Czy można anulować fakturę zaliczkową i rozliczyć jedynie finalną sprzedaż

Od każdej zaliczki pobranej przed dokonaniem dostawy towarów - z chwilą jej otrzymania - powstaje obowiązek podatkowy w zakresie VAT (art. 19 ust. 11 ustawy o VAT). Jednocześnie, dostawca/usługodawca zobowiązany jest wystawić fakturę VAT na każdą część otrzymanej należności, nie później jednak niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy (art. 106 ust. 3 ustawy o VAT w zw. z par. 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie m.in. wystawiania faktur). Natomiast po dokonaniu finalnej dostawy towarów będących przedmiotem zamówienia - suma wartości towarów (wskazana na wystawionej fakturze VAT) powinna zostać pomniejszona o wartość wcześniej otrzymanych należności.

Powyższe uregulowania pozwalają na wyprowadzenie dwóch wniosków. Po pierwsze, przekazane przez nabywcę zaliczki są ściśle związane z określonym towarem, stąd obowiązek podatkowy w zakresie VAT nie wynika z faktu otrzymania kwoty należności, ale z faktu, że kwota ta stanowi przedpłatę na poczet sprzedaży konkretnego towaru. Po drugie, zaliczka nie jest dodatkową czynnością podlegającą opodatkowaniu. Wręcz przeciwnie - jest integralnie związana ze sprzedażą towaru, na poczet której została uiszczona.

Jednocześnie warto zastanowić się, czy w opisanym stanie faktycznym firma była uprawniona do anulowania wystawionych faktur zaliczkowych. Co prawda, zarówno przepisy ustawy o VAT, jak i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy nie przewidują możliwości anulowania faktury, to w doktrynie ugruntowało się stanowisko, że czynność ta jest dopuszczalna w sytuacji, kiedy faktura dokumentuje czynności niedokonane (np. w sytuacji anulowania zamówienia, niedostarczenia towaru, w przypadku usług, które nie zostały wykonane lub gdy fakturę wystawiono na osobę niebędącą nabywcą towaru/usługi). Ponadto, anulować można jedynie faktury niewprowadzone do obrotu prawnego.

Przenosząc powyższe wnioski na grunt przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że analizowanej sprawie nie zachodzi żadna przesłanka umożliwiająca firmie anulowanie wystawianych faktur zaliczkowych. Tym samym, nieprawidłowe będzie dokonywanie sprzedaży wyrobów jako całości w momencie, gdy następuje finalna sprzedaż. Konsekwentnie, firma powinna rozpoznać obowiązek każdorazowo z chwilą otrzymania części należności, natomiast dla pozostałej do zapłaty kwoty należnej za sprzedany towar - zgodnie z zasadami ogólnymi z art. 19 ust. 1, 4 ustawy o VAT.

Stanowisko takie podzielił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 22 marca 2012 r., nr   IPPP2/443-1423/11-4/RR.

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100100h.101.jpg@RY2@

Agnieszka Pabiańska, młodszy konsultant podatkowy w ECDDP sp. z o.o.

Agnieszka Pabiańska

młodszy konsultant podatkowy w ECDDP sp. z o.o.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 68, poz. 360).