Czy nieodpłatne przekazanie towarów w 2010 roku podlega VAT

O odpowiedź poprosiliśmy Izbę Skarbową w Szczecinie oraz Dominika Szczygła, doradcę podatkowego z kancelarii MSDS.

IZBA SKARBOWA W SZCZECINIE ODPOWIEDZIAŁA DGP

Ustawa z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 195, poz. 1504) nie wprowadziła zmian w przepisach regulujących kwestie nieodpłatnego przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa. Wobec tego w sprawie, o której mowa w pytaniu, zastosowanie znajdą niżej wymienione normy prawne obowiązujące zarówno w 2009, jak i w 2010 roku.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Ustawodawca jednak dla celów VAT zrównał z odpłatną dostawą towarów niektóre nieodpłatne czynności.

Na mocy art. 7 ust. 2 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Z kolei, jak stanowi art. 7 ust. 3 ustawy, przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek.

Natomiast według art. 7 ust. 4 ustawy przez prezenty o małej wartości, o których mowa w ust. 3, rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

1) o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

2) których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa w pkt 1, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Z cytowanych wyżej przepisów (art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy) wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nie tylko nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, ale także nieodpłatne przekazanie wszelkich towarów związanych bezpośrednio z prowadzonym przedsiębiorstwem, niestanowiących jednak próbek, prezentów o małej wartości czy też drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych.

Dokonując analizy treści przywołanych przepisów, należy więc uznać, że nieodpłatne przekazanie zakupionych towarów oraz wyrobów własnych na cele związane z promocją i reklamą traktowane będzie jako związane z prowadzonym przedsiębiorstwem i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych towarów.

Należy przy tym podkreślić, że nie dotyczy to nieodpłatnego przekazania drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek, które to czynności zostały wyłączone z zakresu opodatkowania podatkiem od towarów i usług, z jednoczesnym przyznaniem prawa do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu na mocy art. 86 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT.

Reasumując, czynność nieodpłatnego przekazania towarów oraz wyrobów własnych, w celach związanych z promocją i reklamą, przy zakupie których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w sytuacji gdy nie stanowią one prezentów o małej wartości, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie jednocześnie zauważa, że w ostatnim okresie sądy administracyjne w podobnych sprawach wyrażały odmienny pogląd. Podkreślenia natomiast wymaga fakt, że przedstawione stanowisko znajduje oparcie w licznych indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego, wydanych odpowiednio przez dyrektorów izb skarbowych w: Bydgoszczy, Katowicach, Poznaniu i Warszawie, działających w imieniu ministra finansów, np. z 17 grudnia 2009 r. (nr IPPP1-443-772/09-2/BS), 18 września 2009 r. (nr IPPP1-443-622/09-2/IŻ), z 17 czerwca 2009 r. (nr ITPP1/443-286/09/MNz), z 14 sierpnia 2009 r. (nr ILPP2/443-669/09-4/AD), z 18 maja 2009 r. (nr IPPP3/443-246/09-3/MM).

EKSPERT WYJAŚNIA

Dominik Szczygieł

doradca podatkowy, radca prawny, MSDS Kancelaria Radców Prawnych M. Szczotka D. Szczygieł

@RY1@i02/2009/006/i02.2009.006.086.0015.101.jpg@RY2@

Dominik Szczygieł, doradca podatkowy, radca prawny, MSDS Kancelaria Radców Prawnych M. Szczotka D. Szczygieł

Zarówno przed 1 stycznia 2010 r., jak i po tej dacie polska ustawa o VAT nie w pełni odzwierciedla uregulowania unijne. Skutkiem niewłaściwej implementacji dyrektywy jest postawienie w polskim orzecznictwie sądowym tezy, że wszelkie przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem nie podlegają opodatkowaniu VAT. Oznacza to, że nieodpłatne przekazanie towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem z jednej strony uprawnia podatnika do odliczania naliczonego VAT, z drugiej natomiast strony nie rodzi obowiązku podatkowego. Stan ten miał zostać zmieniony wskutek uchwalenia projektu ustawy opublikowanego na stronach internetowych Ministerstwa Finansów 2 lipca 2009 r. Jednak do chwili obecnej projekt tej ustawy nie wszedł w życie. Stąd też mamy niewygodny stan, w którym praktyka organów podatkowych jest sprzeczna z obecną linią orzeczniczą (np. wyrok NSA z 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08). Zdaniem siedmioosobowego składu NSA nieodpłatne wydanie towarów na cele związane z działalnością przedsiębiorstwa podatnika nie jest opodatkowane VAT. W pojęciu tym mieszczą się przede wszystkim nieodpłatne świadczenia rzeczowe, dokonywane w celach marketingowych, takie jak prezenty (gadżety) dołączane do towarów bądź prezenty dla klientów przekazywane w inny sposób.

Organy podatkowe powołują się na przepisy dyrektywy, twierdząc, że ta interpretacja jest błędna. Osobiście skłaniam się ku poglądom zaprezentowanym przez NSA w powyższym wyroku. Zdaniem sądu pomimo niezgodności prawa krajowego z unijnym nie jest możliwe bezpośrednie stosowanie przepisów dyrektywy z pominięciem przepisów krajowych. Jak bowiem orzekł Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawach Kolpinguis Nijmegen (C-80/86) i Ursula Becker (C-8/81), bezpośrednie stosowanie przepisów dyrektywy nie może być wykorzystywane przez organy państwa do ograniczania praw obywateli wynikających z przepisów krajowych.

Łukasz Zalewski

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)