Kto rozliczy WNT od kontrahenta spoza Unii

Jedną z czynności podlegających opodatkowaniu VAT jest wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Aby doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, konieczne jest, co do zasady, aby:

1) doszło do nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz (zob. art. 9 ust. 1 ustawy o VAT),

2) stronami transakcji byli podatnicy (zob. art. 9 ust. 2 ustawy o VAT; w uproszczeniu - przedsiębiorcy).

Odnośnie do pierwszego ze wskazanych warunków należy zauważyć, że art. 22 ust. 2 ustawy o VAT stanowi, iż w przypadku gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, przy czym towar ten jest wysyłany lub transportowany, to wysyłka lub transport tego towaru są przyporządkowane tylko jednej dostawie (przy czym jeżeli towar jest wysyłany lub transportowany przez nabywcę, który dokonuje również jego dostawy, przyjmuje się, że wysyłka lub transport są przyporządkowane dostawie dokonanej dla tego nabywcy, chyba że z warunków dostawy wynika, że wysyłkę lub transport towaru należy przyporządkować jego dostawie).

W przedstawionej sytuacji koszty transportu naliczył kontrahent niemiecki, a więc najprawdopodobniej wysyłkę towaru należy przyporządkować do dostawy przez niego dokonywanej (tak też zakładam). Prowadzi to do wniosku, że do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w Polsce dochodzi nie u spółki polskiej, lecz u kontrahenta szwajcarskiego (to bowiem szwajcarski kontrahent nabywa towar, który w wyniku dokonywanej dostawy jest wysyłany na terytorium innego państwa członkowskiego).

Nie oznacza to, że z tytułu przedmiotowego nabycia polska spółka nie powinna rozliczyć VAT. Zważywszy, że - jak zakładam - szwajcarski kontrahent nie posiada na terytorium Polski stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT podatnikiem z tytułu dostawy dokonywanej przez szwajcarskiego kontrahenta jest spółka polska (niezależnie od tego, czy szwajcarski kontrahent zarejestruje się w Polsce w celu rozliczenia WNT). Jest to tzw. dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.

Rozliczenie przez nabywcę podatku w ramach dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, jest bardzo podobne do obowiązującego w przypadku WNT. Różnice polegają tylko na tym, że:

1) nabycie wykazuje się w poz. 31 i 32 deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D (a nie - jak ma się rzecz w przypadku WNT - w poz. 23 i 24 tych deklaracji),

2) nabyć w ramach dostaw towarów, dla których podatnikiem jest nabywca, nie wykazuje się w informacjach podsumowujących VAT-UE (w przeciwieństwie do wykazywanych w tych informacjach WNT).

Zauważyć jednak należy, że nie można w przedstawionej sytuacji wykluczyć, iż z warunków dostawy uzgodnionych między kontrahentem niemieckim i szwajcarskim wynika jednak, że wysyłkę przedmiotowego towaru należy przyporządkować do dostawy dokonywanej przez kontrahenta szwajcarskiego. W takim przypadku przedmiotowe nabycie stanowiłoby jednak dla polskiej spółki WNT.

Byłoby tak, mimo że szwajcarski kontrahent nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE. Wewnątrzwspólnotowymi nabyciami towarów mogą być również nabycia dokonywane od podatników spoza Unii Europejskiej (np. ze Szwajcarii), którzy nie są zarejestrowani w żadnym z państw UE jako podatnicy VAT (zob. przykładowo interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 maja 2013 r., nr IPPP3/443-159/13-2/KT). W takim przypadku spółka obowiązana byłaby wykazać nabycie w poz. 23 i 24 deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D oraz w części D. informacji podsumowującej VAT-UE (z pustym miejscem w polach kod kraju oraz numer identyfikacyjny VAT kontrahenta).

Dodać na zakończenie należy, że niezależnie od scenariusza podatek należny z tytułu nabycia stanowić będzie jednocześnie kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu na zasadach ogólnych (na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. b lub c ustawy o VAT). W celu odliczenia tego podatku nabycie przedmiotowego towaru spółka będzie mogła wykazać w poz. 39 i 40 lub 41 i 42 deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 22 ust. 2 i 3, art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c oraz art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).