Komentarze - Ustawa o VAT- cz. III

Komentowane w części III regulacje ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług obejmują istotne zasady dotyczące rozliczania VAT, takie jak: określenie miejsca świadczenia (dział 5), określenie podstawy opodatkowania (dział 6), a także zasady wymiaru i zapłaty podatku z tytułu importu towarów (dział 7).

Z punktu widzenia opodatkowania usług świadczonych w obrocie transgranicznym niezwykle istotne znaczenie ma instytucja miejsca świadczenia. Zawiera ona zbiór reguł kolizyjnych określających miejsce opodatkowania transakcji, tj. kraj uprawniony do poboru VAT należnego z tytułu świadczonych usług. Przepisy te są zharmonizowane w ramach jurysdykcji poszczególnych krajów UE, aby uniknąć podwójnego opodatkowania bądź braku opodatkowania danej transakcji. Ich interpretacja i zastosowanie w praktyce budzi jednak wiele wątpliwości, czego wyrazem są liczne wystąpienia podatników o interpretacje podatkowe, a także spory w tym zakresie, niejednokrotnie rozstrzygane przez sądy, nie zawsze w sposób jednolity. Przykładem aktualnie występujących problemów jest określenie miejsca świadczenia w przypadku usług magazynowania. Wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnie Trybunał Sprawiedliwości UE (dalej: TSUE), do którego NSA skierował 8 lutego br. pytanie prejudycjalne.

Należy pamiętać, że wiele pojęć użytych w przepisach ustawy o VAT dotyczących określenia miejsca świadczenia usług zostało zdefiniowanych w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającym środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE (dalej: Dyrektywa 2006/112), które weszło w życie 1 lipca 2011 r. i obowiązuje bezpośrednio wszystkie państwa członkowskie bez konieczności transpozycji tych przepisów do legislacji krajowej. Spośród tych definicji liczne kontrowersje w praktyce budzi m.in. ocena, czy prowadzona w innym kraju forma działalności danego podmiotu powinna być uznana za stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

W zakresie przepisów dotyczących ustalania podstawy opodatkowania dla celów VAT kwestie budzące wątpliwości obejmują m.in. traktowanie różnego rodzaju dotacji i dopłat dla celów VAT, zasady opodatkowania nieruchomości zabudowanych, a także ujmowanie faktur korygujących w rozliczeniach VAT. W praktyce wiele problemów sprawia podatnikom konieczność uzyskiwania potwierdzenia odbioru faktury korekty obniżającej obrót. Przepisy te zostały uznane za zgodne z regulacjami unijnymi w wydanym niedawno wyroku TSUE (sprawa C-588/10 Kraft Foods Polska).

Również przepisy dotyczące rozliczania VAT z tytułu importu towarów nie są wolne od wątpliwości. Niestety, nie rozwiązują ich planowane przez resort finansów zmiany przepisów ustawy o VAT (projekt nowelizacji z 25 maja 2012 r.), które mają wejść w życie od 1 stycznia 2013 r. Zmiany mają na celu przede wszystkim pełniejsze dostosowanie polskich przepisów do regulacji unijnych, czego przykładem jest projektowana definicja podstawy opodatkowania, dokładnie przekopiowana z Dyrektywy 2006/112. Projekt wprowadza również formułę dotyczącą refakturowania kosztów, której polski ustawodawca wcześniej nie zaimplementował z Dyrektywy, mimo iż miał taki obowiązek od 1 maja 2004 r. Najbardziej rewolucyjne dla podatników są zmiany w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego i fakturowania, jednak oprócz nich nowelizacja wprowadza wiele ważnych zmian dotyczących poszczególnych zagadnień jednostkowych, takich jak nowa definicja importu czy terenów budowlanych. Projektowane przepisy w obecnym brzmieniu zawierają wiele błędów i nieprecyzyjnych zapisów, które będą źródłem kolejnych wątpliwości interpretacyjnych. Należy mieć nadzieję na ich wyeliminowanie na dalszym etapie prac nad nowelizacją ustawy.

@RY1@i02/2012/121/i02.2012.121.07100050b.804.jpg@RY2@

Janina Fornalik, doradca podatkowy, starszy menedżer

@RY1@i02/2012/121/i02.2012.121.07100050b.805.jpg@RY2@

Joanna Pęczek-Czerwińska, doradca podatkowy, starszy konsultant

@RY1@i02/2012/121/i02.2012.121.07100050b.806.jpg@RY2@

Łukasz Postrzech, doradca podatkowy, starszy konsultant