Co grozi za niewydanie paragonu

Z przepisów ustawy o VAT wprost wynika, iż w przypadku dokonywania sprzedaży na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub rolnika ryczałtowego podatnik VAT jest zobowiązany dokumentować tą sprzedaż za pomocą kasy fiskalnej. W ramach ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej kolejnym obowiązkiem podatnika VAT jest wydawanie paragonu fiskalnego kupującemu dokumentującego fakt dokonania sprzedaży. Taki obowiązek dotyczy każdej sprzedaży na rzecz osoby fizycznej i nie jest uzależniony od innych przesłanek, np. żądania kupującego.

W omawianym stanie faktycznym podatnik prawidłowo zaewidencjonował obrót za pomocą kasy rejestrującej. W konsekwencji nie wystąpiło zaniżenie zobowiązania podatkowego na gruncie ustawy o VAT. Podatnik nie ponosi więc odpowiedzialności wynikającej z ustawy podatkowej w tym zakresie. Kolejnym obowiązkiem podatnika jest jednak także wydanie paragonu z kasy fiskalnej kupującemu. Tego obowiązku podatnik, choć powinien, nie wykonał.

Takie postępowanie podatnika lub pracownika podatnika wypełnia znamiona odpowiedzialności karnej skarbowej. Zgodnie z uregulowaniami kodeksu karnego skarbowego odpowiada sprawca, tj. konkretna osoba fizyczna, która naruszyła przepisy ustawy. W omawianym przypadku odpowiedzialność ponosi pracownik podatnika. Podatnik odpowie jedynie wówczas, gdy wina jest po jego stronie lub gdy nie udokumentuje wiarygodnie, iż to pracownik nie wydał stosownego paragonu z kasy fiskalnej. W przedstawionym stanie faktycznym sprawca jest narażony na karę grzywny w wysokości do 240 stawek dziennych lub w przypadku mniejszej wagi grzywnę określoną jak dla wykroczenia skarbowego. W praktyce podatnik może być ukarany grzywną w wysokości od 138,00 zł (najniższa grzywna dla wykroczenia skarbowego) do nawet 4 435 200,00 zł (maksymalna stawka dzienna za przestępstwo skarbowe przemnożona przez 240 stawek dziennych). W rzeczywistości kara grzywny nakładana na podatników jest zbliżona do minimalnych wartości, choć oczywiście nie można wykluczyć sytuacji, gdy kara nałożona przez organ kontroli skarbowej będzie znaczna.

Art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Art. 62 i in. ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Oprac. Ewa Ciechanowska