Dziennik Gazeta Prawana logo

ETPC: etykieta „opinii” nie jest tarczą przeciwko odpowiedzialności za słowa

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu (ETPC)
23 lutego, 21:00

Wyrok ETPC z 3 lutego 2026 r. w sprawie Ramishvili przeciwko Gruzji (skarga nr 4100/24) to coś więcej niż kolejna sprawa o ochronę reputacji. To ostrzeżenie przed uproszczonym, a w istocie niebezpiecznym podejściem sądów krajowych, które traktują pojęcie „opinii” jako niemal absolutną ochronę przed odpowiedzialnością na podstawie wolności wypowiedzi w debacie o ważnych kwestiach społecznych.

Sprawa dotyczyła znanego adwokata, obrońcy w głośnych postępowaniach karnych. Podczas transmitowanego na żywo programu telewizyjnego duchowny Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego określił go mianem „informatora” i „prowokatora”, zarzucając mu przekazywanie informacji służbom specjalnym. Były to oskarżenia wyjątkowo ciężkiego kalibru – uderzające bezpośrednio w etykę zawodową i wiarygodność obrońcy. Ramishvili wniósł przeciwko duchownemu powództwo cywilne o ochronę dóbr osobistych, podnosząc, że jego wypowiedzi naruszyły jego reputację zawodową. Sąd Miejski w Tbilisi początkowo przyznał mu rację. Orzeczenie to zostało uchylone przez Sąd Apelacyjny w Tbilisi, który uznał, że sporne wypowiedzi stanowiły osobiste opinie, wnoszące wkład w istotną wówczas debatę publiczną, oraz że Ramishvili – ze względu na swój status osoby publicznej – powinien był je tolerować. Sąd Najwyższy podtrzymał wyrok, wskazując dodatkowo, że adwokat nie wykazał nieprawdziwości twierdzeń duchownego. Ramishvili zwrócił się do ETPC, powołując się na art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Debata publiczna i tolerancja na krytykę

Trybunał nie kwestionował tego, że wypowiedzi padły w kontekście debaty publicznej dotyczącej głośnej sprawy karnej, ani tego, że skarżący – jako osoba publiczna – musiał wykazywać się podwyższoną tolerancją wobec krytyki. Tolerancja na krytykę nie oznacza obowiązku znoszenia bezpodstawnych zarzutów o współpracę z tajnymi służbami.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.