Kolejna próba przyspieszenia budowy e-administracji

radca prawny w kancelarii Mamiński & Wspólnicy

Maciej M. Bogucki, radca prawny w kancelarii Mamiński & Wspólnicy

Przyjęty przez rząd po koniec maja projekt ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw wpisują się w założenia budowy w Polsce społeczeństwa informacyjnego. W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost liczby użytkowników sieci informatycznych. Według opublikowanych 24 marca 2009 r. danych GUS w 2007 roku 41 proc. gospodarstw domowych w Polsce miało dostęp do internetu, podczas gdy w roku 2004 – jedynie 26 proc. Dynamicznie rosnąca łatwość dostępu do nowoczesnych źródeł komunikacji bez wątpienia przekłada się na konieczność odpowiedniej modyfikacji dotychczasowych form kontaktu organów administracji publicznej z obywatelami.

Wcześniejsze próby budowania rozwiązań w tym zakresie były przyjmowane z dosyć dużymi oporami. Początkowo wiązało się to z dosyć ograniczonym dostępem do nowoczesnych technologii. Przeszkodą mógł być także wymóg uwierzytelniania większości pism, składanych w drodze elektronicznej, za pomocą e-podpisu. Rozwiązanie to, z uwagi na cenę certyfikowanego e-podpisu, nie spotkało się z szerszym zainteresowaniem ze strony obywateli.

Przełomowym momentem zdaje się być uruchomienie w maju 2008 r. elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej. Umożliwia ona elektroniczny kontakt z organami administracji, w tym składanie wniosków (np. w zakresie wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej). Platforma ta jest stale rozbudowywana, czego przykładem jest choćby udostępniona w kwietniu tego roku możliwość przedstawienia e-PIT. Jak pokazują dane Ministerstwa Finansów, z nowej możliwości, pomimo krótkiego czasu, skorzystało ponad 89 tys. podatników. Przyjęte na potrzeby platformy ePUAP rozwiązanie, polegające na zastąpieniu e-podpisu koniecznością zarejestrowania się w systemie, sprawdziło się w praktyce jako znacznie ułatwiające dostępność usług. Co istotne, zaprezentowany sposób identyfikacji, zgodnie z projektem zmiany ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, miałby zostać przyjęty jako obowiązujący przy jednoczesnym pozostawieniu e-podpisu jako alternatywnej możliwości uwierzytelnienia użytkownika.

Analizując proponowane zmiany pod kątem organów administracji, należy zauważyć, iż mają one na celu stworzenie warunków dalszego rozwoju sprawdzonych już w praktyce rozwiązań. Wprowadzają także wiele nowych regulacji, związanych z prowadzeniem postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz podatkowych, toczących się z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej. W szczególności regulują kwestie dotyczące trybu i sposobu wydawania decyzji oznajmianych w formie elektronicznej. Normują także zasady doręczeń dokumentów dostarczanych tą drogą. W ustawie przewidziano także dodatkowe obowiązki związane z funkcjonowaniem organów administracji. Szczególnie ważny wydaje się być obowiązek uzyskiwania przez organy administracji danych, niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy, we własnym zakresie, jeżeli dane znajdują się w stosownych rejestrach elektronicznych. Tym, co może ewentualnie opóźnić wprowadzenie nowych rozwiązań, wydaje się być zakres proponowanych zmian oraz ograniczenia technologiczno-finansowe.