Wydatki trzeba przyporządkować do części budynku

Przedsiębiorca podjął decyzję o przystąpieniu do budowy budynku usługowego z częścią mieszkalną. Wykonawcy zleci prace budowlane polegające na wybudowaniu całego budynku w stanie surowym zamkniętym. W umowie zostanie wskazane, że prace dotyczyć będą części budynku, tj. powierzchni mieszkalnych i odrębnie powierzchni użytkowych. Udział procentowy powierzchni niemieszkalnej i mieszkalnej wynosi odpowiednio: 56,23 proc. oraz 43,77 proc. Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku związanego z budową obiektu proporcjonalnie do udziału procentowego powierzchni przeznaczonej na działalność gospodarczą w powierzchni ogólnej budynku?

Zasadą jest, że można odliczyć w całości podatek naliczony, który związany jest z transakcjami opodatkowanymi podatnika VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 7b ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w przypadku nakładów na nabycie, w tym praw wieczystego użytkowania gruntów, oraz wytworzenie nieruchomości stanowiącej majątek przedsiębiorstwa podatnika, wykorzystywanej zarówno do prowadzonej przez niego działalności, jak i do celów innych, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników (w tym byłych pracowników), których nie da się w całości przypisać działalności gospodarczej, podatek naliczony oblicza się według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość wykorzystywana jest do celów działalności gospodarczej.

Regulacja ta ma zastosowanie, gdy dana nieruchomość (której dotyczy podatek naliczony) nie jest wykorzystywana wyłącznie na cele działalności gospodarczej. Obejmuje ona sytuacje, w których nieruchomość ma przeznaczenie mieszane, to znaczy jest wykorzystywana zarówno na cele związane z działalnością, jak i na inne cele, w tym cele prywatne podatnika bądź jego pracowników, czyli cele niezwiązane z czynnościami opodatkowanymi.

Stwierdzić należy, że wydatki związane z budową opisanej nieruchomości, udokumentowane fakturami VAT, nie służą podatkowi wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki tylko w takim zakresie, w jakim będą one związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT.

W przypadku wydatków, które mogą zostać jednoznacznie przypisane do części budynku, która będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących te wydatki w części, która będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych. Natomiast w zakresie wydatków, których nie da się jednoznacznie przypisać do konkretnych części budynku (tj. części usługowej bądź mieszkaniowej), zastosowanie metody klucza powierzchniowego budynku jest właściwe. Umożliwi to alokację podatku według powierzchni wykorzystywanej do czynności opodatkowanych oraz czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia. Najważniejsze znaczenie ma jednak rzeczywiste, faktyczne przyporządkowanie nabywanych towarów i usług do wykonywanych czynności.

Oznacza to, że nie jest prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym przysługuje mu prawo do odliczenia podatku związanego z budową obiektu proporcjonalnie do udziału procentowego powierzchni przeznaczonej na działalność gospodarczą w powierzchni ogólnej budynku. Podatnik będzie miał bowiem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do wydatków, które jest w stanie przyporządkować do części usługowej budynku. Z kolei w odniesieniu do wydatków, których nie jest w stanie przyporządkować do konkretnych części budynku, będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość wykorzystywana jest do celów działalności gospodarczej związanej z czynnościami opodatkowanymi VAT, zgodnie z art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 7b ustawy o VAT.

Oprac. Magdalena Majkowska

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 8 października 2012 r., nr IPTPP1/443-551/12-4/MG.