Wkrótce zmienią się przepisy dotyczące faktur

@RY1@i02/2013/204/i02.2013.204.071001000.803.jpg@RY2@

Od 1 stycznia 2014 r. dodane zostaną przepisy art. 106-106q ustawy o VAT. Jednocześnie uchylony zostanie art. 106 ustawy oraz wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze. Spowoduje to, że od początku przyszłego roku ustawa o VAT będzie zawierać nie tylko ogólne przepisy dotyczące faktur, ale również przepisy określające szczegółowe zasady ich wystawiania. Określone przepisami ustawy o VAT zasady wystawiania faktur w niewielkim tylko zakresie będą uzupełnione przepisami wykonawczymi (tj. przepisami rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur; projekt tego rozporządzenia został przez Ministerstwo Finansów opublikowany 27 września 2013 r.).

Nowe przepisy to w dużej części powtórzenie obecnie obowiązujących regulacji rozporządzenia o fakturach (w części dotyczącej zasad wystawiania faktur) oraz rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych. Część nowych przepisów będzie jednak zupełnie inna od obecnych.

Kto jest zobowiązany

Do końca 2012 r. faktury mogli wystawiać wyłącznie podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni (zob. par. 4 ust. 1 rozporządzenia o fakturach w brzmieniu obowiązującym do końca 2012 r.). Od 1 stycznia 2013 r. faktury mogą wystawiać również podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT zwolnieni (zob. par. 4 ust. 2 rozporządzenia o fakturach). Z kolei od 1 stycznia 2014 r. faktury będą dokumentami wystawianymi przez wszystkich podatników, w tym podatników niezarejestrowanych jako podatnicy VAT.

Oznacza to, że od 1 stycznia 2014 r. wszyscy podatnicy (podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu VAT) będą wystawiać faktury (zob. art. 106b ust. 1 ustawy o VAT). Dotyczyć to będzie również podatników korzystających ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT (zwolnienie to obejmuje podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł, oraz - w przypadku podatników rozpoczynających w trakcie roku wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu - podatników, u których przewidywana wartość sprzedaży nie przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym tej kwoty), oraz wykonujących wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo od podatku. Wskazać jednak należy, że podatnicy tacy wystawiać będą faktury o węższym zakresie danych (na poziomie obecnie obowiązującym w zakresie rachunków; więcej na ten temat - zob. pkt 5. Treść faktur). [przykład 1]

Dokumentowane czynności

Podobnie jak obecnie, również od 1 stycznia 2014 r. nie każda sprzedaż będzie musiała być dokumentowana fakturą. Przypadków, w których nie trzeba będzie wystawiać faktury, będzie jednak od nowego roku więcej.

Obecnie fakturami nie musi być dokumentowana sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które nie zażądały wystawienia faktury (zob. art. 106 ust. 4 ustawy o VAT) (wyjątek dotyczy sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu, które w każdym przypadku muszą być potwierdzone fakturami - zob. art. 106 ust. 5 ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2014 r. fakturami nie będzie musiała być bezwzględnie dokumentowana sprzedaż na rzecz:

1) nabywców innych niż podatnicy (chodzi przy tym zarówno o podatników polskich, jak i podatników zagranicznych) oraz osoby prawne niebędące podatnikami, np. dla niebędących podatnikami osób fizycznych (w uproszczeniu - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) oraz niebędących podatnikami jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej (np. niektórych wspólnot mieszkaniowych czy stowarzyszeń); wynikać to będzie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, który stanowić będzie o obowiązku dokumentowania fakturami sprzedaży dokonywanej przez podatnika na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem; [przykład 2]

2) sprzedaży zwolnionej od podatku (zob. art. 106b ust. 2 ustawy o VAT). [przykład 3]

Wyłączenie obowiązku wystawiania faktur nie będzie jednak miało charakteru bezwzględnego. W obu wskazanych przypadkach wystawianie faktur będzie jednak konieczne, jeżeli nabywca towaru lub usługi zażąda wystawienia faktury w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty (zob. art. 106b ust. 3 ustawy o VAT). [przykład 4]

Dodanie powyższego przepisu wyłączy wątpliwości co do tego, jak długo podatnicy mają obowiązek wystawić fakturę na żądanie nabywcy, któremu wystawiono paragon, a który po jakimś czasie zwraca się o wystawienie faktury. Obecnie można się w tej kwestii spotkać z dwoma stanowiskami. Zgodnie z pierwszym obowiązek taki istnieje przez okres, przez jaki można żądać wystawienia rachunku, czyli przez 3 miesiące, licząc od dnia dokonania sprzedaży, tj. wydania towaru lub wykonania usługi (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 5 maja 2009 r., nr IBPP1/443-187/09/EA czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 4 grudnia 2009 r., nr ITPP1/443-860/09/MN). Z kolei zgodnie z drugim ze stanowisk obowiązek taki istnieje tylko przez 7 dni, licząc od dnia dokonania sprzedaży (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 22 października 2008 r., nr IPPP1-443-1616/08-4/RK czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 25 kwietnia 2012 r., nr IPTPP4/443-92/12-2/BM). Od 1 stycznia 2014 r. nie będzie już wątpliwości, że obowiązek wystawienia faktury przez sprzedawcę istnieje w takiej sytuacji przez 3 miesiące, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę (bądź - w przypadku faktur zaliczkowych - od końca miesiąca, w którym otrzymano całość lub część zapłaty). [przykład 5]

Na gruncie nowych przepisów utrzymany zostanie obowiązek wystawiania faktur dokumentujących otrzymanie przez podatnika całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, czyli faktur zaliczkowych. Obowiązek wystawiania tych faktur nie będzie jednak dotyczył wszystkich czynności. Z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wynikać będzie, że faktur tych nie będzie się wystawiać, jeżeli zapłata dotyczy:

1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (podobnie rzecz się ma obecnie),

2) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT, a więc:

a) dostawy energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,

b) świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych,

c) świadczenia usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy o VAT (czyli usług związanych z uzdatnianiem i dostarczaniem wody, usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, usług związanych z odpadami, usług zamiatania śmieci i usuwania śniegu oraz pozostałych usług sanitarnych),

d) świadczenia usług najmu, dzierżawy, leasingu oraz usług o podobnym charakterze,

e) świadczenia usług ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia,

f) świadczenia usług stałej obsługi prawnej i biurowej,

g) świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego.

Wewnętrzne do likwidacji

Od 1 stycznia 2013 r. wystawianie faktur wewnętrznych jest fakultatywne. Z kolei od 1 stycznia 2014 r. ustawodawca pójdzie o krok dalej i faktury wewnętrzne zlikwiduje.

Nowe przepisy nie będą przy tym przewidywać innych dokumentów, które będą musiały być wystawiane w miejsce faktur wewnętrznych. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej z 7 grudnia 2012 r. wynika, że likwidacja faktur wewnętrznych spowoduje, iż kwestia dokumentowania dla celów właściwego rozliczenia VAT zdarzeń objętych dotychczas obowiązkiem wystawiania faktur wewnętrznych pozostawiona zostanie całkowicie w sferze decyzji podatnika.

Stanowisko to budzi wątpliwości. Należy bowiem zauważyć, że obecnie obowiązujący art. 106 ust. 7 ustawy o VAT (również po zmianie dokonanej 1 stycznia 2013 r.) wyłącza stosowanie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, a więc przepisu nakazującego dokumentowanie sprzedaży fakturami. Brak podobnego przepisu wśród dodawanych od 1 stycznia 2014 r. art. 106-106q ustawy o VAT prowadzi według mnie do wniosku, że te spośród czynności dokumentowanych obecnie fakturami wewnętrznymi, które stanowią sprzedaż, będą musiały być dokumentowane zwykłymi fakturami.

Dotyczy to podlegających opodatkowaniu nieodpłatnych dostaw towarów i podlegających opodatkowaniu nieodpłatnie świadczonych usług. Czynności takie uważa się bowiem, odpowiednio, za odpłatne dostawy towarów (zob. art. 7 ust. 2 ustawy) oraz odpłatne świadczenie usług (zob. art. 8 ust. 2 ustawy), a więc stanowią one sprzedaż w rozumieniu VAT (zob. art. 2 pkt 22 ustawy o VAT). Teoretycznie oznacza to, że od 1 stycznia 2014 r. czynności takie dokumentowane będą musiały być, co do zasady, zwykłymi fakturami (najprawdopodobniej jednak przyjmie się praktyka, że podlegające opodatkowaniu czynności nieodpłatne nie muszą być dokumentowane fakturami). [przykład 6]

W treści to samo

Treść, jaką powinny zawierać faktury, określać będą od 1 stycznia 2014 r. przepisy art. 106e ustawy o VAT. Przepisy te będą w zasadzie identyczne jak obecnie obowiązujące przepisy par. 5 rozporządzenia o fakturach (zmieni się jedynie nieco numeracja poszczególnych przepisów), a w konsekwencji w zakresie wymaganej treści faktur nic się od nowego roku, co do zasady, nie zmieni.

Jedyną zmianą, która nastąpi, będzie najprawdopodobniej określenie przez ministra finansów węższego zakresu danych wymaganych w przypadku faktur wystawianych przez podatników korzystających ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT oraz wykonujących wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo od podatku. Z opublikowanego pod koniec września 2013 r. projektu rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur wynika, że faktury takie będą musiały zawierać jedynie:

wdatę wystawienia,

wnumer kolejny,

wimiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

wnazwę (rodzaj) towaru lub usługi,

wmiarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,

wcenę jednostkową towaru lub usługi,

wkwotę należności ogółem,

wwskazanie przepisu ustawy o VAT, rozporządzenia wykonawczego, przepisu unijnego lub innej podstawy prawnej, na podstawie której podatnik stosuje zwolnienie od podatku.

Terminy

Największe zmiany w zasadach wystawiania faktur, jakie nastąpią od 1 stycznia 2014 r., dotyczyć będą terminów wystawiania faktur.

Zmieni się przede wszystkim zasada ogólna. Obecnie faktury wystawia się, co do zasady, nie później niż 7. dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (zob. par. 9 ust. 1 rozporządzenia o fakturach). Od 1 stycznia 2014 r. faktury będzie należało wystawiać, co do zasady, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę (zob. art. 106i ust. 1 ustawy o VAT). [przykład 7]

Podobnie będzie w przypadku faktur zaliczkowych. Obecnie faktury takie wystawia się nie później niż 7. dnia od dnia, w którym otrzymano całość lub część należności, w odniesieniu do której zgodnie z ustawą powstaje obowiązek podatkowy (zob. par. 10 ust. 1 rozporządzenia o fakturach). Od 1 stycznia 2014 r. faktury takie będzie należało wystawiać nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy (zob. art. 106i ust. 2 ustawy o VAT). [przykład 8]

Ogólny termin wystawiania faktur nie będzie obowiązywał dla wszystkich czynności. Szczególne terminy wystawiania faktur określać będą od 1 stycznia 2014 r. przepisy art. 106i ust. 3 i 4 ustawy o VAT. Są to:

1) usługi budowlane oraz budowlano-montażowe, dla których termin wystawienia faktury wynosi 30 dni od dnia wykonania usług, [przykład 9]

2) dostaw drukowanych książek, gazet, czasopism i magazynów, dla których termin wystawienia faktury wynosi 60 dni (jeżeli umowa nie przewiduje rozliczenia zwrotów wydawnictw) lub 90 dni (jeżeli umowa przewiduje rozliczenie zwrotów wydawnictw) od dnia wydania (pierwszego wydania) towarów,

3) czynności polegające na drukowaniu książek, gazet, czasopism i magazynów, dla których termin wystawienia faktury wynosi 90 dni od dnia wykonania czynności,

4) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT (patrz tabela), dla których termin wystawienia faktury upływa wraz z upływem terminu płatności. [przykład 10]

Zauważyć przy tym należy, że w przypadku trzech pierwszych z wymienionych czynności istnieje obowiązek wystawiania faktur zaliczkowych. Faktury takie należy wystawiać w terminie określonym w art. 106i ust. 2 ustawy o VAT, a więc nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy.

Inaczej ma się rzecz w przypadku czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT. W przypadku wykonywania takich czynności faktur zaliczkowych się nie wystawia (zob. również pkt 3. Czynności dokumentowane fakturami).

Nowością 2014 roku będzie również określenie terminów faktur w przypadku wystawiania faktur na żądanie nabywców. [przykład 11] Z art. 106i ust. 6 ustawy o VAT wynikać będzie, że faktury w takich przypadkach wystawia się:

1) w standardowym terminie (czyli do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy, wykonania usługi albo otrzymania całości lub części zapłaty) - jeżeli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone do końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty;

2) nie później niż 15. dnia od dnia zgłoszenia żądania - jeżeli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone po upływie miesiąca, o którym mowa w punkcie 1.

Od 1 stycznia 2014 r. wprowadzona również zostanie możliwość wystawiania faktur przed:

1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, lub

2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

Faktur nie będzie można jednak wystawiać dowolnie długo przed tymi zdarzeniami, lecz najwcześniej 30 dni przed nimi (zob. art. 106i ust. 7 ustawy o VAT). [przykład 12]

Ograniczenie powyższe (tj. wyłączenie możliwości wystawiania faktur wcześniej niż 30. dni przed wymienionymi zdarzeniami) nie będzie obowiązywać w każdym przypadku. Niekiedy faktury będzie można wystawiać dowolnie wcześniej. Dotyczyć to będzie faktur dokumentujących czynności rozliczane w okresach rozliczeniowych (dostawy towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT), jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy (zob. art. 19a ust. 8 ustawy o VAT). [przykład 13]

Przepisy przejściowe

Nowe zasady wystawiania faktur będą miały zastosowanie do czynności dokonanych od 1 stycznia 2014 r. Czynności dokonane przed tym dniem będą dokumentowane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów (zob. art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej z 7 grudnia 2012 r.). [przykład 14]

Wyjątek dotyczyć będzie faktur korygujących do faktur wystawionych przed 1 stycznia 2014 r. oraz duplikatów takich faktur korygujących. Z art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 7 grudnia 2012 r. wynika, że takie faktury korygujące i ich duplikaty będą mogły być wystawiane już na nowych zasadach.

WAŻNE

Od 1 stycznia 2014 r. faktury będzie należało wystawiać, co do zasady, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę

Co nowego

Najważniejsze zmiany wchodzące w życie 1 stycznia 2014 r. to:

1) określenie nowych terminów wystawiania faktur,

2) umożliwienie wystawiania faktur wszystkim podatnikom VAT (w tym podatnikom niezarejestrowanym),

3) rozszerzenie katalogu sytuacji, w których wystawianie faktur nie jest bezwzględnie konieczne i określenie terminu żądania wystawienia faktury w takich przypadkach,

4) likwidacja faktur wewnętrznych.

Kto i kiedy

Podatnicy VAT czynni	Podatnicy VAT czynni i zwolnieni	Wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu VAT (nawet niezarejestrowane jako podatnicy VAT)

Ogólny termin

	dnia wydania towaru lub wykonania usługi	końca miesiąca, w którym dokonano dostawy towarów lub wykonano usługę
	7 dni	15 dni

Faktury zaliczkowe od Nowego Roku

Rodzaj czynności	Termin wystawienia faktury	Czy trzeba będzie wystawiać
● usługi budowlane oraz budowlano-montażowe	30 dni od dnia wykonania usług	TAK
● dostawy drukowanych książek, gazet, czasopism i magazynów, jeżeli umowa nie przewiduje rozliczenia zwrotów wydawnictw	60 dni od dnia wydania towarów	TAK
● dostawy drukowanych książek, gazet, czasopism i magazynów, jeżeli umowa przewiduje rozliczenie zwrotów wydawnictw	120 dni od pierwszego dnia wydania towarów	TAK
● czynności polegające na drukowaniu książek, gazet, czasopism i magazynów	90 dni od dnia wykonania czynności	TAK
● dostawy energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego, ● świadczenie usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych, ● świadczenie usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy o VAT, ● świadczenie usług najmu, dzierżawy, leasingu oraz usług o podobnym charakterze, ● świadczenie usług ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, ● świadczenie usług stałej obsługi prawnej i biurowej, ● świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego.	upływ terminu płatności

PRZYKŁAD 1

Zamiast rachunku

Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług krawieckich. W 2013 roku korzysta ona ze zwolnienia podmiotowego i nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT zwolniony. Osoba ta nie może zatem wystawiać faktur. Zamiast nich wystawia - na żądanie nabywców - rachunki. Zmieni się to 1 stycznia 2014 r. Od tego dnia osoba, o której mowa, będzie obowiązana wystawiać - na żądanie nabywców - faktury.

PRZYKŁAD 2

Sprzedaż na rzecz stowarzyszenia

Podatnik sprzedał towar stowarzyszeniu zwykłemu (a więc stowarzyszeniu nieposiadającemu osobowości prawnej), które nie prowadzi działalności gospodarczej, a więc nie jest podatnikiem VAT. Obecnie sprzedaż taka musi zostać udokumentowana fakturą. Od 1 stycznia 2014 r. wystawienie faktury w takiej sytuacji nie będzie bezwzględnie konieczne.

PRZYKŁAD 3

Usługi na zlecenie fundacji

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej czynny podatnik VAT prowadzi między innymi szkołę językową. Na zlecenie fundacji podatnik przeprowadził kilka lekcji języka francuskiego dla pracowników fundacji wyjeżdżających do Afryki. Obecnie świadczenie takiej usługi musi zostać przez podatnika udokumentowane fakturą. Od 1 stycznia 2014 r. wystawienie faktury w takiej sytuacji nie będzie jednak bezwzględnie konieczne.

PRZYKŁAD 4

Żądanie w ciągu 3 miesięcy

Wróćmy do poprzednich przykładów (nr 2 i nr 3). W obu przedstawionych w nich sytuacjach w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. wystawienie faktury nie byłoby bezwzględnie konieczne. Dotyczyłoby to jednak tylko przypadków, w których nabywca (odpowiednio stowarzyszenie i fundacja) nie zażądałby wystawienia faktury. Gdyby nabywca zażądał wystawienia faktury (w ciągu 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty), wystawienie faktury w obu przedstawionych sytuacjach byłoby jednak konieczne.

PRZYKŁAD 5

Po 3 miesiącach - według uznania

Załóżmy, że 10 stycznia 2014 r. osoba fizyczna dokona u podatnika prowadzącego hurtownię materiałów budowlanych zakupu materiałów budowlanych na paragon. Jeżeli osoba ta zwróci się do podatnika o wystawienie faktury przed końcem kwietnia 2014 r., podatnik będzie miał obowiązek wystawić taką fakturę. Po 30 kwietnia 2014 r. podatnik nie będzie miał obowiązku wystawić faktury na żądanie tej osoby (brak obowiązku nie będzie jednak oznaczać zakazu wystawienia takiej faktury; uznać według mnie należy, że po upływie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty, podatnicy będą mogli wystawiać faktury dobrowolnie).

PRZYKŁAD 6

Nieodpłatne przekazanie

Podatnik będący osobą fizyczną darował swojemu bratu komputer, przy którego nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia. Przekazanie to podlegało opodatkowaniu VAT jako nieodpłatna dostawa towarów. Jeżeli przekazanie to nastąpiło:

1) w 2012 roku - musiało zostać udokumentowane fakturą wewnętrzną,

2) w 2013 roku - mogło być udokumentowane fakturą wewnętrzną (mogło jednak być również udokumentowane innym dokumentem, jak również ujęte w ewidencji VAT bez sporządzania żadnego dokumentu).

Wystawienie faktury wewnętrznej nie byłoby zaś możliwe w razie analogicznego przekazania w 2014 roku. Zależnie od przyjętego stanowiska odnośnie do dokumentowania czynności nieodpłatnych w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. przekazanie takie musiałoby zostać udokumentowane zwykłą fakturą (co byłoby o tyle trudne, że nie jest przewidziane wprowadzenie przepisów określających zasady wystawienia takiej faktury) albo innym niż faktura dokumentem, względnie ujęte w ewidencji VAT bez sporządzania żadnego dokumentu.

PRZYKŁAD 7

Więcej niż 7 dni

10 września 2013 r. podatnik wydał sprzedany towar. Oznacza to, że fakturę dokumentującą jego dostawę obowiązany był wystawić najpóźniej 17 września 2013 r. (względnie najpóźniej 30 września, jeżeli zdecydował się wystawić fakturę zbiorczą na podstawie par. 9 ust. 3 rozporządzenia o fakturach). W analogicznej sytuacji mającej miejsce w 2014 roku termin wystawienia faktury upłynąłby dopiero 15 października 2014 r.

PRZYKŁAD 8

Zaliczka na poczet dostawy

5 września 2013 r. podatnik otrzymał zaliczkę na poczet dostawy towaru. Fakturę zaliczkową z tego tytułu podatnik obowiązany był wystawić najpóźniej 12 września 2013 r. W analogicznej sytuacji mającej miejsce w 2014 roku termin wystawienia faktury upłynąłby dopiero 15 października 2014 r.

PRZYKŁAD 9

Usługi budowlane

Załóżmy, że podatnik wykona 25 marca 2014 r. usługę budowlaną. Termin wystawienia faktury dokumentującej tę usługę upłynie, co do zasady, 24 kwietnia 2014 r. Załóżmy jednak, że przed wykonaniem usługi 10 marca 2014 r. podatnik otrzyma zaliczkę na poczet wykonania tej usługi. Zaliczkę tę podatnik obowiązany będzie udokumentować fakturą zaliczkową wystawioną w terminie 15 kwietnia 2014 r. (chyba że najpóźniej w tym dniu wystawi fakturę dokumentującą całą usługę).

PRZYKŁAD 10

Najem lokalu

Podatnik świadczy usługę najmu. Czynsz płatny jest za okresy miesięczne do 10. dnia danego miesiąca. Oznacza to, że termin wystawienia faktury dokumentującej świadczenie usługi najmu w styczniu 2014 r. upłynie 10 stycznia 2014 r. Terminu wystawienia faktury nie przyspieszy ewentualne otrzymanie czynszu najmu za styczeń przed 10 stycznia 2014 r.

PRZYKŁAD 11

Na żądanie

Załóżmy, że 10 lutego 2014 r. podatnik dokona sprzedaży towaru na paragon, a następnie nabywca towaru zgłosi się do podatnika z żądaniem wystawienia faktury. Jeżeli z żądaniem tym nabywca zgłosi się do końca lutego 2014 r., podatnik będzie miał czas na wystawienie faktury do 15 marca 2014 r. Z kolei jeżeli nabywca zgłosi się z żądaniem przykładowo 12 marca 2014 r., podatnik będzie miał czas na wystawienie faktury do 15 kwietnia 2014 r.

PRZYKŁAD 12

Przed wykonaniem usługi

Załóżmy, że 23 lutego 2014 r. podatnik wykona usługę. Fakturę dokumentującą tę usługę podatnik będzie mógł wystawić przed wykonaniem, nie wcześniej jednak niż 24 stycznia 2014 r.

PRZYKŁAD 13

Okresy rozliczeniowe

Podatnik świadczy usługi najmu rozliczane w miesięcznych okresach rozliczeniowych. Od 1 stycznia 2014 r. nie będzie przeszkód, aby podatnik taki wystawił faktury za kilka miesięcy z góry (o ile na fakturach tych podatnik zawrze informację jakiego okresu dotyczą). Decydując się na takie postępowanie podatnik musi jednak pamiętać, że przyspieszy to powstanie obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług najmu (od 1 stycznia 2014 r. obowiązek podatkowy przy świadczeniu usług najmu powstaje bowiem, co do zasady, z chwilą wystawienia faktury - zob. art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b tiret trzecie ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 14

Przed wejściem w życie przepisów

Załóżmy, że podatnik wyda sprzedany towar 28 grudnia 2013 r. Dostawę tego towaru podatnik będzie obowiązany udokumentować fakturą wystawioną najpóźniej 4 stycznia 2013 r., gdyż czynność (dostawa towarów) została dokonana przed 1 stycznia 2014 r.

Jerzy Tramski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 106a-106q ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.

Art. 11 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych usług (Dz.U. z 2013 r. poz. 35 z późn. zm.).