Ważne jest miejsce siedziby podatnika

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie Athesia Druck Srl (C-1/08). Dotyczył on opodatkowania VAT pośredniego świadczenia usług reklamowych.

Sprawa rozstrzygnięta przez ETS dotyczyła spółki Athesia Advertising GmbH z siedzibą w Austrii, której przedmiotem działalności było prowadzenie agencji reklamowej. Nabyła ona we własnym imieniu na rzecz klientów austriackich i niemieckich przestrzeń reklamową we włoskich środkach przekazu (gazetach, czasopismach, radiu i telewizji), działając z Austrii, bez stałego zakładu we Włoszech. Athesia Advertising miała jednak włoską spółkę zależną, Athesia Druck z siedzibą w Bressanone (Włochy), którą wyznaczyła jako swojego przedstawiciela podatkowego.

Usługi reklamowe będące przedmiotem sporu przed sądem krajowym zostały zafakturowane wraz z VAT. Faktury zostały wystawione łącznie na spółki Athesia Advertising i Athesia Druck. Athesia Advertising spełniła następnie swoje własne świadczenie na rzecz swoich klientów. Ponieważ podatek został naliczony we Włoszech, Athesia Druck zażądała od włoskich władz podatkowych jego zwrotu na podstawie trzynastej dyrektywy.

Włoski organ podatkowy doręczył Athesia Druck decyzję określającą wysokość VAT z tytułu deklaracji złożonych przez tę spółkę za lata 1993 i 1994 w charakterze przedstawiciela podatkowego Athesia Advertising, ponieważ spółka ta nie zafakturowała usług reklamowych świadczonych na rzecz klientów austriackich i niemieckich.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że z art. 9 ust. 2 lit. e) VI Dyrektywy wynika, że miejscem świadczenia usług reklamowych usługobiorcom mającym siedzibę poza terytorium Wspólnoty lub podatnikom mającym siedzibę we Wspólnocie, ale nie w tym samym kraju co usługodawca, jest miejsce, gdzie usługobiorca ma siedzibę lub stały zakład, na rzecz którego świadczona jest usługa lub, w przypadku braku takiego miejsca, jego miejsce stałego pobytu lub miejsce zamieszkania.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału wskazany przepis należy interpretować w ten sposób, że znajduje on zastosowanie nie tylko do usług reklamowych dostarczanych bezpośrednio i fakturowanych przez usługodawcę podatnikowi będącemu reklamodawcą, ale także do usług świadczonych pośrednio na rzecz reklamodawcy i fakturowanych osobie trzeciej, która z kolei fakturuje je reklamodawcy. Wynika to stąd, że pośredni charakter usługi, będący konsekwencją faktu, że usługa została świadczona i zafakturowana przez pierwszego usługodawcę przedsiębiorstwu, któremu złożono zamówienie na wykonanie usług reklamowych, zanim zostały one zafakturowane przez to przedsiębiorstwo reklamodawcy, nie stanowi przeszkody dla zastosowania art. 9 ust. 2 lit. e) VI Dyrektywy.

W wypadku pośredniego świadczenia usług, takiego, jakiego dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, gdy wchodzi w rachubę pierwszy usługodawca, pośredni usługobiorca oraz reklamodawca, który jest usługobiorcą pośredniego usługobiorcy, dokonana przez pierwszego usługodawcę czynność świadczenia usług na rzecz pośredniego usługobiorcy powinna być oceniana odrębnie dla potrzeb określenia miejsca opodatkowania tej czynności.

doradca podatkowy, Baker & McKenzie

Wyrok ETS potwierdza, że zasada opodatkowania w miejscu siedziby podatnika - usługobiorcy dotyczy również przypadków, gdy usługa reklamowa świadczona jest przy pomocy podwykonawców. Oznacza to więc, że zasadę tę stosuje zarówno podmiot świadczący faktycznie usługę (obciążający pośrednika), jak i pośrednik (obciążający klienta finalnego). Pewne konkluzje wyroku są z punktu widzenia polskich podatników mniej interesujące, gdyż dotyczą opodatkowania usług reklamowych w miejscu ich faktycznego wykorzystania, natomiast Polska, w odróżnieniu od Włoch, nie skorzystała z takiej, dozwolonej na gruncie dyrektywy VAT opcji. Stosowanie kryterium faktycznego wykorzystania według polskich przepisów możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do usług telekomunikacyjnych i nadawczych radiowych i telekomunikacyjnych.