Banki komórek macierzystych mogą korzystać ze zwolnienia w VAT

Coraz częściej można usłyszeć o korzyściach płynących z posiadania komórek macierzystych. Tworzą się więc nowe banki takich komórek. Czy tego typu usługi mogą korzystać ze zwolnienia w podatku od towarów i usług?

Zanim odpowiem na to pytanie, proponuję krótko przybliżyć kompleksowy charakter usług znajdujących się w ofercie tego typu banków. W skład ich usług wchodzi wiele działań, w tym m.in. pobieranie krwi, jej transport do laboratorium, skomplikowane badania krwi pępowinowej (a także w niektórych bankach krwi matki), preparatyka krwi, zamrożenie komórek i w końcu ich przechowywanie. Po zmianie przepisów dotyczących stosowania zwolnienia z VAT dla usług świadczonych przez sektor medyczny, które zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2011 r., chwilowo pojawiły się wątpliwości, czy wszystkie wymienione czynności powinny korzystać ze zwolnienia, zwłaszcza w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-262/08 CopyGene oraz C-86/09 Future-Health Technologies Ltd.).

Co zatem ze zwolnieniem dla tego rodzaju podmiotów?

Po uważnej lekturze powołanych wyżej orzeczeń, polskich przepisów o VAT i dokładnym przeanalizowaniu celu usług moim zdaniem banki mogą stosować zwolnienie z VAT. W ich przypadku mowa jest o kompleksowej usłudze, której celem jest tak naprawdę w każdym przypadku szeroko rozumiana profilaktyka. W określonych sytuacjach można też mówić o ich ścisłym związku z działalnością terapeutyczną (tj. tam, gdzie komórki zostaną faktycznie wykorzystane do działań leczniczych). Zatem przesłanki przedmiotowe do stosowania zwolnienia są zawsze przez banki spełnione.

Czy organy podatkowe są tego samego zdania?

Jeszcze do niedawna praktyka organów podatkowych w tym zakresie była dość niejednolita, i - należy dodać - raczej niekorzystna dla podatników. Według niektórych interpretacji zwolnienie z VAT można było zastosować, pod warunkiem że komórki zostałyby użyte w planowanej lub zostały użyte w trwającej terapii (np. interpretacja z 22 marca 2011 r., znak IPPP3/443-24/11-2/JF). W innych interpretacjach minister finansów przyjmował nieco bardziej liberalne stanowisko, dzielił te usługi na różne czynności. W rezultacie minister pozwalał stosować zwolnienie w stosunku do czynności obejmujących pobieranie i badania krwi pępowinowej oraz krwi matki, a także preparatykę wykonywane przed zamrożeniem komórek (bez względu na późniejszy sposób ich wykorzystania). Jednak już w przypadku czynności zamrażania i przechowywania komórek dla celów hipotetycznego, przyszłego leczenia takiego zwolnienia według ministra stosować nie można (por. interpretacja podatkowa z 7 listopada 2011 r., nr IPPP2/443-975/11-2/MM).

Jednak zgodnie z ostatnimi orzeczeniami wojewódzkich sądów administracyjnych powyższa praktyka powinna się zmienić.

Zgadza się. Według najnowszych wyroków WSA w Krakowie (z 16 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1987/11 oraz z 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1376/11) oraz w Warszawie (z 26 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1921/11) banki komórek macierzystych po 1 stycznia 2011 r. wciąż mogą stosować zwolnienie z VAT w stosunku do wszystkich czynności wchodzących w skład kompleksowej usługi. Sądy podkreślały zawsze kompleksowy charakter tychże usług i ich dominujący profilaktyczny cel.

Teraz izby skarbowe wydające interpretacje w imieniu ministra finansów będą musiały ponownie wydać interpretacje, które będą zgodne z wytycznymi sądów.

Istnieje jednak szansa, że minister będzie składał skargi kasacyjne w ww. sprawach?

Jest to prawdopodobne, ale biorąc pod uwagę jednolitą praktykę wojewódzkich sądów administracyjnych i wynikającą z nich silną argumentację za stosowaniem zwolnienia, można liczyć, że ta linia orzecznicza zostanie utrzymana także przez Naczelny Sąd Administracyjny. Będzie to ciekawy przypadek, który potwierdzi, że uważna lektura orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości oraz interpretacja polskich przepisów o VAT pozwala na stosowanie zwolnienia z VAT dla usług ewidentnie wchodzących w zakres opieki medycznej o profilaktycznym lub terapeutycznym przeznaczeniu.

@RY1@i02/2012/095/i02.2012.095.13000080n.802.jpg@RY2@

Radosław Maćkowski, doradca podatkowy w firmie Deloitte