Kto, kiedy i jak składa informacje podsumowujące w VAT

Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego obowiązku składania informacji podsumowujących wynika bezpośrednio z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Polska została wówczas zobowiązana do rozpoznawania na gruncie ustaw podatkowych nowego typu transakcji, tzw. transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jednocześnie przez wzgląd na specyficzny sposób opodatkowania VAT przy działaniach tego typu (w kraju odbiorcy towaru) pojawiło się niebezpieczeństwo braku odprowadzania należnego podatku przez podatników czy też nieuczciwych kontrahentów.

Dlatego też powołany został tzw. system VIES (ang. VAT Information Exchange System), który ma gwarantować państwom członkowskim możliwość kontrolowania poprawności rozliczeń podatkowych w sytuacjach dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Podmioty zobowiązane...

VIES to baza danych, która opiera się na wprowadzonych do niej informacjach, a konkretnie tych wynikających ze składanych przez podatników informacji podsumowujących.

W związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2010 r. zmienił się również krąg podmiotów zobowiązanych do składania informacji podsumowujących. Do tej daty obowiązek taki ciążył wyłącznie na podatnikach zawierających transakcje, których przedmiotem były towary. Począwszy od 2010 roku obowiązkiem prowadzenia swoistej ewidencji obciążeni zostali również niektórzy podatnicy świadczący usługi.

Do podmiotów, na których ciąży obowiązek składania informacji podsumowujących, należy zaliczyć:

● podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, dalej: WDT, opodatkowanych z tego tytułu stawką 0-proc.;

● podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, dalej: WNT (dotyczy to zarówno podatników, jak i osób prawnych niebędących podatnikami, które są zarejestrowane dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych);

● podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych rozliczanych w ramach procedury uproszczonej;

● podatników świadczących usługi na rzecz podatników z innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

...i zwolnione

Deklaracji podsumowujących nie muszą składać podatnicy, którzy świadczą usługi:

● związane z nieruchomościami;

● dotyczące transportu osób;

● restauracyjne i cateringowe;

● krótkoterminowego wynajmu środków transportu;

● turystyki.

W takich przypadkach nie występuje wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów nie występuje w przypadku, gdy dotyczy towarów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1 nabywanych przez podatników zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT - jeżeli całkowita wartość WNT na terytorium kraju nie przekroczyła w trakcie roku podatkowego limitu określonego na poziomie 50 000 zł.

Oznacza to, iż jeżeli w danym roku podatkowym podatnik przekroczył kwotę graniczną, wówczas w przyszłym roku podatkowym nie będzie mógł skorzystać z omawianego wyłączenia. Jeżeli natomiast w ciągu poprzedniego roku podatkowego nie przekroczył kwoty granicznej, wówczas w nowym roku podatkowym będzie mógł skorzystać z wyłączenia, jednak tylko do wartości granicznej. Nadwyżka będzie traktowana jak wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów i będzie podlegać opodatkowaniu. Jednocześnie automatyczną konsekwencją przekroczenia kwoty granicznej w danym roku podatkowym będzie brak możliwości wyłączenia z opodatkowania WNT w kolejnym roku podatkowym.

Należy także podkreślić, że jeżeli na podstawie omawianych przepisów podatnik straci możliwość stosowania wyłączenia z wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w danym roku podatkowym, nie oznacza to, że utraci tę możliwość bezpowrotnie. Jeżeli w roku, w którym wyłączenie nie będzie stosowane, wartość WNT nie osiągnie kwoty granicznej, wówczas w kolejnym roku podatkowym podatnik będzie mógł znowu korzystać z wyłączenia (z którego może jednak samodzielnie zrezygnować).

Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o VAT przy ustalaniu wartości kwoty granicznej nie uwzględnia się podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego na terytorium państwa członkowskiego, z którego towary są wysyłane lub transportowane.

To ważne rozstrzygnięcie, ponieważ w większości przypadków gdy po stronie polskiej nie dojdzie do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu w tym państwie, w którym jest dokonywana. Innym wyłączeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o VAT, jest wyłączenie dotyczące nowych środków transportu oraz wyrobów akcyzowych opodatkowanych akcyzą na terytorium kraju.

Na podstawie tego przepisu przy ustalaniu wartości granicznej nie bierze się zatem pod uwagę wartości sprowadzonych przez podatnika nowych środków transportu i wyrobów akcyzowych. Wynika to z faktu, iż zgodnie z ust. 3 wspomnianej ustawy wyłączeń z WNT nie stosuje się w odniesieniu do tych dwóch kategorii nabywanych towarów. Oznacza to, iż w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, których przedmiotem są nowe środki transportu oraz wyroby akcyzowe, wyłączenie nigdy nie może zostać zastosowane. Innymi słowy, bez względu na status nabywcy wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, którego przedmiotem są te towary, zawsze podlegać będzie opodatkowaniu.

Nie znaczy to jednak, iż jednorazowe nabycie nowego środka transportu powoduje trwałą zmianę statusu podatkowego nabywcy. Przeciwnie, osoba taka staje się podatnikiem wyłącznie w odniesieniu do takiego WNT i status podatnika związany z takim nabyciem nie rozciąga się na inne czynności wykonywane przez tę osobę.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o VAT jeżeli kwota graniczna zostanie przekroczona, uznaje się, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów ma miejsce od momentu przekroczenia tej kwoty. Należy przyjąć, że oznacza to, iż WNT ma miejsce w odniesieniu do nabycia towaru, które powoduje przekroczenie kwoty granicznej. Opodatkowaniu podlegać będzie w takim przypadku pełna wartość towaru będącego przedmiotem nabycia, a nie nadwyżka ponad kwotę graniczną.

Podmioty prowadzące działalność gospodarczą, które jednocześnie korzystają ze zwolnienia podmiotowego od VAT, nie mają obowiązku dokonywania zgłoszeń o wewnątrzwspólnotowych nabyciach w formie informacji podsumowujących. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że takie rozwiązanie będzie właściwe także w odniesieniu do podmiotów zwolnionych z VAT, które eksportują towary do innych państw Unii Europejskiej. [Przykład 1]

Co uwzględniamy

Przedmiotem informacji podsumowującej są:

a) do dokonanych dostaw wewnątrzwspólnotowych ma zastosowanie art. 42 ust. 1 ustawy o VAT.

Przepis ten przewiduje, że WDT podlega opodatkowaniu stawką 0-proc., jednak tylko wówczas, jeżeli:

● podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10 ustawy o VAT, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;

● podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy ma w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.

Jednym z najważniejszych problemów praktycznych, przed którym stają podatnicy dokonujący WDT, jest konieczność zebrania dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium kraju, co jest warunkiem zastosowania stawki 0-proc. W związku z tym powstaje wątpliwość, czy przepis ten dotyczy wszystkich przypadków wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dla których, co do zasady, może znaleźć zastosowanie stawka 0-proc., czy też dotyczy tylko tych konkretnych przypadków, w których podatnik spełnił warunki umożliwiające zastosowanie stawki 0-proc.

Zazwyczaj przyjmuje się, że dotyczy to wszystkich przypadków, w których stawka 0-proc. może potencjalnie znaleźć zastosowanie. Tym bardziej że zgodnie z art. 42 ust. 12 i 12a ustawy o VAT w razie braku stosownych dokumentów w ciągu 2 miesięcy podatnik ma obowiązek wykazania obrotu przy zastosowaniu stawki krajowej, przy czym w razie gdy stosowne dokumenty otrzyma w późniejszym okresie, wówczas będzie mógł wykazać dostawę ze stawką 0-proc. poprzez korektę deklaracji podatkowej za okres, w którym dostawa została dokonana. Innymi słowy, indywidualizacja może sprawić, że podatnik składający informację podsumowującą miesięcznie może jeszcze nie dysponować wymaganymi dokumentami, a zatem, de facto, może nie mieć pewności co do możliwości zastosowania stawki 0-proc.

b) wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów są dokonane na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby VAT.

Warto zauważyć, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o VAT, co do zasady, z WDT mamy do czynienia w przypadku, gdy wywóz z kraju w wykonaniu czynności opodatkowanych na terytorium innego państwa członkowskiego jest dokonywany na rzecz:

● podatnika podatku od wartości dodanej zidentyfikowanego na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

● osoby prawnej niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

● podatnika podatku od wartości dodanej lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej, działających w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, niewymienionych w dwóch powyższych punktach, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;

● podmiotu innego niż wymienione w pierwszych dwóch punktach, działającego (zamieszkującego) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.

Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o VAT wewnątrzwpólnotową dostawą towarów jest także wywóz towarów z Polski na terytorium innego państwa członkowskiego w ramach przedsiębiorstwa podatnika.

Warunki wymienione w punktach a i b muszą być spełnione łącznie.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o VAT wprowadza generalną definicję wewnątrzwspólnotowego nabycia jako nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Z kolei art. 11 ust. 1 omawianej ustawy przewiduje, że WNT jest także przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium innego państwa członkowskiego na terytorium Polski.

Dodatkowym warunkiem, który musi być spełniony, aby wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów musiało zostać ujęte w informacji podsumowującej, jest to, aby dostawcą był podatnik podatku od wartości dodanej zidentyfikowany na potrzeby tego podatku.

Należy także zaznaczyć, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy o VAT obowiązek sporządzenia informacji podsumowującej w zakresie dotyczącym wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (ale tylko w zakresie określonym przez art. 9 ust. 1 tej ustawy) spoczywa także na osobach prawnych niebędących podatnikami w rozumieniu art. 15 tego aktu prawnego, zarejestrowanych jako podatnicy VAT UE;

Przepisy art. 135-138 ustawy o VAT odnoszą się do procedury uproszczonej dotyczącej konstrukcji tzw. dostawy trójstronnej, której istotą jest transakcja towarowa, w wyniku której towary przemieszczane są między dwoma państwami członkowskimi, dokonana przez trzech podatników posługujących się numerami podatkowymi wydanymi przez trzy różne państwa członkowskie. Artykuł 136 ust. 1 wspomnianej ustawy dotyczy przypadku, gdy w procedurze uproszczonej drugim w kolejności podmiotem jest podatnik, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, zaś podmiotem trzecim jest podatnik podatku od wartości dodanej z innego państwa członkowskiego. Natomiast art. 136 ust. 2 ustawy o VAT odnosi się do sytuacji, w której podmiotem drugim w procedurze uproszczonej jest podatnik określony w art. 15, ale podmiotem trzecim w kolejności jest nie podatnik podatku od wartości dodanej, ale osoba prawna, która nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej, ale jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie członkowskim, w którym znajduje się towar w momencie zakończenia wysyłki lub transportu.

Ustawodawca w art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wprowadza dodatkowy warunek, jakim jest to, by dostawy w ramach procedury uproszczonej były dokonane na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej.

Regulacja ta wprowadzona została wraz z nowelizacją z 1 stycznia 2010 r. Przewiduje obowiązek ujęcia w informacji podsumowującej usług, ale jedynie w przypadku, gdy spełniony jest cały szereg kryteriów określonych w art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Chodzi tu o sytuację gdy:

a) usługi są świadczone przez podatnika.

Warto podkreślić, że obowiązek wykazania w informacji dotyczy jedynie usług świadczonych przez podatnika, a nie nabywanych przezeń. Import usług nie jest objęty omawianym obowiązkiem;

b) przedmiotem świadczenia są usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT.

Warunek ten oznacza, że podatnik nie ma obowiązku wykazywania w informacji podsumowującej świadczonych przezeń usług, do których zastosowanie ma reguła określania miejsca świadczenia usług wynikająca z art. 28b omawianej ustawy, ale reguły szczególne zawarte w przepisach art. 28d - 28n;

c) usługi są świadczone na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej.

Ten warunek jest oczywisty i nie wymaga omówienia. Warto podkreślić jedynie, że identyczny warunek dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT);

d) usługi są świadczone na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Ustawodawca odnosi się nie do faktycznego miejsca wykonywania usług, ale do fikcji miejsca świadczenia usługi wynikającej z art. 28b ustawy o VAT. Usługa musi być ujęta w informacji podsumowującej, jeżeli miejscem jej świadczenia, ustalanym zgodnie z art. 28b omawianej ustawy, jest miejsce siedziby (ust. 1), stałe miejsce zamieszkania (ust. 1), stałe miejsce prowadzenia działalności (ust. 2), zwykłe miejsce prowadzenia działalności (ust. 3) lub miejsce zwykłego pobytu (ust. 3), położone na terytorium innego państwa członkowskiego. Oznacza to także, że jeżeli miejscem świadczenia ustalonym zgodnie z art. 28b ustawy o VAT jest terytorium państwa trzeciego, wówczas usługa taka nie musi zostać uwzględniona w informacji podsumowującej (dotyczyć to będzie także przypadku, gdy co prawda nabywcą jest podatnik podatku od wartości dodanej z innego państwa członkowskiego, ale miejscem świadczenia będzie terytorium państwa trzeciego - np. dlatego że nabywca ma tam stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego usługa jest świadczona);

e) świadczone usługi nie są zwolnione od podatku od wartości dodanej ani też nie są opodatkowane stawką 0-proc.

Ustawodawca odnosi się do opodatkowania nie podatkiem polskim, ale podatkiem od wartości dodanej - w miejscu świadczenia usługi. Oznacza to, że podatnik powinien ustalić, w jaki sposób świadczona przezeń usługa jest opodatkowana w państwie członkowskim, w którym znajduje się miejsce jej świadczenia. Posiłkowo w tej mierze podatnik może oprzeć się na dyrektywie 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11 grudnia 2006 r.). Dyrektywa ta wprowadza listę czynności zwolnionych (opodatkowanie stawką 0-proc. jest w istocie inną formą standardowego w dyrektywie zwolnienia z prawem do odliczenia podatku naliczonego stosowanego w przypadku eksportu towarów czy WDT). Dyrektywa nie daje jednak odpowiedzi na wszystkie pytania, w szczególności w sytuacjach, w których wprowadza rozwiązania opcjonalne, z których państwa członkowskie mogą, ale nie muszą skorzystać (np. art. 160 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112);

f) zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej z tytułu przedmiotowych usług jest usługobiorca.

Regulacja ta dotyczy więc tych przypadków, w których do rozliczenia podatku zobowiązany jest ich nabywca. Zważywszy, iż rzecz dotyczy absolutnej większości usług, należy przyjąć, że będzie to zasada generalna, dotycząca jeżeli nie wszystkich, to znacznej większości przypadków.

Ustawodawca w art. 100 ust. 10 ustawy o VAT doprecyzowuje, kogo należy uważać za podmiot zobowiązany do zapłaty podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego, na którym ma miejsce świadczenie usług. Podmiotem tym jest "usługobiorca, jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, będący usługodawcą nie posiada na terytorium tego państwa członkowskiego:

● siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności;

● siedziby lub stałego miejsca zamieszkania, posiada natomiast na tym terytorium stałe miejsce prowadzenia działalności, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności lub inne miejsce prowadzenia działalności usługodawcy, jeżeli usługodawca je posiada na tym terytorium, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Jest to bardzo istotne, ponieważ jeśli usługodawca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności (i to stałe miejsce prowadzenia działalności bierze udział w świadczeniu usług), to podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku będzie właśnie on, a nie nabywca usługi.

Niezbędne dane

Zgodnie z art. 100 ust. 8 ustawy o VAT informacja podsumowująca powinna zawierać:

● nazwę lub imię i nazwisko podmiotu składającego informację podsumowującą oraz jego numer identyfikacji podatkowej podany w potwierdzeniu dokonanym przez naczelnika urzędu skarbowego, który zastosował dla transakcji podlegających zgłoszeniu,

● właściwy i ważny numer identyfikacyjny nadany dla transakcji wewnątrzwspólnotowych przez państwo członkowskie właściwe dla podatnika podatku od wartości dodanej lub osoby prawnej niebędącej takim podatnikiem, nabywających towary lub usługi, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej,

● właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nadany przez państwo członkowskie właściwe dla podatnika podatku od wartości dodanej dokonującego dostawy towarów, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej - w przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów od podatników podatku od wartości dodanej, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej,

● łączną wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, łączną wartość wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - w tym również łączną wartość dostawy towarów przy stosowaniu procedury uproszczonej, łączną wartość świadczonych usług - w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów.

Katalog ten ma charakter wyczerpujący. Oznacza to, że podmiot składający informację podsumowującą jest zobowiązany do zawarcia w niej danych, które określa ustawa, i nie ma możliwości rozszerzania wskazanego katalogu na podstawie aktów prawa niższego rzędu (np. w drodze rozporządzenia), nie mówiąc już o dokonaniu takiego rozszerzenia w drodze żądania wystosowanego przez organ podatkowy.

Do jakiego organu przekazać...

Organem podatkowym, któremu podatnik VAT-UE musi przekazywać informacje podsumowujące, jest urząd skarbowy. Stanowi o tym art. 100 ust. 1 ustawy o VAT. Legalną definicję pojęcia "urząd skarbowy" zawiera art. 2 pkt 13 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem chodzi o urząd skarbowy, którym kieruje właściwy dla podatnika naczelnik urzędu skarbowego.

W konsekwencji tej definicji organem podatkowym właściwym w zakresie czynności sprawdzających będzie organ właściwy dla danego podmiotu w zakresie podatku od towarów i usług. Stąd też właściwość powinna być ustalana na podstawie przepisów ustawy o VAT. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy - co do zasady - właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Warto zwrócić uwagę, że w wielu przypadkach podmioty zobowiązane do składania informacji podsumowujących wykonują czynności podlegające opodatkowaniu VAT nie tylko na terenie właściwości jednego naczelnika urzędu skarbowego, ale np. na terenie całego kraju. W takich przypadkach do ustalenia właściwego urzędu skarbowego należy stosować regulacje szczególne. A zatem w sytuacji, w której czynności podlegające opodatkowaniu VAT są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla:

● osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - ze względu na adres siedziby,

● osób fizycznych - ze względu na miejsce zamieszkania.

Zastanawiające jest zatem, co się dzieje, gdy w trakcie roku podatkowego, po powstaniu obowiązku podatkowego, ale przed terminem do złożenia informacji podsumowującej podatnik zmieni miejsce prowadzenia działalności. Zazwyczaj dochodzi wówczas do zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego. Powstaje więc pytanie, do jakiego organu należy w takim przypadku złożyć informację podsumowującą?

W takim przypadku zastosowanie znajdą szczególne regulacje obowiązujące na podstawie aktów wykonawczych wydanych do art. 18 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach rozliczeń VAT oraz podatku akcyzowego za dany okres rozliczeniowy dla podatników, którzy w trakcie okresu rozliczeniowego zmienili miejsce wykonywania czynności, miejsce zamieszkania lub adres siedziby, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy, jest organ podatkowy właściwy dla podatnika z tytułu rozliczeń VAT i podatku akcyzowego w ostatnim dniu tego okresu. Jednocześnie w przypadku informacji podsumowujących mamy do czynienia z poszczególnymi okresami rozliczeniowymi (miesięcznymi albo kwartalnymi), tym samym informację podsumowującą za dany okres składa się do naczelnika tego urzędu skarbowego, który był właściwy w ostatnim dniu tego okresu. [Przykład 2 i 3]

...i w jakim terminie

Od 1 stycznia 2010 r. podatnicy mogą składać informacje podsumowujące za okresy miesięczne albo kwartalne. Co do zasady przewiduje się składanie miesięcznych informacji podsumowujących. Deklaracje należy składać do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania tych transakcji.

Możliwe jest także, po spełnieniu określonych przesłanek, składanie informacji podsumowujących w kwartalnych okresach rozliczeniowych. Tryb ten został uregulowany w przepisach art. 100 ust. 4 i następnych ustawy o VAT. W myśl tych regulacji informacje podsumowujące mogą być składane za okresy kwartalne w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po tym kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji. Niemniej jednak kwartalne deklaracje mogą być składane wyłącznie przez podmioty dokonujące określonych transakcji, o ile:

1) całkowita wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (wliczając w to również transakcje trójstronne) obliczona bez podatku od wartości dodanej nie przekracza w danym kwartale i w żadnym z czterech poprzednich kwartałów kwoty 250 000 zł (w 2011 roku limity te wynosiły 500 000 zł),

Kwota 250 000 zł będąca kwotą graniczną dotyczy łącznie obydwu rodzajów transakcji (czyli WDT i trójstronnych) wymienionych w tym przepisie.

Zgodnie z art. 100 ust. 5 i 6 wspomnianej ustawy w przypadku gdy całkowita wartość przedmiotowych transakcji przekroczyła w danym kwartale 250 000 zł, bez podatku od wartości dodanej, wówczas podatnik składający informacje podsumowujące kwartalnie jest zobowiązany do przejścia na miesięczny okres ich składania.

W takim przypadku informacje podsumowujące za poszczególne miesiące, które upłynęły od rozpoczęcia danego kwartału, są składane w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekroczono kwotę 250 000 zł. Jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w trzecim miesiącu kwartału, składana jest jedna informacja podsumowująca za ten kwartał. Innymi słowy, jeżeli kwota graniczna została przekroczona np. w drugim miesiącu kwartału, wówczas podatnik ma obowiązek złożenia informacji podsumowującej za pierwszy i drugi miesiąc tego kwartału w terminie do 15. dnia trzeciego miesiąca kwartału. Jeżeli kwota ta zostanie przekroczona w ostatnim miesiącu kwartału, podatnik w dalszym ciągu składa za ten kwartał informację obejmującą cały kwartał w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po tym kwartale; [Przykład 4]

2) całkowita wartość wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów obliczona bez podatku nie przekracza w danym kwartale 50 000 zł,

Podobnie jak w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych i dokonywanych

w ramach procedury uproszczonej transakcjach trójstronnych, przepisy art. 100 ust. 5 i 6 ustawy o VAT znajdują zastosowanie w przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku gdy całkowita wartość przedmiotowych transakcji przekroczyła w danym kwartale kwotę 50 000 zł, wówczas podatnik składający informacje podsumowujące kwartalnie jest zobowiązany do przejścia na miesięczny okres ich składania. W takim przypadku informacje podsumowujące za poszczególne miesiące, które upłynęły od rozpoczęcia danego kwartału, są składane w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekroczono kwotę 50 000 zł. Jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w trzecim miesiącu kwartału, składana jest jedna informacja podsumowująca za ten kwartał;

3) podmiot świadczy wyłącznie usługi.

W przypadku usług ustawodawca nie określił żadnej granicy kwotowej. Z tego względu należy przyjąć, iż okres kwartalny do składania informacji podsumowujących przez podatnika świadczącego usługi, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, znajdzie zastosowanie, gdy:

● podatnik ten, spośród wszystkich czynności, które rodzą obowiązek przygotowania informacji podsumowującej - świadczy wyłącznie usługi (bez względu na ich wartość), lub

● podatnik świadczy zarówno usługi, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy, ale wykonuje także czynności określone w art. 100 ust. 1 - 3 - przy czym nie przekracza kwot granicznych określonych dla tych czynności w art. 100 ust. 4.

Oznacza to jednak także i to, że w przypadku gdy podatnik świadczy zarówno usługi podlegające ujęciu w informacji podsumowującej, jak i czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o VAT, i przekroczy wartości graniczne dla tych czynności, wówczas musi składać deklaracje miesięczne - także w odniesieniu do świadczonych usług. [Przykład 5]

Jeżeli jednak podatnik składa informacje podsumowujące za okresy kwartalne, w których całkowita wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (wliczając w to również transakcje trójstronne) obliczona bez podatku od wartości dodanej przekracza w danym kwartale 250 000 zł, całkowita wartość wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów obliczona bez podatku przekracza w danym kwartale 50 000 zł, to ma on obowiązek składania informacji podsumowujących za okresy miesięczne. W takim wypadku informacje podsumowujące za poszczególne miesiące, które upłynęły od rozpoczęcia danego kwartału, są składane w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekroczono odpowiednio kwotę 250 000 zł lub 50 000 zł, z tym że jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w trzecim miesiącu kwartału, składana jest jedna informacja podsumowująca za ten kwartał.

Jeżeli podatnik zamierza powrócić do kwartalnego składania informacji podsumowujących, powinien stosować przepisy, na podstawie których przyznane zostało mu uprawnienie do kwartalnego składania informacji podsumowujących. Okres karencji po przekroczeniu wskazanych przez prawodawcę limitów zależy od transakcji, którego dokonuje podmiot zobowiązany do składania informacji.

Jeżeli przy okazji dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przekroczone zostały limity całkowitej wartości (w tym także transakcji trójstronnych), nie ma możliwości kwartalnego składania informacji podsumowujących przez następne cztery kwartały (o ile w nich również nie przekroczono tego limitu). [Przykłady 6 i 7]

Jeżeli zaś podatnik świadczy wyłącznie usługi zidentyfikowane na potrzeby podatku od towarów i usług w innym niż Rzeczpospolita państwie UE, nie istnieją żadne limity kwotowe. Przepisy nie przewidują także żadnych okresów karencyjnych w odniesieniu do możliwości składania kwartalnych informacji podsumowujących. Oznacza to, że w takim wypadku podatnik może faktycznie na zasadzie dowolności wybrać częstotliwość składania takich informacji.

Warto zwrócić uwagę, że jeśli transakcji było więcej niż rubryk przeznaczonych w deklaracji VAT-UE do wypełnienia, załącza się do niej odpowiednią liczbę załączników. Nie jest jednak możliwe składanie oddzielnych informacji podsumowujących w odniesieniu do poszczególnych rodzajów transakcji (WNT, WDT czy usługi), występujących w danym okresie. A zatem podatnik ma obowiązek złożyć jedną informacje podsumowującą, w której wykazuje wszystkie te transakcje występujące w danym okresie.

Podatnicy bardzo często mają wątpliwości odnośnie prawidłowego rozumienia pojęcia "kwartał". Rodzą się pytania, czy na gruncie VAT za kwartał należy uważać trzy następujące po sobie dowolne miesiące, czy też może muszą to być kolejne trzy następujące po sobie miesiące rozpoczynając liczenie od stycznia, tzn. styczeń-marzec (I kwartał), kwiecień - czerwiec (II kwartał) itp.

Składanie drogą elektroniczną

Podatnicy mogą też składać informacje podsumowujące drogą elektroniczną. Wybór takiej formy ewidencjonowania dokonanych transakcji faktycznie wydłuża termin, w jakim mogą one być składane. Taki skutek występuje niezależnie od tego, czy dany podmiot składa deklaracje w odstępach miesięcznych, czy kwartalnych.

W przypadku miesięcznych informacji podsumowujących podatnik powinien je złożyć w terminie do 25. (a nie 15. dnia, jak przy tradycyjnym sposobie składania) dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji, jakie są ewidencjonowane w informacji.

Kwartalne informacje podsumowujące składa się z kolei do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji, jakie są ewidencjonowane w informacji.

Może się zdarzyć, że podatnik nie ma możliwości złożenia informacji podsumowujących w wersji elektronicznej osobiście i chciałby uczynić to przy pomocy pełnomocnika. Wówczas konieczne będzie poinformowanie urzędu skarbowego o takim zamiarze. Podatnik powinien bowiem złożyć we właściwym urzędzie pełnomocnictwo w sprawie podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnictwo to powinno być złożone na urzędowym wzorze UPL- 1.

Kiedy podatnik będzie chciał zrezygnować z usług pełnomocnika, powinien złożyć w urzędzie dokument poświadczający odwołanie pełnomocnictwa w tym zakresie (wzór OPL- 1). Zarówno pełnomocnictwo, jak i jego odwołanie powinny być złożone do właściwego urzędu skarbowego w formie papierowej, a nie elektronicznej.

Konieczne jest dokonanie transakcji

Jeżeli w okresie objętym informacją podsumowującą nie zaistniały zdarzenia wykazywane następnie w informacji, nie ma potrzeby składania takich pustych czy zerowych dokumentów do urzędu skarbowego. Taka sama sytuacja będzie miała miejsce również w przypadku, gdy we wcześniejszych okresach rozliczeniowych regularnie składane były informacje podsumowujące.

Przepis art. 100 ust. 3 i 4 ustawy o VAT wyraźnie uzależnia konieczność składania informacji (zarówno miesięcznych, jak i kwartalnych) od dokonania transakcji. Z perspektywy systemu VIES w sytuacji, gdy nie dokonano żadnej transakcji, nie ma potrzeby wprowadzania do niego informacji tylko o sporządzeniu dokumentu, niezawierającego jednocześnie żadnych danych.

W praktyce może zdarzyć się, że w danym okresie wystąpiły zdarzenia, które powinny być ujęte w informacji, ale podatnik nie posiada jeszcze dokumentów, które potwierdzają ten stan rzeczy (np. WDT). W takim przypadku wyjątkowo należy złożyć deklarację zerową, aby następnie - już po uzyskaniu odpowiednich dokumentów - złożyć jej korektę. Innym rozwiązaniem jest nieskładnie pustej informacji, a dopiero następnie złożenie informacji za dany okres, w którym wystąpiło to zdarzenie, z jednoczesnym złożeniem tzw. czynnego żalu, który uchroni podatnika od ewentualnej odpowiedzialności karnej skarbowej.

Usługi zwolnione z VAT

Jeżeli podatnik świadczy usługi (eksport usług) zwolnione z VAT czy opodatkowane stawką 0-proc. (zwolnienie z prawem do odliczenia) w kraju, w którym mają one zostać opodatkowane (w kraju siedziby usługobiorcy - zgodnie z art. 28b ustawy o VAT), to podatnik taki nie ma obowiązku wykazywania ich w informacjach podsumowujących. Ale uwaga - nie należy utożsamiać tych sytuacji z przypadkami, w których nie dochodzi do opodatkowania usług na terenie Polski (ale nie są one jednocześnie zwolnione w państwie nabywcy). Z taką bowiem sytuacją mamy do czynienia zasadniczo w przypadku określenia miejsca świadczenia usług w myśl regulacji art. 28b ustawy o VAT (miejsce świadczenia zgodne z miejscem siedziby usługobiorcy). Podatnik ma wówczas obowiązek ujęcia takich danych w informacji podsumowującej. [Przykład 8]

Skutki niezłożenia

Niedopełnienie obowiązku złożenia informacji podsumowującej pociąga za sobą negatywne dla podatnika konsekwencje. Dotyczy to zarówno złożenia deklaracji po terminie wymaganym przez przepisy ustawy o VAT, jak i niedokonania takiej czynności w ogóle.

Zgodnie z art. 80a par. 1 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.; dalej: k.k.s.), kto w informacji podsumowującej podaje nieprawdę lub zataja prawdę - podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych. Z kolei art. 23 par. 3 k.k.s. stanowi, że ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia, czyli 50 zł (w 2012 roku minimalne wynagrodzenie to 1500 zł), ani też przekraczać jej czterystokrotności, czyli 20 000 zł. Tak więc kara za ten czyn może być znaczna.

Zastosowanie omawianej regulacji jest jednak możliwe, gdy sprawca ma świadomość popełnianego czynu. Jednocześnie w sytuacji, w której dana osoba wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi informacji podsumowującej - podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Przepis art. 47 par. 1 k.k.s. przewiduje, że karą za wykroczenia skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo. Może być ona wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej, czyli w 2012 roku od 150 zł do 30 000 zł.

Podatnik, który popełnił wykroczenie skarbowe, ma jednak możliwość uniknięcia odpowiedzialności. Służy temu instytucja czynnego żalu uregulowana w art. 16 k.k.s. Zgodnie z tym przepisem nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu. [Przykład 9]

Zasady korekty

Dane wykazane w informacjach podsumowujących powinny odzwierciedlać stan faktyczny. Oznacza to, że jeśli w informacjach podsumowujących z różnych względów zamieszczono błędne dane, należy dokonać korekty tych informacji. Zgodnie z art. 101 ustawy o VAT w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek błędów w złożonych informacjach podsumowujących podmiot, który je złożył, jest obowiązany złożyć niezwłocznie korektę błędnej informacji podsumowującej. Korektę informacji składa się na formularzu VAT-UEK.

Przykład 1

Bez dodatkowych obowiązków

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą. Zajmuje się handlem odzieżą używaną. Asortyment sklepu sprowadza z Wielkiej Brytanii. Korzysta jednak ze zwolnienia podmiotowego od VAT. W takim wypadku nie ma obowiązku wykazywania w informacjach podsumowujących nabywanych towarów.

Przykład 2

Zmiana siedziby

Podatniczka składa informacje podsumowujące co kwartał. 20 marca 2012 r. zmieniła miejsce prowadzenia działalności, co spowodowało również zmianę właściwości organu podatkowego w zakresie VAT. Jednocześnie w czasie od stycznia do marca dokonała dostaw wspólnotowych opodatkowanych stawką 0-proc. W związku z tym powstał również obowiązek podatkowy. Właściwym organem do złożenia informacji za I kwartał będzie ,nowy naczelnik urzędu skarbowego. W ostatnim dniu okresu rozliczeniowego to on bowiem był organem właściwym do przyjmowania od podatnika informacji podsumowujących.

Przykład 3

Dotychczasowy urząd

Podatniczka zmieniła miejsce prowadzenia działalności 24 kwietnia. Nie złożyła jeszcze informacji podsumowującej za marzec (informacje składa w trybie miesięcznym w wersji elektronicznej). W odniesieniu do minionego okresu rozliczeniowego zmiana miejsca prowadzenia działalności nie łączy się ze zmianą właściwości organu podatkowego. Informację podsumowującą za marzec powinna przesłać do starego naczelnika urzędu. Dopiero począwszy od kolejnej informacji (dotyczącej kwietnia), powinna ona być kierowana do organu podatkowego, który jest właściwy ze względu na nowe miejsce prowadzenia działalności.

Przykład 4

Ustalanie limitu

W I kwartale 2012 r. kwota (bez podatku) transakcji dokonanych przez podatnika w ramach WDT w Niemczech wynosiła 140 000 zł, we Francji odpowiednio 200 000 zł i w Danii 180 000 zł. Dwóch pierwszych dostaw dokonano w I i II miesiącu kwartału, ostatnia dostawa (do Danii) miała miejsce w ostatnim miesiącu kwartału. Nie istnieją tu podstawy do przyjmowania limitów uprawniających do składania informacji podsumowujących w okresach kwartalnych, oddzielnie w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego, na terytorium którego dokonano dostawy. Oznacza to, że uzyskane z tego tytułu kwoty w danym kwartale podlegają zsumowaniu i to ta suma właśnie stanowi o limicie wskazanym przez prawodawcę. W związku z tym należy przyjąć, że w danym kwartale z tytułu WDT podatnik uzyskał (bez podatku) kwotę 520 000 zł. Dlatego też podatnik nie ma możliwości składania za kolejny okres kwartalnych informacji podsumowujących. Ostatnią kwartalną informację podatnik powinien złożyć za ten kwartał, w którym przekroczył limit.

Przykład 5

Obowiązek złożenia deklaracji miesięcznej

W danym kwartale podatnik (w jego pierwszym miesiącu) przekroczył obowiązujący limit w zakresie WDT, który uprawniał go do składania informacji kwartalnych. Jednocześnie w tym samym kwartale świadczył usługi na terenie innego kraju UE. Podatnik ten nie może złożyć miesięcznych informacji w odniesieniu do WDT, a np. w zakresie usług informacji kwartalnych. Podatnik ma obowiązek złożenia informacji miesięcznej, w której wykaże zarówno WDT, jak i świadczone usługi.

Przykład 6

Raz na miesiąc

W II kwartale roku podatnik dokonujący WDT przekroczył limit 250 000 zł. Aby mógł korzystać z kwartalnego składania informacji, musi odczekać cztery pełne kwartały (i w żadnym z tych kwartałów nie może przekroczyć wskazanego limitu) i dopiero za piąty z kolei kwartał może złożyć kwartalną informację podsumowującą. Będzie to więc najwcześniej kwartalna informacja za III kwartał przyszłego roku. Do tego czasu powinien czynić zadość obowiązkom, składając miesięczne deklaracje.

Inaczej byłoby, gdyby podatnik przekroczył limity uprawniające do składania kwartalnych informacji podsumowujących przy nabywaniu towarów w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowych. Wówczas kolejny kwartał - o ile oczywiście nie zostaną przekroczone w jego trakcie odpowiednie limity - może być podsumowany już jedną informacją.

Przykład 7

Powrót do składania co kwartał

W I kwartale podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowych dostaw na kwotę 600 000 zł, oprócz tego nabył towary za 150 000 zł (obie wartości nie zawierają już podatku). W takim przypadku informację podsumowującą podatnik może złożyć najwcześniej za piąty kwartał, licząc po tym, w którym doszło do przekroczenia limitów (czyli II kwartał następnego roku). Zakładając jednak, że w tym czasie nie przekroczy obowiązującego limitu w zakresie WDT (przez wszystkie pięć kwartałów, tzn. II, III, IV, I i II) ani w okresie, za który będzie miał zamiar się rozliczyć (w II kwartale następnego roku) limitu dotyczącego WNT. W innym wypadku moment, w którym podatnik będzie mógł złożyć informację podsumowującą obejmującą cały kwartał, ulegnie odpowiedniemu przesunięciu.

Przykład 8

Zwolnienie z VAT

Pan Jan będący podatnikiem VAT świadczy usługi na rzecz podatników holenderskich. Miejsce świadczenia tych usług - zgodnie z art. 28b ustawy o VAT - zlokalizowane jest na terenie Holandii. W konsekwencji VAT nie wystąpi w Polsce, gdyż powinien być rozliczony w Holandii. Pan Jan powinien jednak w złożonej informacji podsumowującej wykazać taką transakcję, chyba że usługi, które świadczy, są zwolnione z VAT w Holandii.

Przykład 9

Czynny żal

Podatnik świadomie podał w informacji podsumowującej nieprawdziwe dane. Organ podatkowy do tej pory nie wykrył błędu, podatnik dowiedział się jednak, jakie konsekwencje mogą wyniknąć dla niego, gdy wykroczenie wyjdzie na jaw. Postanowił więc skorzystać z instytucji czynnego żalu i poinformował urząd o naruszeniu przepisów. Dzięki temu podatnik nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej skarbowej.

Ważne

Od 1 stycznia 2012 r. zmniejszona została kwota łącznej wartości wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, po przekroczeniu której podatnicy muszą składać informacje podsumowujące za okresy miesięczne (teraz zamiast 500 tys. zł obowiązuje 250 tys. zł)

Ważne

Podatnik składający informację podsumowującą powinien podać jedynie te dane, które wynikają z druków informacji (deklaracja VAT-UE)

Znaczenie słownikowe

Przepisy ustawy o VAT nie zawierają definicji pojęcia "kwartał". W znaczeniu słownikowym kwartał to czwarta część roku. W treści wzorów informacji podsumowujących prawodawca wskazuje na kwartał tego roku, za który składane są informacje. Wynika z tego, że kwartał w tym wypadku to kwartał kalendarzowy, czyli trzy następujące po sobie miesiące licząc od stycznia danego roku podatkowego.

Ważne

Do składania informacji podsumowujących zobowiązane są tylko podmioty zarejestrowane dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych, tzn. mające numer NIP z przedrostkiem PL. Inni podatnicy, choćby faktycznie dokonywali sporadycznych transakcji wewnątrzwspólnotowych, nie będą zobowiązani do składania informacji podsumowujących

 

Ważne

Właściwość miejscową organu w przypadku składania deklaracji VAT-UE (informacji podsumowującej) należy ustalać według stanu z ostatniego dnia danego okresu rozliczeniowego

Warto zapamiętać

● Podmioty zobowiązane do składania informacji, jak i dane, które trzeba tam zawrzeć, określono w sposób enumeratywny w ustawie o VAT.

● Informacje podsumowujące składa się co do zasady za okresy miesięczne, możliwe jest jednak składanie deklaracji kwartalnych.

● Podatnik nie ma obowiązku składania pustych (zerowych) informacji podsumowujących.

● W przypadku usług zwolnionych z VAT w kraju nabywcy nie występuje konieczność ujmowania ich w informacji podsumowującej.

● Podatnik, który nie złożył deklaracji w terminie lub złożył fałszywą informację podsumowującą, ponosi odpowiedzialność karną skarbową.

Ważne

Badając możliwość powrotu do składania kwartalnych deklaracji podsumowujących, należy zwrócić uwagę na przekraczanie limitów wszystkich dokonywanych przez podatnika transakcji ujmowanych w informacji

Ważne

Podatnicy, którzy spełniają określone warunki, mają możliwość składania informacji podsumowujących w odstępach kwartalnych. Nie znaczy to jednak, że jest to ich obowiązek. Skorzystanie z tej możliwości zależy jedynie od podatnika

Wzory informacji

Wzory informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych transakcjach oraz ich korekty zamieszczone są w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych transakcjach. Treść rozporządzenia dostępna jest na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (http://www.mf.gov.pl/ files /podatki/vat i akcyzowy/akty prawne/2009/03 rozp. vat-ue 18.12..pdf).

Ważne

Nie trzeba składać informacji podsumowujących, jeśli w okresie, który obejmuje informacja, nie doszło do żadnych zdarzeń, które należy wykazać w deklaracji VAT-UE

Ważne

Nawet jeśli podatnik naruszył przepisy kodeksu karnego skarbowego i nie złożył informacji podsumowującej czy też wykazał w niej nieprawdziwe dane, to może uniknąć odpowiedzialności, jeśli złoży czynny żal

Interpretacje podatkowe

"(...) podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zobowiązany jest do wykazania wszystkich dokonanych w danym kwartale transakcji w informacji podsumowującej VAT-UE, podając właściwy i ważny numer identyfikacyjny kontrahenta nadany w państwie członkowskim, poprzedzony dwuliterowym kodem tego państwa, a w przypadku jego braku numer podatkowy świadczący o zidentyfikowaniu kontrahenta dla podatku od wartości dodanej nadanym w państwie członkowskim. Powyższe potwierdza stanowisko Ministerstwa Finansów, Departament Podatków Pośrednich zawarte w piśmie znak PP-810-592-a/05/TZ/1350 z 1 sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowy w Gdańsku wskazuje zatem, iż w sytuacji gdy pracownicy Spółki, mimo zachowania należytej staranności nie są w stanie uzyskać numeru NIP-UE dostawcy, w informacji podsumowującej w miejscu, gdzie powinien zostać podany właściwy i ważny numer identyfikacyjny kontrahenta nadany mu w państwie członkowskim, z którego dokonywane jest WNT, podatnik powinien umieścić numer podatkowy dostawcy świadczący o jego zidentyfikowaniu dla podatku od wartości dodanej w danym państwie członkowskim. Złożone informacje podsumowujące powinny natomiast zostać uzupełnione o brakujące dane".

,,(...) W przypadku stwierdzenia błędów w złożonych informacjach podsumowujących podmiot, który złożył informację podsumowującą, jest obowiązany złożyć niezwłocznie korektę błędnej informacji podsumowującej (art. 101 ustawy o VAT). Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że na podstawie tzw. umowy bonusowej spółka otrzymuje od kontrahenta zagranicznego - w przypadku osiągnięcia przez nią w danym okresie rozliczeniowym umówionego progu zakupów (określony obrót jest jedynym czynnikiem zobowiązującym) - fakturę korygującą z wartością ujemną, równą wartości "bonusu" udzielonego za dany kwartał. Przedmiotowa korekta nie dotyczy żadnej konkretnej faktury. Ww. kontrahent jest dla spółki dostawcą strategicznym, w związku z tym wartość faktury korygującej jest kompensowana z innymi zobowiązaniami wobec tego kontrahenta, tj. zobowiązania zostają pomniejszone o wartość faktury korygującej.

Na tym tle wnioskodawca powziął wątpliwość dotyczącą sposobu postępowania w związku z otrzymaniem faktury korygującej wystawionej przez unijnego kontrahenta. Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny, powołane regulacje ustawy o podatku od towarów i usług, w tym przede wszystkim treść art. 29 ust. 4, należy potwierdzić stanowisko spółki, co do uznania faktury korygującej wystawionej przez zagranicznego kontrahenta za dokument potwierdzający udzielenie rabatu przez tego kontrahenta. Wobec powyższego spółka zobowiązana jest do stosownego zmniejszenia podstawy opodatkowania oraz kwot podatku należnego, a w sytuacji dokonania odliczenia podatku naliczonego, również jego kwot zadeklarowanych z tytułu rozpoznania wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów (deklaracja VAT). Taka zmiana winna mieć swoje odzwierciedlenie również w kwotach deklarowanych w złożonych informacjach podsumowujących".

"(...) W informacji podsumowującej z tytułu WNT należy wskazać właściwy i ważny numer kontrahenta nadany w państwie członkowskim, z którego jest dokonywane WNT, oraz kod kraju, z którego jest ono dokonywane. W zaistniałym stanie faktycznym mamy do czynienia z nietransakcyjnym przemieszczeniem towarów z państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju dokonane przez Wnioskodawcę, który wcześniej dokonał importu tych towarów. W takim przypadku dostawcą i nabywcą towarów jest ten sam podmiot.

Jak wskazano we wniosku, Wnioskodawcę reprezentuje w Niemczech przedstawiciel fiskalny, zarejestrowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Wobec tego, mając na uwadze specyfikę przedmiotowej transakcji, w informacji podsumowującej jako numer kontrahenta należy wykazać numer przedstawiciela podatkowego, który posiada ważny numer nadany w państwie członkowskim, z którego dokonywane jest nietransakcyjne przemieszczenie towarów".

Interpretacje podatkowe

,,(...) W związku z tym, iż usługi, o których mowa we wniosku, świadczone są na rzecz przewoźników będących podatnikami podatku od wartości dodanej, miejscem ich świadczenia i opodatkowania - zgodnie z art. 28b ustawy o VAT - będzie kraj, na terytorium którego znajduje się siedziba lub stałe miejsce prowadzenia działalności tych kontrahentów. Zatem - o ile usługi te korzystają ze zwolnienia od podatku od wartości dodanej w państwie członkowskim, w którym znajduje się miejsce ich świadczenia, na co wskazuje treść art. 148 lit. g) dyrektywy 2006/112/WE i świadczone są na rzecz przewoźników zajmujących się głównie odpłatnym przewozem na trasach międzynarodowych - spółka nie ma obowiązku wykazywania przedmiotowych usług w informacji podsumowującej".

"(...) W myśl art. 100 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT w informacji podsumowującej wykazywane są m.in. wartości dostaw wewnątrzwspólnotowych, o których mowa w art. 13 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem przez WDT, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2 - 8. Uznanie danej dostawy jako wewnątrzwspólnotowej nie jest zatem uzależnione od posiadania dowodów, o których mowa w art. 42 ustawy o VAT; przepis ten bowiem określa warunki umożliwiające zastosowanie stawki 0-proc. w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych, nie wprowadza natomiast definicji samej dostawy. Brak dokumentów, o których mowa w art. 42 ustawy o VAT, nie decyduje o możliwości nieuwzględnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej w informacji podsumowującej. Obrót wynikający z takich dostaw należy wykazać w deklaracji VAT-7 i w informacji podsumowującej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Otrzymanie dowodów WDT przez podatnika w terminie późniejszym niż przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres upoważnia podatnika do dokonania korekty złożonej deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowującej, o której mowa w art. 100 ust. 1, w której wykazał dostawę towarów (art. 42 ust. 13 ustawy o VAT)".

Niezbędny bezpieczny podpis

Informacje podsumowujące w formie elektronicznej mogą składać wyłącznie podatnicy, którzy posiadają bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Podatnik zainteresowany taką formą dostarczania informacji podsumowujących organowi podatkowemu nie jest zobowiązany do wcześniejszego poinformowania tego organu o takim zamiarze. Interaktywne wzory informacji podsumowujących dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów: www.mf.gov.pl.

Ważne

Jeżeli podatnik z jakichkolwiek przyczyn dokonał korekty deklaracji VAT-7 i jednocześnie wiązało się to ze zmianą wartości transakcji, które podatnik ujął również w informacji podsumowującej, musi skorygować także tę informację

Uwaga!

Informacje podsumowujące należy składać na tym samym druku (VAT-UE) w odniesieniu do wszystkich rodzajów transakcji, jakie ta informacja obejmuje

Katarzyna Czajkowska-Matosiuk

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 21 grudnia 2009 r. w sprawie informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych transakcjach (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 222, poz. 1761).