Jakie terminy zwrotu VAT podatnikom przewiduje ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy, u których kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, mają prawo do zwrotu tej różnicy na rachunek bankowy lub obniżenia o tę kwotę podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.

Terminy zwrotu VAT zostały określone w art. 87 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Generalnie zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Ustawa o VAT przewiduje jednak również dwa inne szczególne terminy zwrotu VAT: przyspieszony 25-dniowy oraz 180-dniowy.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, podatnicy napotykają jednak trudności z wyegzekwowaniem zachowania terminów zwrotu nadwyżki VAT, a także np. z właściwym naliczaniem odsetek od nieterminowego zwrotu.

Wyjaśnijmy, że kolejna część art. 87 ust. 1 ustawy o VAT daje organom podatkowym uprawnienia do wydłużenia terminu na zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jeżeli bowiem zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.

W przypadku gdy organ podatkowy wyda podatnikowi postanowienie o przedłużeniu terminu na zwrot VAT, warto zwrócić uwagę na wyrok WSA w Poznaniu (wyrok z 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Po 935/09). Wynika z niego, że nawet gdy u podatnika jest prowadzona kontrola podatkowa, to przysługuje mu prawo do złożenia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu. Zdaniem sądu kontrola podatkowa nie ogranicza przysługującego podatnikowi prawa.

Kolejne przepisy art. 87 określają przypadki, w których podatnikowi przysługuje zwrot VAT w terminie 180 dni oraz 25 dni. Ten pierwszy ma zastosowanie, gdy podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych na terytorium kraju oraz czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1, a także wraz z deklaracją podatkową złożył umotywowany wniosek, ale nie złożył zabezpieczenia majątkowego.

Z kolei termin 25-dniowy przysługuje tylko tym podatnikom, którzy spełnili warunki ustawowe (m.in. faktury w całości zostały zapłacone) oraz złożyli wniosek o zwrot wraz z deklaracją podatkową. Jak wynika z wyroku NSA z 11 czerwca 2010 r. (sygn. akt I FSK 928/09), jeśli podatnik nie spełni wszystkich kryteriów, to nie będzie mógł otrzymać zwrotu w przyspieszonym terminie. Jak orzekł NSA, w omawianej sprawie organy podatkowe bezspornie ustaliły, że podatnik nie dokonał całości zapłaty należności wynikających z faktur VAT, ponieważ 5 proc. zatrzymywał jako tzw. kaucję wykonawczą. W konsekwencji sąd nie miał wątpliwości, że podatnik nie spełnił warunku niezbędnego do ubiegania się o zwrot VAT w terminie 25 dni wynikający z art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

W kolejnym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I FSK 515/09) zwrócił uwagę, że każde nowe rozliczenie podatnika z urzędem powoduje, że bieg terminu na zwrot VAT zaczyna liczyć się od nowa. Sąd stwierdził, że termin 60-dniowy na zwrot różnicy podatku został przewidziany dla każdego rozliczenia przedłożonego organowi podatkowemu za dany okres, a zatem również w przypadku, gdy podatnik złoży korektę rozliczenia.

Spór w sprawie rozpatrzonej przez NSA dotyczył wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz biegu terminu określonego w tym przepisie. Jak uzasadniał sąd, korekta deklaracji podatkowej, która zmienia pierwotną treść złożonej deklaracji, stanowi nowe rozliczenie. A zatem - uzasadniał sąd - termin 60-dniowy musi biec od złożenia korekty, ponieważ oświadczenie o nowym brzmieniu, nie tylko w zakresie danego rozliczenia, ale również woli otrzymania zwrotu różnicy podatku w wysokości wyższej od wskazanej w uprzednio złożonej deklaracji nie może działać wstecz. NSA zgodził się więc ze stwierdzeniem sądu I instancji, który wskazał, że ustawodawca przewidując termin 60-dniowy na zwrot różnicy podatku od złożenia rozliczenia przez podatnika, nie sprecyzował, jakiego rozliczenia on dotyczy - czy wyłącznie pierwotnego czy też takiego, które stanowi jego korektę. WSA uznał, że termin ten został zastrzeżony dla każdego rozliczenia przedłożonego organowi podatkowemu za dany okres przez podatnika, a więc również jego korekty. Korekta deklaracji podatkowej, która zmienia jej pierwotną treść, stanowi więc rozliczenie o nowym brzmieniu, a termin 60-dniowy musi biec od jej złożenia.

Podatnicy, którzy złożyli korektę deklaracji podatkowej i domagają się zwrotu nadwyżki VAT, muszą więc pamiętać o tym, że organ podatkowy ma obowiązek zwrotu podatku w terminie 60 dni, licząc od dnia złożenia korekty, a nie pierwotnej deklaracji.

Spory podatników dotyczą również sposobu liczenia odsetek od nieterminowego zwrotu VAT. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1479/09), w przypadku przekroczenia 180-dniowego terminu na zwrot nadwyżki VAT wysokość odsetek od kwoty zwracanej po 180 dniach należy liczyć według zasad obowiązujących dla nadpłaty w podatku. Tymczasem w omawianej sprawie organ podatkowy I instancji, zwracając różnicę powstałą po zaliczeniu zwrotu VAT za październik 2007 r. na zaległość za czerwiec 2007 r., przyjął oprocentowanie dla opłaty prolongacyjnej, mimo że od złożenia korekt deklaracji VAT-7 za: lipiec 2007 r. (w której wykazana została kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w określonej wysokości) oraz za październik 2007 r. (z wykazanym zwrotem podatku w tej samej kwocie) do chwili dokonania faktycznego zwrotu podatku upłynęło ponad 180 dni.

Jak wynika z orzecznictwa sądowego, zwrot VAT mogą otrzymać również byli wspólnicy rozwiązanych spółek cywilnych. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 1731/09) uznał, że ze względu na formalną likwidację spółki cywilnej prawo do zwrotu VAT przysługuje byłym wspólnikom tej spółki, którzy mają interes prawny w zakresie domagania się zwrotu kwoty podatku wynikającej z deklaracji VAT-7 za okres rozliczeniowy, za który spółka nabyła to prawo, będąc zarejestrowanym podatnikiem VAT. Oznacza to, że byli wspólnicy mają prawo do złożenia wniosku o zwrot VAT. Powinni oni otrzymać zwrot podatku w terminie podstawowym, czyli w ciągu 60 dni od złożenia wniosku.

Ustawa o VAT przewiduje trzy terminy zwrotu VAT:

przyspieszony - 25-dniowy

podstawowy - 60-dniowy

przedłużony - 180-dniowy

Korekta deklaracji podatkowej, która zmienia pierwotną treść tej deklaracji, stanowi rozliczenie o nowym brzmieniu, co oznacza, że termin 60-dniowy biegnie od nowa, czyli od dnia złożenia korekty

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 87 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)