Uczestnik cash poolingu nie podlega VAT

Spółka zamierza zawrzeć z bankiem, mającym siedzibę w Polsce, umowę systemu zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków. Stronami tej umowy będą podmioty, które wraz ze spółką tworzą grupę kapitałową i są polskimi rezydentami podatkowymi.

System zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków jest usługą należącą do zakresu usług bankowych, polegających na umożliwieniu przez bank grupie kapitałowej bardziej efektywnego, codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i kredytami oraz korzystania przez poszczególne spółki z grupy ze wspólnej płynności finansowej całej grupy kapitałowej. Oznacza to, iż na podstawie umowy bank będzie świadczył na rzecz spółki oraz pozostałych uczestników systemu tzw. usługę cash poolingu.

W związku z uczestnictwem w systemie spółka będzie ponosiła na rzecz banku określone w umowie opłaty. Wystąpiła więc z zapytaniem, czy z tytułu uczestnictwa w przedstawionym systemie spółka będzie podatnikiem podatku od towarów i usług?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Zgodnie z umową bank będzie wykonywał na rzecz uczestników systemu wiele czynności składających się łącznie na jedną usługę w postaci kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową (cash pooling). Wszystkie działania banku podejmowane będą w celu realizacji podstawowej funkcji umowy, jaką jest zarządzanie płynnością finansową spółek z grupy kapitałowej, do której należy spółka.

Cash pooling, będąc usługą finansową oferowaną przez banki, nie doczekał się w Polsce kompleksowego uregulowania prawnego. Powoduje to konieczność zastosowania art. 353¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Przepis ten statuuje zasadę swobody umów, zwaną zasadą swobody kontraktowania. Zgodnie z nią strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym.

Chociaż usługa cash poolingu nie doczekała się kompleksowego uregulowania prawnego, była wielokrotnie przedmiotem opinii wydawanych przez organy statystyczne. W opiniach tych konsekwentnie podnoszono, że w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu usługa świadczona jest przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych, zaś pozostałe podmioty uczestniczące w dokonywanych operacjach finansowych za pośrednictwem podmiotu organizującego przepływy są jedynie odbiorcami usługi. Stanowisko to podzielają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach (por. m.in. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 września 2009 r., nr IPPP1/443-676/09-2/AW; interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 13 września 2011 r., nr IPPP3/443-883/11-5/JF; interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 2 sierpnia 2012 r., nr IPTPP2/443-417/12-2/AW).

Jak z tego wynika, wszystkie czynności wykonywane w ramach umowy w związku z zarządzaniem płynnością finansową będą się składały na kompleksową usługę, świadczoną w całości i wyłącznie przez bank na rzecz poszczególnych uczestników systemu. Zatem w związku z uczestnictwem w systemie spółka nie będzie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

z 8 sierpnia 2013 r., nr IPTPP2/443-567/13-3/AW

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/174/i02.2013.174.07100040a.802.jpg@RY2@

Marcin Bazylczuk radca prawny, doradca podatkowy w kancelarii BWW Law & Tax Firm

Cash pooling jest usługą, która polega na zarządzaniu płynnością finansową w ramach grup rachunków bankowych należących do uczestników grupy cash poolingowej. Usługi tego typu świadczone są przeważnie przez banki. Ich odbiorcą są przede wszystkim podmioty powiązane lub grupy kapitałowe. W ramach tych usług bank jako podmiot organizujący operację przepływów środków pieniężnych wykonuje wiele czynności między rachunkiem bankowym koordynującym a poszczególnymi rachunkami należącymi do uczestników grupy. Usługa polega na codziennym bilansowaniu sald na rachunkach, poprzez przepływ nadwyżek finansowych z rachunków z dodatnim saldem na rachunek koordynujący. Następnie dofinansowaniem na koniec dnia z tych środków rachunków z saldem debetowym. Na początku następnego dnia natomiast dokonywane są transakcje zwrotne przywracające stan kont sprzed operacji. Globalnie uczestnicy grupy cash poolingowej osiągają korzyść, ponieważ oszczędzają na potencjalnych odsetkach, które mogłyby być naliczone na rachunkach debetowych, gdyby uprzednio nie zostały dofinansowane. Usługa ta nie została uregulowana w polskich przepisach. Powstają więc wątpliwości, czy w związku z wykonywanymi na rachunkach bankowych czynnościami uczestnicy grupy nie świadczą usług z tego tytułu. W omawianej interpretacji dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi słusznie uznał, że czynności wykonywane na rachunkach bankowych należących do poszczególnych podmiotów uczestniczących w grupie cash poolingowej są jedynie elementem pomocniczym, koniecznym do świadczenia przez bank usługi cash poolingu. Uczestnicy grupy cash poolingowej nie świadczą więc z tego tytułu żadnych usług. Podmioty te w tym zakresie nie działają więc w charakterze podatników VAT. Prezentowane powyżej stanowisko jest słuszne i wpisuje się w pozytywną linię interpretacyjną.