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz,
2) do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu,
3) do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz,
4) do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne,
5) przy dostosowaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
- odbywa się z zachowaniem warunków określonych w ust. 2-13.
2. Komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane do stosowania władającemu powierzchnią ziemi wyłącznie przez wytwórcę tych osadów.
3. Odpowiedzialność za prawidłowe stosowanie komunalnych osadów ściekowych w celach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, spoczywa na wytwórcy tych osadów.
4. Stosowanie komunalnych osadów ściekowych jest możliwe, jeżeli są one ustabilizowane oraz przygotowane odpowiednio do celu i sposobu ich stosowania, w szczególności przez poddanie ich obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża podatność komunalnych osadów ściekowych na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi.
5. Zakazuje się nawadniania komunalnych osadów ściekowych poddanych uprzednio procesowi osuszania.
6. Przed stosowaniem komunalne osady ściekowe oraz grunty, na których osady te mają być stosowane, poddaje się badaniom, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 13, przez wytwórcę komunalnych osadów ściekowych.
7. Wytwórca komunalnych osadów ściekowych jest obowiązany do przekazywania, wraz z tymi osadami, władającemu powierzchnią ziemi, na której komunalne osady ściekowe mają być stosowane, informacji o dawkach tego osadu, które mogą być stosowane na poszczególnych gruntach, oraz wyników badań, o których mowa w ust. 6.
8. Wytwórca komunalnych osadów ściekowych stosowanych w celach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, powiadamia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zamiarze przekazania tych osadów władającemu powierzchnią ziemi, na której te osady mają być stosowane, na co najmniej 7 dni przed przekazaniem.
9. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 8, jest dokonywane w formie pisemnej i zawiera informacje wskazujące władającego powierzchnią ziemi oraz numery ewidencyjne działek, na których komunalne osady ściekowe mają być stosowane.
10. Władający powierzchnią ziemi, na której mają być stosowane komunalne osady ściekowe, jest obowiązany przechowywać wyniki badań, o których mowa w ust. 6, oraz informacje, o których mowa w ust. 7, przez okres 5 lat od dnia zastosowania komunalnych osadów ściekowych.
11. Władający powierzchnią ziemi, na której komunalne osady ściekowe mają być stosowane w celach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub obowiązku wpisu do rejestru.
12. Zakazuje się stosowania komunalnych osadów ściekowych:
1) na obszarach parków narodowych i rezerwatów przyrody;
2) na terenach ochrony pośredniej stref ochronnych ujęć wody, w przypadku ich ustanowienia w akcie prawa miejscowego wydanym na podstawie art. 58 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, 951 i 1513);
3) w pasie gruntu o szerokości 50 m bezpośrednio przylegającego do brzegów jezior i cieków;
4) na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz na terenach czasowo podtopionych i bagiennych;
5) na terenach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem;
6) na gruntach o dużej przepuszczalności, stanowiących w szczególności piaski luźne i słabogliniaste oraz piaski gliniaste lekkie, jeżeli poziom wód gruntowych znajduje się na głębokości mniejszej niż 1,5 m poniżej powierzchni gruntu;
7) na gruntach rolnych o spadku przekraczającym 10%;
8) na obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, w przypadku ich ustanowienia w akcie prawa miejscowego wydanym na podstawie art. 60 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
9) na terenach objętych pozostałymi formami ochrony przyrody niewymienionymi w pkt 1, jeżeli osady ściekowe zostały wytworzone poza tymi terenami;
10) na terenach położonych w odległości mniejszej niż 100 m od ujęcia wody, domu mieszkalnego lub zakładu produkcji żywności;
11) na gruntach, na których rosną rośliny sadownicze i warzywa, z wyjątkiem drzew owocowych;
12) na gruntach przeznaczonych pod uprawę roślin jagodowych i warzyw, których części jadalne bezpośrednio stykają się z ziemią i są spożywane w stanie surowym - w ciągu 18 miesięcy poprzedzających zbiory i w czasie zbiorów;
13) na gruntach wykorzystywanych na pastwiska i łąki;
14) na gruntach wykorzystywanych do upraw pod osłonami.
13. Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych, w tym dawki tych osadów, które można stosować na gruntach, a także zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań komunalnych osadów ściekowych i gruntów, na których osady te mają być stosowane, kierując się zasadami ochrony środowiska oraz ochrony gruntów rolnych.
●Komunalne osady ściekowe powinny być przede wszystkim wykorzystywanie w rolnictwie. Jednak aby zapobiec ich szkodliwemu oddziaływaniu na glebę, roślinność, zwierzęta i ludzi, w art. 96 n.u.o. określono warunki, w większości podobne do poprzednio określonych w art. 43 s.u.o., jakie muszą być spełnione w następujących przypadkach stosowania komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi:
- do uprawy roślin (art. 96 ust. 1 pkt 1-3 n.u.o.):
● w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz,
● przeznaczonych do produkcji kompostu,
● nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz;
- do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne,
- przy dostosowaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z:
● planów gospodarki odpadami,
● planów zagospodarowania przestrzennego,
● decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przy czym według definicji art. 3 ust. 1 pkt 4 i 28 n.u.o. przez komunalne osady ściekowe rozumie się pochodzący z oczyszczalni ścieków osad z komór fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków komunalnych, a przez stosowanie komunalnych osadów ściekowych rozumie się rozprowadzanie komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi lub wprowadzanie ich do gleby.
●Według n.u.o.: "Komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane do stosowania władającemu powierzchnią ziemi wyłącznie przez wytwórcę tych osadów".
Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że przepis ten odbiega od poprzedniego z s.u.o. o treści: "Komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane właścicielowi, dzierżawcy lub innej osobie władającej nieruchomością, na której mają być stosowane, wyłącznie przez wytwórcę tych osadów.".
Przez "władającego powierzchnią ziemi" należy bowiem rozumieć, według definicji z art. 3 pkt 44 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 z późn. zm.), właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Z tego wynika, że obecny przepis w stosunku do poprzedniego ograniczony jest do władających nieruchomością wpisanych w ewidencji gruntów i budynków, a więc nie zawsze będzie dotyczył dzierżawcy, gdyż jego wpis do tej ewidencji jest na wniosek, a nie obligatoryjny. Tak więc
wytwórca komunalnych osadów ściekowych obecnie może przekazać te osady wyłącznie władającym powierzchnią ziemi, którzy są wpisani w ewidencji gruntów i budynków.
●Komunalne osady ściekowe mogą być stosowane tylko wówczas, gdy są:
- ustabilizowane, według katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1206) kwalifikowane są jako odpady o kodzie 19 08 05 "Ustabilizowane komunalne osady ściekowe";
- przygotowane odpowiednio do celu i sposobu ich stosowania.
Przy czym odpowiednie przygotowanie osadów to w szczególności poddanie ich obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża ich podatność na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi.
Pamiętać jednak trzeba, że jeżeli osady były osuszane, to zakazane jest ich nawadnianie.
●Nowe rozporządzenie (jest projekt) określi szczegółowe warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych.
Do czasu jego wydania i wejścia w życie, ale maksymalnie do 23 stycznia 2015 r., nadal obowiązuje na podstawie przepisu przejściowego art. 250 ust. 1 n.u.o. dotychczasowe rozporządzenie ministra środowiska z 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz.U. nr 137, poz. 924). Określa ono m.in. dopuszczalną w osadach zawartość metali ciężkich, bakterii i jaj pasożytów, wymagany odczyn pH gleby, dopuszczalną ilość metali ciężkich w wierzchniej warstwie gruntu, sposób ustalania dopuszczalnych dawek osadów oraz zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań tych osadów i gruntów, gdzie osady te mają być stosowane. Warto mieć na uwadze przepis par. 4 ust. 4 tego rozporządzenia, według którego komunalne osady ściekowe (w postaci płynnej, mazistej lub ziemistej) trzeba mieszać z gruntem niezwłocznie po przetransportowaniu na nieruchomość gruntową, na której mają być one stosowane. Oznacza to, że osadów tych obecnie nie można magazynować w miejscu stosowania. W projekcie nowego rozporządzenia przewidziano przepis doprecyzowujący: "4. Komunalne osady ściekowe w postaciach, o których mowa w ust. 1, miesza się z gruntem po przetransportowaniu na nieruchomość gruntową, na której mają być one stosowane, nie później niż następnego dnia po ich przetransportowaniu.". Tym samym przepis ten będzie dopuszczał magazynowanie osadów do jednego dnia.
●Wytwórca komunalnych osadów ściekowych przed przekazaniem ich do stosowania zobowiązany jest:
- poddać badaniom (zgodnie z ww. rozporządzeniem) osady oraz grunty, gdzie osady te mają być stosowane;
- przekazać te wyniki badań i informacje o dawkach tych osadów możliwych do stosowania na danym gruncie władającemu powierzchnią ziemi, który zobowiązany jest przechowywać je przez okres pięciu lat od dnia zastosowania komunalnych osadów ściekowych na swoim gruncie.
●W przypadku stosowania komunalnych osadów ściekowych do uprawy roślin określono w art. 96 ust. 3, 8, 9 i 11 n.u.o. dodatkowo, że:
- odpowiedzialność za ich prawidłowe stosowanie spoczywa na wytwórcy tych osadów;
- ich wytwórca pisemnie powiadamia WIOŚ o zamiarze przekazania tych osadów władającemu powierzchnią ziemi, na której te osady mają być stosowane, na co najmniej 7 dni przed ich przekazaniem (jest to nowy przepis); w powiadomieniu podaje władającego powierzchnią ziemi oraz numery ewidencyjne działek, gdzie osady te mają być stosowane; za brak powiadomienia grozi kara aresztu albo grzywny (art. 184 ust. 2 n.u.o.);
- władający powierzchnią ziemi, na której osady te mają być stosowane, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub obowiązku wpisu do rejestru; jednak nie jest zwolniony z prowadzenia ewidencji tych odpadów (tak jak było według s.u.o.), ale według art. 71 pkt 3 n.u.o. może ją prowadzić w formie uproszczonej z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów.
●Bezwzględny zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych, podobnie jak dotychczas, dotyczy:
- parków narodowych i rezerwatów przyrody,
- terenów objętych pozostałymi formami ochrony przyrody, jeżeli osady ściekowe zostały wytworzone poza tymi terenami,
- terenów ochrony pośredniej stref ochronnych ujęć wody (ustanowionych w akcie prawa miejscowego),
- pasa gruntu o szerokości 50 m bezpośrednio przylegającego do brzegów jezior i cieków,
- obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych (ustanowionych w akcie prawa miejscowego),
- terenów położonych w odległości mniejszej niż 100 m od ujęcia wody, domu mieszkalnego lub zakładu produkcji żywności,
- obszarów szczególnego zagrożenia powodzią oraz terenów czasowo podtopionych i bagiennych,
- terenów czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem,
- gruntów o dużej przepuszczalności (w szczególności takich jak piaski luźne i słabogliniaste oraz piaski gliniaste lekkie), z poziomem wód gruntowych nie głębiej niż 1,5 m pod poziomem terenu,
- gruntów rolnych o spadku powyżej 10 proc.,
- gruntów z roślinami sadowniczymi i warzywami, z wyjątkiem drzew owocowych,
- gruntów przeznaczonych pod uprawę roślin jagodowych i warzyw, których części jadalne bezpośrednio stykają się z ziemią i są spożywane w stanie surowym - w ciągu 18 miesięcy poprzedzających zbiory i w czasie zbiorów,
- pastwisk i łąk,
- gruntów wykorzystywanych do upraw pod osłonami.
●Stosowanie komunalnych osadów ściekowych zagrożone jest w art. 184-186 n.u.o. karą aresztu albo grzywny dla:
- tego, kto nie będąc wytwórcą osadów, przekazuje je do stosowania władającemu powierzchnią ziemi;
- wytwórcy osadów, który nie powiadamia WIOŚ o zamiarze przekazania osadów do uprawy roślin;
- stosującego osady, które nie są ustabilizowane i odpowiednio przygotowane;
- stosującego osady, który nawadnia osuszone osady;
- stosującego osady wbrew zakazom stosowania na terenach wymienionych w art. 96 ust. 12 n.u.o.;
- wytwórcy osadów, gdy nie poddaje ich badaniom, oraz gruntów, na których osady te mają być stosowane, albo nie przekazuje wraz z osadami informacji o dawkach osadów oraz wyników badań;
- władającego powierzchnią ziemi nieprzechowującego przekazanych mu wyników badań lub informacji o dawkach.
●Warto tu przypomnieć wcześniejsze przepisy n.u.o. dotyczące komunalnych osadów ściekowych:
- obowiązuje zakaz stosowania osadów poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone, z wyjątkiem przypadku, gdy odległość do miejsca stosowania jest mniejsza niż odległość do miejsca stosowania położonego na obszarze tego samego województwa (art. 20 ust. 3, 4 i 5); za przywożenie osadów do innego województwa oraz za stosowanie osadów w innym województwie grozi kara aresztu albo grzywny (art. 172);
- obowiązuje zakaz zbierania osadów poza miejscem wytwarzania (art. 23 ust. 2 pkt 2);
- władający powierzchnią ziemi, na której prowadzony jest odzysk komunalnych osadów ściekowych polegający na ich stosowaniu do upraw:
● jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 1 pkt 3),
● nie podlega wpisowi do rejestru marszałka województwa, który będzie prowadzony w ramach BDO (art. 51 ust. 2 pkt 2),
● prowadzi uproszczoną ewidencję odpadów z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów (art. 71), a więc nie jest już zwolniony całkowicie z prowadzenia ewidencji, tak jak było według s.u.o., z tym że według art. 236 ust. 1 do 31 grudnia 2014 r. do ewidencji odpadów stosuje się przepisy dotychczasowe;
- "kartę ewidencji komunalnych osadów ściekowych" stosowanych w celach wymienionych w art. 96 ust. 1 prowadzi tylko wytwórca tych osadów (art. 70 ust. 1 pkt 1); według art. 236 n.u.o. do końca 2014 r. ewidencję należy prowadzić na dotychczasowych zasadach, a więc w tym przypadku stosować wzór z załącznika nr 2 do rozporządzenia ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów;
- wytwórca komunalnych osadów ściekowych, stosowanych w celach wymienionych w art. 96 ust. 1, w rocznym sprawozdaniu z art. 75 pkt 3, który za rok 2015 i następne powinien do 15 marca wprowadzić do BDO, musi podać informacje o:
● masie osadów wytworzonych oraz dostarczonych do stosowania,
● składzie i właściwościach osadów,
● rodzaju przeprowadzonej obróbki,
● władającym powierzchnią ziemi, na której są stosowane osady, z podaniem imienia i nazwiska lub nazwy podmiotu oraz adresu jego zamieszkania lub siedziby,
● miejscu stosowania osadów,
● celu stosowania osadów;
jednakże według art. 237 należy jeszcze za lata 2012-2014 stosować przepisy dotychczasowe do zbiorczych zestawień danych, a więc w tym przypadku załącznik nr 2 do rozporządzenia ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych o odpadach, który określa wzór formularza do sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych o komunalnych osadach ściekowych.
●BDO będzie zawierać m.in. informacje o ilości i jakości komunalnych osadów ściekowych, ich wytwórcach, miejscach zastosowania i podmiotach władających powierzchnią ziemi, na której te osady zostały zastosowane (art. 79 ust. 2 pkt 6).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu