Towarzystwo nie odzyska zapłaconego VAT

Towarzystwo (podmiot mający status organizacji pożytku publicznego, niebędący czynnym podatnikiem VAT) wystąpiło o pomoc finansową na realizację operacji "Odnowa i rozwój wsi", w ramach której dokonało remontu budynku będącego obiektem towarzystwa. W budynku tym znajduje się także muzeum wiejskie, którego zbiory udostępniane są nieodpłatnie miejscowemu społeczeństwu i turystom, a także organizowane są pokazy ginących zawodów i rzemiosł. W muzeum odbywają się też lekcje historii dla dzieci i młodzieży z miejscowych i okolicznych szkół. Towary i usługi nabyte w ramach wspomnianego projektu są udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na rzecz towarzystwa. Pomoc, którą otrzymało towarzystwo, wyniosła 15 proc. kosztów kwalifikowalnych tej operacji. Czy towarzystwo może obniżyć VAT należny o kwotę VAT naliczonego w odniesieniu do realizowanego zadania?

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, co do zasady, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a wspomnianej ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Prawo do tego przysługuje wówczas, gdy odliczenia dokonuje podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych z VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spełniony, ponieważ mienie powstałe w wyniku realizacji projektu nie będzie wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, a poza tym towarzystwo nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W związku z tym towarzystwo nie będzie miało prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione z tytułu realizacji opisanego zadania. Tym samym nie będzie mu przysługiwało z tego tytułu prawo do zwrotu podatku.

Ponadto towarzystwo nie będzie miało też możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 9 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2013 r. poz. 247, z późn. zm.).

Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik powinien spełnić. Wśród nich ustawodawca wymienia m.in. złożenie zgłoszenia rejestracyjnego, pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w par. 8 ust. 3 i 4 wspomnianego rozporządzenia, a w zakresie środków pochodzących z Unii Europejskiej podpisanie umowy o dofinansowanie przed 1 maja 2004 r. Ponieważ towarzystwo nie spełnia wymienionych wyżej warunków, nie będzie miało możliwości ubiegania się o zwrot VAT na podstawie przepisów rozdziału 9 tego rozporządzenia.

Należy zauważyć, iż pojęcie kosztu kwalifikowalnego nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie do możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 19 sierpnia 2013 r., nr IPTPP3/443-64/13-7/KK

Oprac. Ewa Ciechanowska