Nowa definicja próbki może budzić kontrowersje

Nowelizacja ustawy o VAT, która częściowo wchodzi w życie od 1 kwietnia 2013 r., zaś częściowo od 1 stycznia 2014 r., wprowadzi ważne zmiany w zakresie konsekwencji przekazań o charakterze nieodpłatnym. To kolejna zmiana w tym względzie, która może spowodować wątpliwości podatników w zakresie konsekwencji podejmowanych przez nich działań...

Przede wszystkim ustawa precyzuje warunki, które muszą być spełnione, aby nieodpłatne przekazanie zostało uznane za transakcję wywołującą skutki w VAT. Co do zasady bowiem opodatkowaniu tym podatkiem podlegają czynności (dostawa towarów lub świadczenie usług) dokonywane za wynagrodzeniem. Oznacza to, że opodatkowanie czynności nieodpłatnych powinno być traktowane jako wyjątek od zasady. Warunki opodatkowania czynności nieodpłatnych powinny więc być interpretowane w sposób ścisły.

Co nowego wprowadza nowelizacja?

Od 1 kwietnia 2011 r. ustawodawca wprowadził jednoznaczną zasadę, że opodatkowaniu podlega nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika, jeżeli przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Nowelizacja ustawy o VAT, która wejdzie w życie od 1 kwietnia 2013 r., rozszerza konieczność weryfikacji istnienia prawa do odliczenia naliczonego VAT również w przypadku importu towarów, ich wytworzenia, jak również nabycia, importu lub wytworzenia części składowych przekazywanych towarów. Warto przy tym zaznaczyć, że ustawa o VAT nie definiuje pojęcia "część składowa", przez co może się pojawić wątpliwość odnośnie do znaczenia tego pojęcia. Należy się spodziewać, że organy podatkowe będą interpretowały powyższe pojęcie za pomocą definicji właściwej dla prawa cywilnego.

Kolejna zmiana dotyczy przekazania drukowanych materiałów reklamowych lub informacyjnych...

Aktualnie przekazanie takich materiałów pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT. Od 1 kwietnia 2013 r. podatnik będzie musiał zwrócić uwagę, że w określonych przypadkach takie przekazanie może wywoływać skutki podatkowe w VAT. Przede wszystkim należy zweryfikować, czy przekazanie takiego materiału nie będzie się mieściło w definicji przekazania prezentu małej wartości, o którym mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o VAT. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wyłączenie z opodatkowania przekazań nieodpłatnych dla prezentów małej wartości lub próbek będzie od 1 kwietnia 2013 r. miało zastosowanie, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika. Wprowadzenie powyższej zmiany oznacza, że podatnik będzie musiał weryfikować cel przekazania i jego związek z działalnością gospodarczą również w sytuacji przekazywania próbek oraz prezentów o małej wartości.

Czy zmieni się też definicja próbki?

Tak, ustawodawca postanowił wprowadzić zmiany również w tej definicji. Wskazał, że towar będzie uznany za próbkę dla celów VAT, jeżeli będzie, między innymi, identyfikowalny jako próbka. Powstaje wątpliwość, co w praktyce oznacza to sformułowanie. Czy dany egzemplarz towaru musi być specjalnie oznaczony lub opisany jako próbka, aby wymogom definicji stało się zadość? W mojej ocenie weryfikacja, czy przekazywany towar spełnia definicję próbki, powinna uwzględniać przede wszystkim okoliczności przekazania, a nie tylko sam formalny fakt oznaczenia towaru. W trakcie procesu legislacyjnego ustawodawca rozważał wprowadzenie warunku "oznaczenia" próbki, lecz ostatecznie nie zdecydował się na to rozwiązanie.

Tym problemem zajmował się już chyba Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej...

Definicja próbki była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. w sprawie C-581/08 EMI Group Ltd. Trybunał zwrócił w nim uwagę, że "prawo krajowe nie może ograniczać tego pojęcia w sposób ogólny jedynie do egzemplarzy okazowych mających postać inną niż przeznaczona do sprzedaży lub jedynie do pierwszego z serii jednakowych egzemplarzy okazowych przekazywanych przez podatnika na rzecz tego samego odbiorcy bez uwzględniania charakteru przedstawianego produktu oraz okoliczności gospodarczych właściwych dla każdej czynności przekazania egzemplarzy okazowych". Trybunał wskazał również, że ilość wydawanego towaru nie powinna mieć znaczenia dla możliwości uznania go za próbkę dla celów VAT. W związku z tym ustawodawca zdecydował się na rezygnację z dotychczas istniejącego warunku "niewielkiej ilości towaru" w definicji art. 7 ust. 7 ustawy o VAT.

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100080b.803.jpg@RY2@

@RY1@i02/2013/029/i02.2013.029.07100080b.804.jpg@RY2@

Wojciech Kotowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Rozmawiała Ewa Ciechanowska