Muzeum może w całości odliczyć VAT naliczony

Muzeum, będące czynnym podatnikiem VAT, rozliczające się proporcją, organizowało imprezę plenerową finansowaną ze środków własnych oraz dotacji organizatorów. Wstęp na imprezę był bezpłatny. Podczas imprezy świadczone były usługi reklamowe podlegające opodatkowaniu 23-proc. VAT oraz nieodpłatne usługi kulturalne. Muzeum nie miało możliwości przyporządkowania ponoszonych kosztów odrębnie do czynności opodatkowanych oraz niepodlegających opodatkowaniu. Dotyczyło to np. kosztów nagłośnienia, dekoracji, sprzątania, najmu toalet.

Czy może dokonać odliczenia VAT naliczonego od faktur wystawionych za organizację takiej imprezy?

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Zasada ta wyklucza obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych z VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, a także czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy, należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którym wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.

Jeżeli istnieje możliwość przyporządkowania zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. opodatkowanej lub niepodlegającej opodatkowaniu, to podatnikowi, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w części, w jakiej poniesione wydatki służą do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w części, w jakiej poniesione wydatki służą do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Natomiast gdy dany zakup wykorzystywany jest zarówno do działalności opodatkowanej, jak i niepodlegającej opodatkowaniu i nie jest wykorzystywany do działalności zwolnionej, a ponadto nie ma obiektywnej możliwości przyporządkowania dokonywanych zakupów do jednego konkretnego rodzaju prowadzonej działalności, podatnikowi przysługuje prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki.

Skoro więc muzeum świadczyło usługi opodatkowane niekorzystające ze zwolnienia i usługi niepodlegające opodatkowaniu i nie ma możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków do czynności opodatkowanych oraz niepodlegających opodatkowaniu, to przysługuje mu prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących poniesione wydatki w związku z organizacją imprezy plenerowej.

z 19 czerwca 2013 r., nr IPTPP4/443-197/13-4/BM

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/135/i02.2013.135.07100030a.802.jpg@RY2@

Piotr Litwin doradca podatkowy, partner w Enodo Advisors

Problem odliczenia VAT od wydatków powiązanych z różnymi rodzajami sprzedaży budził kontrowersje jeszcze na gruncie ustawy o VAT z 1993 r. O ile bowiem jasne było, że odliczenie proporcjonalne należy stosować do wydatków związanych jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną oraz zwolnioną, o tyle wątpliwości budziło, jak postąpić, gdy nabycie towarów lub usług było powiązane jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi i niepodlegającymi VAT. Na gruncie przepisów ustawy o VAT z 2004 r. zagadnienie to podjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 24 października 2011 r. (sygn. akt I FPS 9/10) i stwierdził, że w przypadku takich zakupów brak jest podstaw prawnych do stosowania odliczenia proporcjonalnego, żaden przepis bowiem tego nie przewiduje. Prowadzi to do wniosku - w moim przekonaniu słusznego - że VAT naliczony przy nabyciu tego rodzaju towarów lub usług może w całości podlegać odliczeniu ze względu na związek (choć tylko częściowy) zakupów z czynnościami opodatkowanymi. Komentowana interpretacja idzie za stanowiskiem NSA i potwierdza prawo do odliczenia całości VAT naliczonego przy zakupach, które przyczyniły się do wykonania czynności opodatkowanych VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Paradoksalnie w tym przypadku podatnik uważał, że ma jedynie częściowe prawo do odliczenia VAT, zatem organ, kierując się wykładnią prawa zastosowaną przez NSA, był zmuszony stwierdzić nieprawidłowość stanowiska podatnika.