Nie ma obowiązku posiadania potwierdzenia odbioru korekty

Warunek posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta narusza wynikającą z prawa Unii Europejskiej zasadę neutralności i proporcjonalności podatku od wartości dodanej.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji wyrobów mięsnych. Sprzedaż wyprodukowanych przez siebie produktów dokumentuje fakturami VAT. W przypadku m.in. zwrotów towarów, pomyłek w ilości zafakturowanych towarów w odniesieniu do rzeczywistej ilości sprzedanych towarów, udzielonych rabatów, podatniczka wystawia faktury korygujące i doręcza je swoim kontrahentom. Zdarza się, że pomimo wysłania kontrahentowi faktury VAT korygującej, nie otrzymuje zwrotnego potwierdzenia z przyczyn niezależnych od niego, np. zaginięcie potwierdzenia, niewysłania potwierdzenia przez kontrahenta.

Spółka zapytała, czy w przypadku wystawienia faktury korygującej przysługuje jej prawo do obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego niezależnie od posiadania potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez kontrahenta. Zdaniem spółki prawo do obniżenia podstawy opodatkowania nie jest uzależnione od posiadania potwierdzenia, a polskie przepisy naruszają regulacje unijne.

Organ interpretacyjny nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczki. W jego ocenie art. 29 ust. 4a ustawy o VAT nie jest niezgodny z normami dyrektywy 112.

Spółka zaskarżyła interpretację do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił jej skargę. Sąd zauważył, że sporne zagadnienie budzi poważne wątpliwości. Wyrazem tego jest rozbieżne orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, a także skierowane przez skład orzekający NSA pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (postanowienie z 16 września 2009 r., sygn. I FSK 104/10).

Skład orzekający opowiedział się za poglądem, że warunek posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta narusza wynikającą z prawa Unii Europejskiej zasadę neutralności i proporcjonalności podatku od wartości dodanej. WSA zauważył, że zasada neutralności i proporcjonalności podatku od towarów i usług należy do podstawowych zasad tego podatku. Zasada neutralności opodatkowania nie oznacza, że podatek ten jest neutralny z budżetowego punktu widzenia. Podatek ten ma być neutralny dla podatnika i obciążać konsumenta, a nie podatnika. W ocenie WSA, aby zapewnić realizację zasady neutralności, należy w przypadkach wyliczenia podstawy opodatkowania dla potrzeb tego podatku wziąć pod uwagę sytuację podatnika, a nie interesy budżetu państwa. Uzależnienie prawa do pomniejszenia podstawy opodatkowania (podatku należnego z faktury) od posiadania potwierdzenia odbioru przez nabywcę towaru lub usługi faktury korygującej narusza zasadę neutralności podatku. Obciąża bowiem podatnika czasowo (w okresie od wystawienia korekty do otrzymania przedmiotowego potwierdzenia) lub trwale VAT. Proporcjonalność VAT oznacza natomiast obciążenie podatkiem dokładnie proporcjonalnym do ceny towarów i usług, niezależnie od liczby transakcji, które mają miejsce w procesie produkcji i dystrybucji poprzedzającym etap obciążenia tym podatkiem.

Sąd podkreślił, że podatnicy, którzy z różnych względów nie uzyskali potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę towaru lub usługi, znajdują się w gorszej sytuacji. Są oni obciążeni wyższym podatkiem od wartości dodanej niż przewidziany w przepisach prawa. Brak posiadania przez sprzedawcę potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę powoduje, iż ma on obowiązek odprowadzić do Skarbu Państwa kwotę podatku wyższą niż powinien.

Oprac. Aleksandra Tarka